Bij niet-docenten heerst soms het idee dat wij docenten alleen maar aan kennisoverdracht doen. Alsof de leerling een tabula rasa is, een onbeschreven blad, dat wacht tot het kan worden volgekrast. Was het maar zo. Op de lei staat een veelvoud aan algemene ‘kennis’, aannames, vooroordelen en misinformatie die ons werk een stuk moeilijker maakt. Dankzij sociale media is dat nog erger geworden. Op TikTok en Instagram komen filmpjes voorbij van influencers die zweren bij het injecteren van peptides voor spiergroei en de kracht van sea moss voor een betere darmgezondheid. 

Wie denkt dat wij in Nederland hiervoor te nuchter zijn, heeft het mis. Arjen Lubach maakte in 2016 al een aflevering over misinformatie rondom het thema voeding. Aan bod kwam onder andere het blad The Green Happiness. Eén van de makers van dat blad beweerde, ongehinderd door enige kennis van zaken, dat een ei de menstruatie van een kip is. We zijn inmiddels tien jaar verder en de snelheid waarmee misinformatie kan worden verspreid, is alleen maar toegenomen.

In mijn lessen besteed ik er aandacht aan. Ik vraag mijn leerlingen om op basis van hun biologische kennis te antwoorden. Dat is moeilijk, want ik wil juist dat ze algemene kennis en voorkennis uit andere vakgebieden kunnen gebruiken omdat dat tot meer inzichten leidt. Daarnaast wil ik niet dat ze alleen vertrouwen op wat ik als docent zeg of op wat het boek zegt. Ik wil ze namelijk leren kritisch met meerdere bronnen om te gaan.

Na mijn uitleg over retrovirussen confronteer ik mijn leerlingen met de bewering: ‘Je moet oppassen met het coronavaccin, want het is een m-rna-vaccin en dat m-rna wordt ingebouwd in je dna.’ Ze moeten eerst een gegeven uit mijn uitleg gebruiken om de bewering te ondersteunen en vervolgens een gegeven uit dezelfde uitleg gebruiken om de bewering te ontkrachten. Het was voor mijn 5-vwo’ers vrij lastig om het tegenargument te vinden maar met sturende vragen van mijn kant kwamen ze er wel uit. Er is hoop.

Totdat een leerling roept: ‘Ja, want je dna verandert toch elke zeven jaar!’ Ik heb werk te doen.

Amina El Ouati studeerde biomedische wetenschappen, werkt als biologiedocent op College Hageveld in Heemstede en is het meesterbrein achter juf Aminozuur op YouTube.