De fitness van witkruingorzen gaat achteruit na inname van het insecticide imidacloprid.

 

Het insecticide imidacloprid werkt nadelig op de fitness van zangvogels. Een negatief effect van het middel op onder andere bijen was al bekend. Canadese onderzoekers brengen nu dus nog meer nadelige bijwerkingen van het meest gebruikte insecticide aan het licht (Science, 19 september). De onderzoekers gaven het insecticide aan witkruingorzen (Zonotrichia leucophrys), op stopplekken van hun migratie in het zuiden van Canada.

 

Migratie
De onderzoekers vingen de vogels en gaven ze een concentratie imidacloprid die de dieren op stopplekken van hun migratie in het wild ook kunnen innemen: slechts vijf besproeide zaden zouden genoeg zijn voor de dosis die de onderzoekers gebruikten. Maar ook deze concentratie van 3,9 milligram per kilogram lichaamsgewicht had een aanzienlijk effect: de dieren verloren gemiddeld 6 procent van hun lichaamsgewicht in zes uur. Bovendien hervatten de gorzen hun migratie later dan gewoonlijk, gemiddeld drieënhalve dag.

 

De onderzoekers geven aan dat vooral het latere vertrek in de migratie een wereld van verschil kan maken. Laatste auteur Christy Morrissey: ‘Migratie is een kritieke periode voor vogels, en de timing maakt daarbij veel uit. Elke vertraging kan het succes op het vinden van een partner en nestelen hinderen. Dit onderzoek draagt dus bij aan een uitleg waarom vogelsoorten over de hele wereld zo dramatisch afnemen.’ Bovendien geven de onderzoekers aan dat de stops normaal cruciaal zijn tijdens de migratie, om zo veel mogelijk te eten en het lichaamsvet aan te vullen. Zaden besproeid met insecticide zouden daardoor juist een averechts effect kunnen hebben.

Stress
Het latere vertrek is zeer waarschijnlijk te wijten aan de stress die het innemen van het insecticide veroorzaakt en aan de tijd die het kost om de vetreserves weer aan te vullen; controledieren die gevangen waren en een placebo kregen, hervatten de migratie niet later. Dit ondersteunt het onderzoek van de drie auteurs in 2017, waarin zij gorzen in gevangenschap het insecticide toedienden.

 

Ook in dat experiment zagen de onderzoekers onder andere verlies van lichaamsvet bij de gorzen. Het recente Canadese onderzoek helpt ook met het verklaren van de resultaten uit een Nederlands onderzoek uit 2014 van de Radbouduniversiteit, waaruit bleek dat met slechts 20 nanogram imidacloprid per liter oppervlaktewater de vogelstand jaarlijks met 3,5 procent daalt.