Een tweecilinder in de natuur? Zo pompen bijen gif met losgebroken angel

Deel

Het pompsysteem in een losgebroken bijenangel. Twee ‘zuigers’ gaan in een zigzagbeweging op en neer onder de gifblaas, terwijl de twee lancetten in dezelfde beweging zich dieper het kunststof inzagen. Video: Fiorella Ramirez-Esquivel et al.

Wanneer een bij prikt, scheurt de angel los uit haar achterlijf. Toch blijft deze zelfs na het afbreken zich dieper de huid inboren en gif pompen. Hoe de angel dit zelfstandig voor elkaar krijgt, was lange tijd een raadsel. Australische biologen ontdekten met hogesnelheidscamera’s wat er schuil gaat in dit prikorgaan: een biologische micropomp met dubbele zuiger zorgt voor een constante toevoer van gif, zelfs nadat de angel is losgekomen (PNAS, 12 oktober).


Beide zuigers komen uit in een gekartelde lancet, die zich aan weerszijden van de gifbuis van de angel – de stylus – bevinden. Met het afwisselend op en neer gaan van beide cilinders, zagen de lancetten zich dieper de huid in en pompt de angel steeds een beetje extra gif uit de gifblaas de wond in.


Voor de studie filmden de onderzoekers de losgetrokken angels van honingbijen (Apis mellifera) met gifblaas en al, terwijl zij deze in een transparante kunststof duwden. Ook maakten ze micro-CT-scans van het orgaan. In tegenstelling tot veel cilinders in mechanische systemen, zijn de zuigers van de bij zeer flexibel, en buigen ze makkelijk langs elkaar heen om zo beiden kanten van de pomp goed af te sluiten.


De auteurs opperen dat de bijencilinders – gezien hun compactheid en efficiëntie – kunnen dienen als mogelijke inspiratiebron voor nieuwe minipompen in microfluïdische en biomedische systemen.

Video: Fiorella Ramirez-Esquivel et al.

Lees nu ook