Makkelijk hanteerbare headset op, geluidloos filmpje aan en 10 minuten wachten. De hoortest van MindAffect is dankzij geavanceerde analyse zo gepiept. 

‘Bwiep-bwiep-bwiepedewiep-bwiep-bwiep.’ Zo klinkt het om de Sofi®-hoortest te doen, blijkt uit een demonstratie in de teststudio op het kantoor van MindAffect in Ede. Wat de participant ondertussen moet doen? Niks. Nou ja, een geluidloze video kijken, maar dat is puur ter comfort. Een EEG-headset meet ondertussen hoe goed het brein de piepjes verwerkt. ‘Omdat onze test maar 10 minuten duurt, en participanten niet zelf hoeven aan te geven of ze iets gehoord hebben, is Sofi heel geschikt voor lastig testbare personen. Denk aan jonge kinderen, mensen met een beperking of (demente) ouderen’, legt application engineer Luc Nijssen uit. 

Een hoortest op basis van breinsignalen bestond wel, maar daarbij moesten mensen heel stil zitten om de metingen niet te verstoren – extra vervelend omdat zo’n test lang duurt. ‘Om dat toch goed uit te voeren bij bijvoorbeeld een bewegelijk kind, wordt die dan onder narcose gebracht. Niet ideaal natuurlijk’, stelt Nijssen. Terwijl het volgens Nijssen heel belangrijk is om gehoorproblemen op te sporen, ook bij mensen voor wie een reguliere hoortest lastig is. ‘Gehoorproblemen veroorzaken andere problemen’, legt Nijssen uit. ‘Als neurobioloog weet ik: als je een functie niet gebruikt, verdwijnt het. Het wegvallen van gehoor kan bijvoorbeeld leiden tot een ontwikkelingsachterstand bij jonge kinderen, of tot isolatie en daardoor cognitieve achteruitgang bij ouderen.’

De hardware van Sofi is gebruiksvriendelijk. Participanten doen een relatief kleine, lichtgewicht EEG-headset op. Bij een klassieke EEG-badmuts is voor goede geleiding van de signalen gel nodig, maar Sofi kan uit de voeten met speciale sponsjes en doorsnee kraanwater. De echte winst zit echter in de sterke analysesoftware, waarover ook een wetenschappelijke publicatie verscheen (International Journal of Audiology, 2025). ‘Van de dertien medewerkers bij MindAffect hebben denk ik acht een technische achtergrond’, aldus Nijssen. Met een exclusieve analysetechniek slaagt de software erin om persoonspecifieke breinsignalen te ontwarren die corresponderen met een willekeurige reeks aan piepjes van verschillende toonhoogtes en geluidsterktes. ‘Bij een klassieke test hoor je steeds één piep, en dan stilte. Om een betrouwbaar corresponderend breinsignaal te meten moet dat vaak herhaald worden, zodat je een goed model kunt maken van de hersenrespons. Doordat wij kort achter elkaar piepjes kunnen presenteren, duurt onze test veel korter’, legt Nijssen uit. 

EEG kan alleen de elektrische signalen van neuronen aan de buitenkant van het brein oppikken, maar dat is hier voldoende. Nijssen: ‘Andere tests kijken ook naar de hersenstam, waar vroege verwerking van audiosignalen plaatsvindt. Dat zegt alleen weinig over of je ook bewust iets hoort; daarvoor kun je beter naar de cortex kijken, zoals wij doen. Bovendien heeft de hersenrespons hier een grotere en dus makkelijker meetbare amplitude. Die is wel trager, wat voor conventionele testen lastig is: dan moeten ze langer wachten tussen stimuli.’ MindAffect begon in 2017 als spin-off van de Radboud Universiteit, aanvankelijk met technologie om ALS-patiënten te laten communiceren. Uiteindelijk bleek meer impact mogelijk met Sofi, zodat daar nu de focus ligt. Begin dit jaar bestempelde de FDA Sofi als breaktrough device. Daardoor kan MindAffect rekenen op meer tussentijdse feedback om Sofi veilig als klinische toepassing beschikbaar te maken. ‘Een mooie erkenning van ons werk tot nu toe en een fijne opsteker voor de toekomst’, aldus Nijssen.