Omdat ouders geneigd zijn te ‘helpen’, laat ik de eersteklassers een herbarium volledig op school maken. We gaan samen het bos in. Ik leg alles stap voor stap, en meerdere keren uit. Toch gaat er van alles mis.
E. heeft brandnetels geplukt en ik brand me eraan bij het innemen van de snelhechters. Leerlingen plakken alle blaadjes op dezelfde pagina in, in plaats van één blad per pagina. A. heeft de verzamelles gemist. De eerstvolgende keer dat ze ‘herbarium’ op de planning ziet staan, neemt ze een volledig afgemaakt herbarium mee. Buiten plukt een leerling een hele tak van een varen. Ik neem de tak in en geef hem één samengesteld blaadje terug. De rest deel ik uit. Sommige leerlingen hebben hele kastanjes, eikels, en één heeft zelfs een dennenappel van een fijnspar. Hoe díe in de snelhechter moet, snap ik ook niet.
Het is meer een opdracht in instructies volgen dan daadwerkelijk les in determineren of de kenmerken van bladeren. Terwijl zij leren luisteren en volgen, leer ik organiseren. Voor mij is het een oefening in lesovergangen en organisatievaardigheden. Mijn eerste verzamelles loopt dan ook uit, waardoor de les daarna rommelig begint en ingekort moet worden. Na de lessen blijf ik achter met kranten, bladeren en snelhechters verspreid over het lokaal. Ik vraag me af hoe mijn beste vriendin dat doet, die juf is op de basisschool. Al jaren neem ik me voor een keer bij haar in de klas te gaan kijken.
Ze zijn behulpzaam, gretig om te pleasen . Meerdere leerlingen hebben elf of twaalf bladeren, of zelfs meer geplukt. Ik vraag of ze het aan de klas willen doneren, zodat kinderen die te weinig hebben ook de tien kunnen volmaken. Dat doen ze. Ik vraag ze om krantenpapier en een snelhechter mee te nemen vanuit huis.
Het is meer een opdracht in instructies volgen dan daadwerkelijk les in determineren
M. heeft extra kranten mee, Y. een extra snelhechter, allebei ‘voor als iemand anders het nodig heeft’. De instructies volgen blijft lastig. C. heeft in plaats van een snelhechter een grote plastic zak mee. ‘Omdat andere leerlingen dat de vorige keer ook hadden.’ De vorige keer waarop hij doelde, was de verzamelles. De zakken toen waren om de bladeren in te stoppen. Verbanden leggen is nog moeilijk.
R. heeft een prachtig doorzichtig blad meegenomen, ik heb geen tijd om het te bewonderen. Er staan nog twaalf leerlingen met een vraag te wachten. Ik vraag hem of hij het blad over twee lessen mee wil nemen, dus niet de eerstvolgende keer. Dan hebben we microscopiepracticum, en heb ik geen tijd om ernaar te kijken. Hij knikt ernstig.
Op vrijdag, in het practicumlokaal, komt hij naar me toe met een dubbelgevouwen A4’tje, met het blad erin. Ik neem het voorzichtig aan en kijk er goed naar. Het is geen doorzichtig blad maar één waarvan bijna al het bladmoes is verteerd en alleen de nerven zijn overgebleven. Bijna alle nerven, ook de heel kleine, zijn nog intact. Prachtig, tegen de instructie in, maar eindelijk een beetje échte biologie.
Amina El Ouati studeerde biomedische wetenschappen, werkt als biologiedocent op College Hageveld in Heemstede en is het meesterbrein achter juf Aminozuur op YouTube.