Bomen zijn geen passieve schoorstenen die broeikasgassen uit de bodem afvoeren, maar functioneren als actieve biochemische reactoren. Dat blijkt uit onderzoek aan natte bossen in noordoostelijk New South Wales in Australië, waar microbiële gemeenschappen in boomschors meerdere klimaatactieve gassen tegelijk produceren en verbruiken. De studie verschijnt 8 januari in Science en richt zich vooral op de niaouliboom Melaleuca quinquenervia.
Metingen aan stammen tonen aan dat deze bomen netto kooldioxide en methaan kunnen uitstoten, terwijl ze tegelijkertijd waterstof en koolmonoxide opnemen, gassen die indirect de atmosfeerchemie beïnvloeden. De onderzoekers maten gasfluxen direct aan de stam met afgesloten meetkamers en brachten zo ook zuurstofgradiënten in de bast in kaart (zie foto). Die gasstromen variëren sterk met seizoen, stamhoogte en zuurstofbeschikbaarheid in de schors. Vooral in de onderste delen van de stam ontstaan gemakkelijk zuurstofarme micro-omgevingen, waarin methaanproductie kan overheersen. Hoger in de stam, waar meer zuurstof doordringt, domineren juist micro-organismen die methaan en waterstof verbruiken.
Volgens de auteurs vraagt dit om aanpassing van klimaatmodellen, die boomstammen tot nu toe grotendeels negeren, al is nog onduidelijk hoe groot deze bijdrage op mondiale schaal precies is.