Bionieuws

Column

Kippig

Uitgangspositie van het draaiende ei van Columbus. Foto: Cambridge University

Het moet wel erg raar lopen, wilt u dit weekend niet ergens een ei in zicht krijgen. De winkels liggen vol met paaseieren, er zijn speciale paasmarkten en ook dit jaar zijn weer versierde eieren op de expositie ‘Kunst op schaal’ in Drenthe. Als vrijgevestigd oöloog en kippenlief hebber heb ik mij zeven jaar weten in te houden, maar nu is het er toch van gekomen: een hoofdverhaal over eieren in Bionieuws (zie: ‘De evolutie van het ei’). Eerlijk gezegd is het nog oevallig ook. Blijkbaar had ik de jaarplanning met deadlines niet goed gelezen, waardoor het artikel dat eigenlijk was ingepland door het ijs ging.

Als voormalig organisator van de Dag van het Ei aan de Vrije Universiteit Amsterdam in oktober 1991 en samensteller van Het boek van het ei uit 1992, beschik ik over voldoende munitie om relatief snel een verhaal over het ei op te dissen. Wel moest ik weer even opnieuw in de literatuur duiken, want zelfs de oölogie heeft in 25 jaar natuurlijk niet stil gestaan. Dat geldt ook voor de biologie zelf, zoals u vanaf nu kunt lezen in de rubriek waarmee we warmlopen voor het 25 jarig bestaan van Bionieuws op 27 september.

De liefde voor eieren is mij met de paplepel ingegoten: in zekere zin ben ik erfelijk belast. Mijn vader is geboren in Zeumeren, in de gemeente Barneveld. Bakermat van het fameuze legkippenras de Barnevelder, het restaurant Het Ei, de laatste eierveiling en het Nederlands Pluimveemuseum. Het heeft me altijd verbaasd dat er nog steeds mensen zijn die lijden aan een bijzondere vorm van kippigheid en het ei uitsluitend zien als een eetbaar product. Kunstenaars denken hier gelukkig heel anders over: denk maar aan World Egg van Marc Tobey, Le Commencement du Monde van Constantin Brancusi, Egg No. 16 van Piero Manzoni of de ei-taferelen in de Tuin der Lusten van onze eigen Jheronimus Bosch.

De liefde voor eieren is mij
met de paplepel ingegoten


Het ei – en het maakt weinig uit welke vogelei we ons hierbij voor de geest halen – is zo bijzonder, omdat het een volmaakte vorm combineert met een verborgen inhoud. Bovendien kan er ook nog eens leven uit voorkomen. Het is daarmee een perfect symbool voor Pasen door associaties met schepping, vruchtbaarheid en wedergeboorte. Voor degenen die deze paasdagen de wederopstanding ook experimenteel willen ondergaan, verwijs ik graag naar het proefje met het draaiende ei van Columbus. Hiervoor heeft u slechts een hard gekookt ei en een stevige ondergrond nodig. Instructies zijn beschikbaar op de website www.biologieplusschool.nl en voor het geval u echt wilt weten wat er gebeurt, verwijs ik graag naar de publicatie Spinning eggs – a paradox resolved (Nature, 2002). We wensen u zeer opstandige paasdagen.