Na een bloedmaaltijd doen vrouwelijke bedwantsen er goed aan hun afweer een boost te geven, ter voorbereiding op een paring.

Vrouwelijke bedwantsen krikken vlak na een bloedmaaltijd hun immuunsysteem op ter voorbereiding op de traumatische paring met een mannetje. Zo verkleinen ze de kans op infecties nadat het mannetje met zijn naaldachtige penis de abdomen van het vrouwtje heeft doorboord. Ook hun fitness en levenslange reproductieve succes gaat daardoor omhoog. Dat schrijven Engelse biologen 1 juli in PNAS. ‘We tonen experimenteel aan dat het hier niet gaat om aangeleerd gedrag’, aldus de onderzoekers. In plaats daarvan blijkt de voorspelbaarheid waarmee voedsel beschikbaar is een belangrijke rol te spelen.

 

Bloedmaaltijd
Bij bedwantsen (Cimex lectularius) is er een directe link tussen bloedmaaltijden en copulatie: mannetjes paren alleen met volgevreten vrouwtjes. Door de vers aangelegde hoeveelheid bloed leggen de vouwtjes meer eitjes, en door hun toegenomen grootte kunnen ze minder goed weerstand bieden aan de hardhandige inseminatie die het mannetje haar oplegt om zo haar copulatieorgaan te bereiken. Gedurende het leven worden de vrouwtjes wekelijks hieraan blootgesteld. Door de schade die daarmee gepaard gaat krijgen opportunistische pathogenen telkens kans haar te infecteren.

 

Infecties
Het was al van een aantal insecten bekend dat ze hun immuunsysteem kunnen reguleren ter voorbereiding op copulatie om infecties te voorkomen. Daarbij lijkt een voorspelbare reeks aan gebeurtenissen voorafgaand aan de paring cruciaal, wat ook bij de bedwants het geval is. Daarom wilden de onderzoekers weten of en hoe bedwantsen hun immuunsysteem reguleren. Daartoe voerden ze een serie experimenten uit met honderden bedwantsen gedurende hun zevendaagse voedingscyclus.

 

Voorspelbaar
Hieruit blijkt dat vrouwtjes die een voorspelbare en betrouwbare toegang hebben tot voedsel, hun immuunsysteem effectief opkrikken: de activiteit van hun lysozymen, enzymen die bacteriewanden aanvallen, neemt toe. Dit is niet het geval voor vrouwtjes voor wie de voedselbeschikbaarheid onvoorspelbaar is. Hoewel beide groepen evenveel eitjes leggen, kunnen de vrouwtjes met een aangepast immuunsysteem beter infecties weerstaan, met als resultaat een langer leven en beter reproductief succes.

 

De onderzoekers hopen dat deze kennis nieuwe handvatten biedt om bedwantsenplagen effectief te bestrijden, bijvoorbeeld door vrouwtjes vatbaarder te maken voor infecties.