De grijze eekhoorn is vaak op zijn hoede, maar als hij het onbekomde gekwetter van vogels hoort weet hij dat hij veilig is. Foto: Pixabay.

De grijze eekhoorn speelt luistervink als de vogels om hem heen rondscharrelen en naar elkaar roepen, ontdekten Amerikaanse onderzoekers (Plos One, 4 september). Wat de vogels doen, zijn helemaal zijn zaken niet. Toch biedt hun gekwetter en geritsel hem nuttige informatie: het is een teken dat de kust veilig is en dat ook hij rustig zijn gang kan gaan.


Zenuwslopend
De aanwezigheid van roofvijanden maakt het leven voor de grijze eekhoorn (Sciurus carolinensis) zenuwslopend. Hij moet zijn bezigheden regelmatig onderbreken om even om zich heen te kijken. Als hij onraad bespeurt, bevriest hij. Zo kan heel wat tijd aan waakzaamheid verloren gaan. Daarom komt het goed uit dat hij ook inlichtingen kan inwinnen door medebosbewoners, de vogels, af te luisteren. Bekend was al dat veel dieren de alarmroep van andere soorten herkennen en weten dat er onraad is als ze die horen. De grijze eekhoorn blijkt ook het omgekeerde te doen: hij herkent het onbekommerde gekwetter van vogels als teken van veiligheid.

Het is niet zo dat de eekhoorns volledig op het gedrag van de vogels afgaan; ze blijven ook zelf op hun hoede


De onderzoekers kwamen daar achter door een aantal grijze eekhoorns aan geluidsopnamen bloot te stellen. Ze lieten de eekhoorns eerst de roep horen van een roodstaartbuizerd (Buteo jamaicensis), een van hun roofvijanden. Ook kleine vogels staan op het menu van deze roofvogel. Daarna kregen de eekhoorns ofwel het gekwetter en gescharrel te horen van vogels rondom een plaats waar ze werden gevoerd, ofwel het geluid rondom diezelfde plaats als er geen vogels waren.


Kalmeren
De roep van de roofvogel miste zijn uitwerking niet. Alle eekhoorns schoten overeind en keken vaker op dan ze daarvoor hadden gedaan. Als zij vervolgens vogelgeluiden hoorden, kalmeerden ze sneller dan wanneer het akelig stil bleef. Dat is een zinvolle reactie: als de vogels weer op hun gemak zijn, zal het gevaar wel zijn geweken.


Het is niet zo dat de eekhoorns volledig op het gedrag van de vogels afgaan; ze blijven ook zelf op hun hoede. Het bos is immers vol gevaar. Maar dankzij de vogels hoeven ze niet voortdurend om zich heen te kijken en komen ze aan belangrijke zaken toe. Noten en zaden verzamelen bijvoorbeeld, of de vacht poetsen. Als ze hun oren maar openhouden.