‘Onze proeftuin heeft vergelijkbare uitgangspunten als die van kringlooplandbouw. We willen verlies aan biodiversiteit tegengaan, zetten in op een verbeterde bodemkwaliteit en proberen gewasbescherming te optimaliseren zonder inzet van chemische middelen’, zegt plantenziektekundige Marleen Riemens, als Wagenings onderzoeker werkzaam bij de zestig hectare grote Proeftuin Agroecologie en Technologie in Lelystad. ‘We experimenteren met ecologische processen en ondersteunen dat met innovatieve technologie. We telen bijvoorbeeld gewassen in smalle stroken naast elkaar. Stroken van drie meter, waarvoor je ook lichtere tractoren gebruikt met een smalle spoorbreedte en vaste rijpaden. Het is bekend dat een verhoogde gewasdiversiteit een positief effect heeft op productie en wij proberen dat praktisch en kwantitatief meetbaar vorm te geven. Slim stimuleren van biodiversiteit is ook een van de puzzelstukjes van de grote puzzel waar we aan werken. Het gebruik van gewasresten, groenbemesters, mengteelt en ruime gewasrotatie zijn andere puzzelstukjes’, vertelt Riemens. Op een deel van de proeftuin dat bekend staat als de Boerderij van de Toekomst is sprake van achtjarige rotatie, in plaats van de gangbare vruchtwisseling van vier jaar op akkerbouwbedrijven. ‘Een gewas staat pas na acht jaar weer op dezelfde strook, met uitzondering van aardappelen. Daarvan staan er om economische redenen steeds twee stroken in de rotatie.’



BOUWPLAN

Door ziektebestendige aardappelrassen te kiezen en de bestrijding van plagen en ziekten zoals de gevreesde aardappelziekte Phytophthora infestans te baseren op beslissingsondersteunende systemen was in 2018 en 2019 al een besparing op bespuitingen mogelijk van 50 tot 80 procent, afhankelijk van de ziekten, plagen en onkruiden die voorkwamen. ‘Als referentie gebruiken we een vierjarig bouwplan waarop we precies dezelfde ingrepen doen als de loonwerker in de omgeving adviseert, aldus Riemens. ‘We veroorloven ons meer experimenteerruimte dan een zelfstandig boer zich kan permitteren, om productiemethoden te innoveren en een meer toekomstbestendige en veerkrachtige landbouw vorm te geven’, aldus Riemens. De proeftuin, voorheen bekend als Broekemahoeve, bouwt ook voort op eerdere experimenten met landbouwproductiesystemen op de voormalige Wageningse proefbedrijven De Drieslag in Nagele en de Minderhoudhoeve in Swifterbant. Het idee is de ontwikkelde systemen en agro-ecologische principes toe te passen op de Boerderij van de Toekomst, die kringlooplandbouw ook bedrijfsmatig handen en voeten moet geven.



‘Een gewas staat pas na acht jaar weer op dezelfde strook, met uitzondering van aardappelen’