Er is op de aarde genoeg ruimte voor bomen om het CO2-niveau in de atmosfeer bijna een eeuw terug te zetten.

 

‘Onze studie toont duidelijk aan dat bosherstel momenteel de beste oplossing is voor klimaatverandering en levert hard bewijs om investeringen daarin te rechtvaardigen. Als we nu handelen, kunnen we kooldioxide in de atmosfeer tot 25 procent terugdringen, naar niveaus die bijna een eeuw geleden voor het laatst zijn waargenomen’, stelt de Britse ecoloog Tom Crowther van ETH Zürich. Hij is laatste auteur van een publicatie in Science van 5 juli waarin voor het eerst wordt berekend hoeveel bomen de aarde kan herbergen.

 

Google Earth
Om tot die berekening te komen gebruiken Crowther en zijn medeauteurs mondiale datasets van tachtigduizend bossen en combineren ze die met geografische software waar ook Google Earth op draait. Dit genereert een voorspelling van de wereldwijde potentiële boombedekking onder huidige omstandigheden. Hieruit blijkt dat op aarde nog ruimte is voor 900 miljoen extra hectares boombedekking, buiten de bestaande bos- en landbouwarealen en stedelijke gebieden. Eenmaal volgroeid kunnen die extra bomen 205 gigaton koolstof invangen, ongeveer twee derde van door de mens veroorzaakte koolstofemissies sinds de industriële revolutie. ‘Het zal decennia duren voordat zulke nieuwe bossen volwassen zijn en dit potentieel bereiken’, waarschuwt Crowther.

 

‘Bosherstel en -aanplant is een veel natuurlijkere oplossing dan kunstmatig kooldioxide in de bodem opslaan’

 

Bedreiging
‘Het is daarom van vitaal belang dat we de bossen beschermen die er nu zijn, ook andere klimaatoplossingen nastreven, en doorgaan met het uitfaseren van fossiele brandstoffen.’ Onder de huidige klimaatscenario’s zal volgens hem juist sprake zijn van een krimp in de bosbedekking met zo’n 223 miljoen hectare in 2050. Een verlies dat met name plaats zal vinden in de tropen. Dat blijkt ook uit een recente studie van biodiversiteitsonderzoeker Hans ter Steege van Naturalis, die berekent dat rond 2050 klimaatverandering ontbossing zal hebben ingehaald als grootste bedreiging voor bossen en boomdiversiteit in het Amazonegebied (Nature Climate Change, 24 juni). ‘Als liefhebber van bomen, vind ik het prachtig als bomen een grotere rol gaan spelen in het terugdringen van klimaatproblemen’, zegt de niet direct betrokken Wageningse bosecoloog Lourens Poorter over de berekeningen van Crowther. ‘Bosherstel en -aanplant is een veel natuurlijkere oplossing dan kunstmatig kooldioxide in de bodem opslaan, en een die zich evolutionair heeft bewezen’, aldus Poorter. ‘Leuk aan hun werk is dat ze echt de kroonbedekking berekenen en laten zien dat er buiten traditioneel bos nog ruimte is voor bomen in savannes en parklandschappen.’

 

Landbouw
Een belangrijke kanttekening is volgens Poorter dat je de winst maar een keer kunt behalen, omdat die alleen geldt voor koolstof die als levende biomassa in het veld staat of duurzaam zit opgesloten als organische stof in de bodem. ‘De crux blijft dat we met veel mensen op de wereld zitten die ook wensen hebben over hun leefomgeving. Zoals we hier praten over natuurinclusieve landbouw is er ook zoiets als mensinclusieve bosbouw. We hebben nu al moeite om de maatregelen van de grond te krijgen die in Bonn zijn afgesproken om 170 miljoen hectare bos te herstellen in 2030. Het is in theorie mooi dat er nog meer ruimte voor bomen is, maar dat in praktijk brengen roept de nodige vragen op. Eigenlijk moet je niet alleen rekening houden met de CO2-vastlegging, maar ook met de gevolgen voor biodiversiteit en de sociale omgeving.’