Vakgebieden

Optogenetica levert Nobelprijs Geneeskunde op

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde gaat dit jaar naar drie onderzoekers die samen de basis legden voor optogenetica: Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel.

Vleermuizen komen toch uit Europa

Een nieuwe stamboom op basis van genomen van 103 vleermuissoorten en gegevens van 44 fossielen wijst Europa aan als bakermat van vleermuizen. Ook echolocatie blijkt al vroeg in hun evolutie te zijn ontstaan.

De moleculaire draden van de zombiemier 

Dat zombiemierschimmels hun gastheren laten klimmen en vastbijten, staat nauwelijks nog ter discussie. Maar hoe groeit zo’n spectaculair tafereel uit tot wetenschappelijk bewijs voor manipulatie – en uiteindelijk tot een verklaring op moleculair niveau?

Wie eet wie? Burgerwetenschap brengt voedselrelaties in kaart

Een nieuwe wereldwijde database brengt met foto’s van burgerwetenschappers in kaart wie wie opeet in de natuur. Het project heet Who Eats Whom en bundelt voedselrelaties uit iNaturalist.

Orang-oetans leren eten door afkijken én uitproberen

Orang-oetanjongen verwerven hun voedselkennis en -vaardigheden door zowel sociaal als individueel leren.

Tuimelaar steelt prooi door vissen te laten braken

Een tuimelaar op het Great Barrier Reef in Australië steelt voedsel van roofvissen: hij jaagt horsmakrelen (Caranx sexfasciatus) net zo lang op, totdat ze hun prooi uitbraken en de dolfijn er met het hapje vandoor gaat.

Faagproducerende darmbacterie beschermt muizen tegen salmonella

Een genetisch gemodificeerde, bacteriofaagproducerende E. coli-bacterie beschermt muizen tegen salmonellainfecties, mits die zich al vóór de infectie in de darm heeft gevestigd.

Zeldzame dna-mutatie verhoogt longkankerrisico bij niet-rokers enorm

Een zeer zeldzame erfelijke mutatie verhoogt het risico op longkanker sterk, vooral bij niet-rokers. Vermoedelijk brachten Europese kolonisten de mutatievariant naar Amerika.

De onweerstaanbare hap

Chips, chocolade en Chupa Chups, maar ook cruesli, ijs en aardbeienyoghurt: de supermarkt ligt vol ultrabewerkt voedsel. Waarom is de verleiding van ultrabewerkt eten zo moeilijk te weerstaan? En betekent ‘bewerkt’ automatisch ongezond?

Het vrouwenhart

Hartkloppingen, benauwdheid of pijn op de borst worden rond de overgang soms weggezet als stress of ‘iets wat erbij hoort’. Cardioloog Janneke Wittekoek beschrijft waarom de jaren rond de menopauze juist een belangrijk kantelpunt vormen voor hart en bloedvaten.