De inwoners van de dichtbevolkte eilanden van de Spermonde-archipel, ten westen van Zuid-Sulawesi in Indonesië, hebben al duizenden jaren een beschermengel: de riffen van de Koraaldriehoek vullen de stranden met sediment en voorkomen dat ze kopje onder gaan. Promovendus Mike Hynes onderzoekt of deze riffen – met de hoogste koraaldiversiteit ter wereld – bestand zijn tegen de aankomende zeespiegelstijging. Daarvoor richt hij zijn blik op het verleden: ‘Zo’n 1000 jaar geleden steeg de zeespiegel meer dan 1 centimeter per jaar; over enkele decennia kunnen we eenzelfde situatie verwachten.’

Koraalduiken
Los van wat koraalfossielen boven in de Rocky Mountains, had de uit Alberta afkomstige Hynes weinig ervaring met oceaanleven. De onlangs afgestudeerde geologiestudent verloor pas zijn hart aan koraalduiken toen hij een halfjaar aan de Australische kust woonde en dagenlang turend naar het Groot Barrièrerif doorbracht. De Canadees combineerde zijn passie voor koraal en paleontologie uiteindelijk tijdens zijn PhD bij het 4D-REEF-project van Naturalis. Vanwege de pandemie moest hij zijn eerste – tot nu toe meest geciteerde – literatuuronderzoek over de wereldwijde groei van koraalriffen schrijven vanaf zijn kamer in Nederland. 

De laatste PhD-jaren was hij gelukkig meer buitenshuis; met soms wel zes man tegelijk sjorde hij centimeter voor centimeter meerdere meterslange boorkernen uit de koraalriffen bij de Spermonde-archipel. ‘De beste workout van mijn leven.’ 

Zandkorrelgroottes
Terug in het lab van Naturalis analyseerde Hynes de kernen met behulp van koolstofdatering en zandkorrelgroottes. Ook keek hij naar de verschillende fossielen van koraal, skeletnaaldjes van sponzen en exoskeleten van foraminiferen. ‘Zo heb ik heel precies de verschillende habitatsveranderingen in de afgelopen duizenden jaren kunnen vaststellen.’

Het belangrijkste resultaat? ‘Tijdens periodes van snelle zeespiegelstijging, ver voor de industriële revolutie, konden de riffen het water prima bijbenen – en dan voornamelijk door stabiele, langzaam groeiende koraalsoorten. Ook al ervaren de koraalriffen nu veel meer stressoren tegelijkertijd, uit het verleden blijkt dat ze het potentieel hebben dit alles te doorstaan – goed nieuws voor de Indonesiërs.’ 

Woensdag 20 mei verdedigt de promovendus zijn proefschrift aan de Universiteit van Amsterdam (‘Naturalis kan geen promoties uitdelen’, aldus Hynes), waarna hij met zijn promotoren Willem Renema en Nicole de Voogd hoopt door te gaan als postdoc in het paleontologisch onderzoek naar koraal.