Het laatste nummer van het Vakblad verscheen in September 1944. Thans schrijven wij Augustus 1945; elf maanden lang heeft ons maandblad niet kunnen verschijnen. Nu de herkregen vrijheid ons weder in staat stelt ook de uitgave van ons Vakblad te hervatten, willen wij onze taak niet weder opnemen zonder een inleidend woord.
Biologen zijn wellicht enigszins zonderlinge, maar althans op sociaal en politiek gebied over het algemeen zachtaardige mensen, die in normale tijden voor politiek maar een zeer matige belangstelling koesteren. In de harde en emotionele jaren die achter ons liggen hebben echter ook biologen getoond dat zij tegenover het tijdgewricht der wereldgeschiedenis niet onverschillig staan. Weinige, zeer weinige gelukkig, stonden daarbij aan de verkeerde kant; hen gaan wij stilzwijgend voorbij. Verreweg de meesten gaven gelukkig blijk van standvastige trouw aan de beginselen die allen eerlijke wetenschapsmensen en allen goeden vaderlanders heilig zijn. (…)
Goddank is thans de tijd van rechteloosheid, mensenjacht en sadistische terreur voorbij. We zijn zo gelukkig, ons werk in vrijheid te kunnen hervatten. Wat dit betekent, welk een groot voorrecht de geestelijke vrijheid voor ons is, daarvan heeft de zware tijd die achter ons ligt ons wel terdege bewust gemaakt, en ongetwijfeld zal het herstel van de sfeer van vrijheid stimuleren op aller werk, in het bijzonder op wetenschappelijke arbeid, werken. En werk aan de winkel zal er zijn, daarop menen wij te kunnen rekenen!
In de laatste jaren is in steeds sterkere mate gebleken, hoeveel biologisch onderzoek er bijvoorbeeld in de landbouw, tuinbouw en bosbouw noodzakelijk verricht moet worden, hoezeer ook de pharmaceutische industrie van biologische onderzoekers kan profiteren, hoe onmisbaar de arbeid van de bioloog in visscherijkwesties is, en hoezeer de voorbereiding van streek- en nationale plannen moet steunen op de inzichten der natuurbeschermers en daarmede op die der landschapbiologen. (…) Het is zeer te hopen dat het toekomstig regeringsbeleid er op gericht zal zijn, ons biologen de gelegenheid te bieden al dit zo belangrijke werk tot volle ontplooiing te brengen. Aan biologen met werklust, geestdrift en een groot doel voor ogen ontbreekt het in ons land waarlijk niet. (…)
Niko Tinbergen
Gebaseerd op het voorwoord van hoofdredacteur Niko Tinbergen namens de redactie in Vakblad voor Biologen 10-11, Oktober-November 1945
