De sluipwesp Zatypota maculata valt zijn gastheer, de kogelspin Nihonhimea japonica , aan met behulp van diens eigen web, schrijven Japanse onderzoekers in het Journal of Zoology (29 maart online). De sluipwesp kan doen alsof hij een prooi is.

 

De spin maakt een driedimensionaal, niet-kleverig web dat bestaat uit een los geweven, warrige kegel met daaronder een dicht geweven platform. Het is ontworpen om vliegende prooien te vangen. Die vliegen door het luchtige web heen, botsen tegen de draden, vallen op het platform en blijven even bewegingsloos liggen.

 

De spin komt razendsnel te voorschijn uit zijn schuilplek – een dood blad midden in de kegel – en laat zich op het platform vallen of rent erheen. Hij wurmt zich door het dichte weefsel en kruipt langs de onderkant naar zijn prooi, die hij inpakt en een giftige steek geeft; kleine prooien steekt hij meteen. Dan kruipt hij weer terug naar zijn schuilplek, de prooi met zich meedragend, om de buit daar op te eten.

 


 

De sluipwesp doet alsof ze een prooi is, maar verlamt vervolgens de spin en legt eitjes op zijn achterlijf.

 

In de schuilplek is de spin niet alleen onzichtbaar voor mogelijke prooien, maar ook onbenaderbaar voor vijanden. Behalve de sluipwesp Zatypota maculata , die haar eitjes legt op het achterlijf van de spin; de larve die uit zo’n eitje komt, parasiteert de spin. De Japanse onderzoekers, die het gedrag van de sluipwesp in het veld en in het lab observeerden, beschrijven hoe deze sluipwesp het web weet te benutten. Ze vliegt niet tegen de draden op, maar klimt er voorzichtig overheen, naar de schuilplaats toe. Daar doet ze een kwartier tot een half uur over.



Verlammen

En ze heeft een nog spectaculairdere strategie. Dan duikt ze op het platform alsof ze een prooi is, en zo reageert de spin meestal ook: die gaat er op af, aan de onderkant van het platform. Als de spin de sluipwesp bereikt, steekt de sluipwesp als eerste om de spin te verlammen; zo’n vier minuten later legt ze een eitje. Deze vorm van mimicry – een prooi nadoen om de predator te lokken en aan te vallen – is uniek voor een sluipwesp. Komt de spin niet op de valse prooi af, dan schakelt de sluipwesp over op de sluipstrategie.