‘Ons onderzoek toont aan dat dendritische cellen die RORγt tot expressie brengen, belangrijke componenten zijn in de immuunregulerende respons die voedselallergieën voorkomt’, aldus hoofdonderzoeker Dan L. Littman. Foto: Juliana Thomas
Speciale immuuncellen in de darmen voorkomen afweerreacties op voedsel door regulerende in plaats van ontstekingsbevorderende cellen te rekruteren.
Een specifieke groep immuuncellen in de darmen onderdrukt immuunreacties op voedsel, blijkt uit een Amerikaanse studie in Nature van 14 april. Het maag-darmkanaal krijgt voortdurend te maken met lichaamsvreemde stoffen die mogelijk afweerreacties kunnen opwekken. Hoewel het immuunsysteem erom bekend staat dat het reageert op schadelijke indringers en tegelijkertijd gezonde lichaamseigen cellen en andere ongevaarlijke prikkels tolereert, was tot nu toe grotendeels onduidelijk hoe het systeem deze tolerantie voor onschuldige stoffen bereikt. Het onderzoeksteam van NYU Langone Health in New York toont door middel van oppervlaktemarker- en genexpressieanalyse aan hoe een speciaal immuunceltype – zogeheten tolerogene dendritische cellen – zorgt dat voedsel het lichaam kan passeren zonder een immuunrespons uit te lokken. Wanneer de onderzoekers tolerogene dendritische cellen in muizen genetisch verstoren, zijn de diertjes gevoeliger voor het ontwikkelen van voedselallergieën en astma.
Dendritische cellen presenteren doorgaans lichaamsvreemde moleculen aan andere immuuncellen, zoals T-cellen, waardoor een immuuncel bij hernieuwde blootstelling aan datzelfde molecuul de afweer start. Wanneer een zogenaamde tolerogene dendritische cel een voedselmolecuul aanreikt aan een T-cel, wordt deze daarentegen anti-inflammatoir ofwel regulerend: wanneer de T-cel het eerder aangeboden molecuul nogmaals tegenkomt, zet de cel niet de aanval in, maar onderdrukt juist een ontstekingsreactie. De studie laat zien dat muizen zonder goed functionerende tolerogene dendritische cellen juist meer ontstekingsbevorderende T-cellen hebben, in plaats van regulerende T-cellen.
Het is nog onduidelijk in welke mate deze cellen in het menselijk lichaam voorkomen
De onderzoekers uit New York toonden al eerder aan dat hetzelfde type cellen ook immuuntolerantie stuurt voor goedaardige darmbacteriën die voedsel helpen verteren en een rol spelen in de regulatie van verschillende orgaansystemen. Uit de recente studie in Nature blijkt dat deze cellen eveneens de tolerantie voor andere stoffen controleren. Door lymfeklierweefsel van een menselijke orgaandonor te analyseren, evenals van meerdere monsters van menselijke darmen en amandelen, vinden de onderzoekers bovendien menselijke equivalenten van de tolerogene dendritische cellen in muizen. In een bijbehorend persbericht vertelt een van de auteurs dat het nog onduidelijk is in welke mate deze cellen in het menselijk lichaam voorkomen en of ze ook betrokken zijn bij immuuntolerantie buiten de darmen. Toekomstig onderzoek moet uitwijzen hoe en waar tolerogene dendritische cellen zich in het lichaam ontwikkelen en welke signalen ze nodig hebben om hun functie goed uit te oefenen. In de toekomst zouden deze bevindingen dan kunnen leiden tot innovatieve manieren om voedselallergieën, auto-immuunziekten en afweerreacties bij orgaantransplantatie te behandelen.