Grijparm insecten niet convergent geëvolueerd
Hoewel verschillende groepen insecten een grijparm ontwikkelden om prooien te vangen, is hierbij géén sprake van convergente evolutie. Die conclusie trekken Japanse entomologen 7 juli in Scientific Reports. De grijparm vervult bij verschillende insectensoorten wel dezelfde ecologische functie, maar dat resultaat bereikten de insecten op verschillende manieren.
De Japanners vergeleken relatieve lengtes van verschillende lichaamsonderdelen van zes insectengroepen: van kakkerlakachtigen tot oevervliegen en roofwantsen. Binnen die groepen bekeken ze evenveel soorten met als zonder gespecialiseerde grijparm. Bewijs voor convergente evolutie vinden de onderzoekers op basis van deze vergelijkingen niet; de verschillende insectengroepen lijken voor hun grijparm niet op dezelfde eindvorm uitgekomen.
En passant ontdekken de Japanners wel een ander voorbeeld van convergente evolutie bij insecten met een grijparm: allemaal ontwikkelden ze een bredere kop en langere nek. Vermoedelijk verbeterde dat hun stereoscopisch zicht, zodat ze beter de afstand tot een prooi kunnen inschatten.
Efficiëntste route Hannibal liep over Col de la Traversette
De meest energie-efficiënte route voor Hannibal om met zijn leger de Alpen over te trekken, was via de Col de la Traversette. Tot die berekening komen ecologen 6 juli in PNAS. Hannibal waagde de Alpenoversteek in 218 voor Christus, op weg naar Rome. Welke route hij daarbij precies nam is niet bekend.
Om in vijftien dagen met 46 duizend man, 7.000 paarden en 37 olifanten de Alpen te trotseren, was Hannibals leger in totaal zeker 5,42 terajoule aan energie kwijt, zo laten berekeningen op basis van verschillende modellen zien. Dat geldt voor de efficiëntste route; als Hannibal bijvoorbeeld voor de Col du Clapier koos kostte dat 6,28 terajoule. Het moet voor elke route onmogelijk zijn geweest om dat allemaal aan te vullen door genoeg te eten. Met name de olifanten zouden dan min of meer continu hebben moeten grazen.
Dat betekent dat het leger heeft ingeleverd op vetreserves: mensen raakten zo’n 19 procent van hun reserves kwijt bij de overtocht via de Col de la Traversette, paarden 11 procent. Olifanten zijn redelijk robuust en leverden maar 4 procent van hun vetreserves in. Dat verklaart wellicht waarom de verliezen vooral onder de manschappen groot waren, terwijl bijna alle olifanten de Alpentocht aanvankelijk overleefden.
Of Hannibal ook echt voor de route via de Col de la Traversette heeft gekozen blijft ondertussen onzeker; het is ook maar de vraag of de generaal accuraat kon inschatten dat dit de energie-efficiëntste weg was.
In deze nieuwe, online rubriek worden gedurende de maand telkens korte nieuwsberichten toegevoegd.