Bionieuws

Ecologie & Evolutie

Duingras helpt stelende hertmuizen

Foto: Flickr/J. Maughn

Stelende hertmuizen zorgen ervoor dat een zeldzame lupinesoort geen schijn van kans heeft in het Californische duinlandschap. De muizen pikken de lupinezaadjes weg wanneer ze nog aan de plant zitten. ‘Aangeplant duingras blijkt de ware boosdoener. Duingras geeft de rovende muizen beschutting om ongestoord hun gang te gaan’, schrijft een team van plantkundigen in American Journal of Botany van 21 maart.

Dievengilde
De onderzoekers, onder leiding van botanicus Eleanor Pardini van de Amerikaanse Washington University, hadden bijna vier jaar nodig om de rolverdeling binnen het dievengilde te ontrafelen. Ze voerden hun veldonderzoek uit in het duingebied rondom Abbotts Lagoon op kaap Point Reyes. ‘Op de kaap komen twee soorten lupines voor. De opvallendste en meest voorkomende lupinesoort is Lupinus chaissonis. Dit is een struikachtige soort die bijna 2 meter hoog kan worden. Deze struiklupine draagt zijn zaden hoog van de grond’, legt Pardini uit. ‘Lupinus tidestromii is een stuk zeldzamer. Deze lupinesoort groeit dicht bij de grond, waardoor hertmuizen (Peromyscus maniculatus) er veel makkelijker bij kunnen.’

Smakelijker
Volgens Pardini vinden hertmuizen de grote, sappige zaden van de veelvoorkomende lupine veel smakelijker dan de kleine zaadjes van de zeldzame soort. Toch verliest de zeldzame soort beduidend meer zaden, meestal nog vóór dispersie. Dit in tegenstelling tot de zaden van de veelvoorkomende lupine die voornamelijk ná dispersie worden opgegeten, in veel kleinere aantallen. Verrassend genoeg blijkt de aanwezigheid van duingras (Ammophila arenaria) een bepalende factor voor het predatiesucces van de muizen.

Beschutting
Het duingras op de kaap zorgt ervoor dat er rondom Abbotts Lagoon opvallend veel muizen voorkomen. Het gras biedt de muizen beschutting tijdens nachtelijke foerage. De pionierplant werd – naar Europees voorbeeld – aangeplant om erosie van het gevoelige kustsysteem te voorkomen. ‘Halverwege ons onderzoek verwijderde de beheereenheid van Abbotts Lagoon ruim 2 hectare duingras. Dit werd gedaan om de Amerikaanse strandplevier te helpen. Deze vogelsoort verliest namelijk geschikt nestgebied aan het duingras’, zegt Pardini. ‘Tot onze verbazing zorgde deze beheersmaatregel voor een spurt in de groei en verspreiding van de zeldzame lupine. Op ongemoeide grond groeit de plant veel groter, produceert het beduidend meer zaden en ligt het kiemgetal vele malen hoger. Maar dat niet alleen: predatie op de soort neemt sterk af bij afwezigheid van duingras. Foeragerende hertmuizen lopen zonder de beschutting van duingras namelijk veel meer risico om zelf opgesnoept te worden’, voegt Pardini toe.

Beheersmaatregelen
‘Het aanplanten van duingras heeft veel grotere consequenties voor het ecosysteem dan werd verondersteld. Dit probleem komt niet alleen op kaap Point Reyes voor, maar in een veelvoud van kustgebieden langs de Amerikaanse westkust. Het is belangrijk om ecologische verschuivingen veroorzaakt door rigoureuze beheersmaatregelen – zoals het introduceren van pioniersoorten – op tijd op te pikken, nog voordat zeldzame planten- en diersoorten er schade van ondervinden’, concludeert Pardini.