De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde gaat dit jaar naar drie onderzoekers die samen de basis legden voor optogenetica: Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel.
Humor is een belangrijk instrument voor een docent. Het is – uiteraard – vermakelijk, maar het helpt ook om de aandacht vast te houden en dingen beter te laten steken.
Een waterbuffel met ‘hoed’, een poserende bidsprinkhaan en een stuntelende vogel: de finalisten van de Nikon Comedy Wildlife Awards 2026 zijn bekend. Bionieuws selecteerde twaalf foto’s en twee video’s uit de shortlist.
De kleurige patronen op vlindervleugels creëren tijdens het vliegen optische illusies. Daardoor kunnen vogels de snelheid en vliegrichting van vlinders moeilijker inschatten.
Een nieuwe stamboom op basis van genomen van 103 vleermuissoorten en gegevens van 44 fossielen wijst Europa aan als bakermat van vleermuizen. Ook echolocatie blijkt al vroeg in hun evolutie te zijn ontstaan.
Dat zombiemierschimmels hun gastheren laten klimmen en vastbijten, staat nauwelijks nog ter discussie. Maar hoe groeit zo’n spectaculair tafereel uit tot wetenschappelijk bewijs voor manipulatie – en uiteindelijk tot een verklaring op moleculair niveau?
Zenders om dieren te volgen mogen vaak maximaal 5 procent van het totale lichaamsgewicht zijn. Onderzoekers laten zien hoe het lichaamsgewicht per dag kan schommelen: dat heeft invloed op dier en onderzoek.
Van bescheiden piep tot oorverdovende roep: bij 123 vogelsoorten blijkt vooral lichaamsgrootte en bekbreedte samen te hangen met hoe hard ze kunnen klinken.
Een nieuwe wereldwijde database brengt met foto’s van burgerwetenschappers in kaart wie wie opeet in de natuur. Het project heet Who Eats Whom en bundelt voedselrelaties uit iNaturalist.
Leerplezier en -effectiviteit gaan hand in hand bij activerende werkvormen. Hoe past zo'n werkvorm in de biologieles? Twee workshopgevers bieden handvatten.
Onderzoeks- en adviesbureau CLM helpt opdrachtgevers verduurzaming te realiseren door kennis toegankelijk te maken en polarisatie om te zetten in verbinding.
In juni heeft het Europees Parlement ingestemd met de nieuwe Europese verordening voor Nieuwe Genomische Technieken. Daarmee komt er eindelijk meer ruimte om gericht eigenschappen van gewassen te verbeteren met crispr-cas, schrijft John van der Oost.
De Zuidoost-Aziatische gekkosoort tokeh (Gecko gecko) blijkt een paar handige ademhalingstrucjes achter de hand te hebben voor zijn lange en harde lokroep.
Een tuimelaar op het Great Barrier Reef in Australië steelt voedsel van roofvissen: hij jaagt horsmakrelen (Caranx sexfasciatus) net zo lang op, totdat ze hun prooi uitbraken en de dolfijn er met het hapje vandoor gaat.
Een platworm die een deel van zijn kop verliest, kan zijn hersenen opnieuw opbouwen. Daarbij moeten niet alleen nieuwe typen zenuwcellen ontstaan, maar die...
Per 2030 wil het kabinet een suikerbelasting introduceren. Het doel? Een gezondere Nederlander. Maar is dit echt het beloofde wondermiddel om de jeugd zijn blikje cola of chocoladereep in het schap te doen laten liggen?
Afgelopen april presenteerde het Voedingscentrum de vernieuwde Schijf van Vijf. De vertrouwde schijf is nog steeds een hulpmiddel voor mensen om gezond eten. Wat...
Hoogleraar en internist-endocrinoloog Liesbeth van Rossum maakt korte metten met het obesitasstigma. ‘De oorzaak ligt in de biologie, niet in een gebrek aan discipline.’
Op straat stapt me een paard tegemoet. Er zit een dame op. Ik groet haar en vlak voor me houdt zij halt. Vanuit de hoogte zegt ze dat ik de gele bloemen in mijn tuin moet weghalen. Ik herinner me niet haar ooit gezien te hebben.
Precies gelegen op de grens tussen de Wageningse woonwijken en het platteland bevindt zich een leertuin van zo’n 2.500 vierkante meter. Daar mogen leerlingen van scholengemeenschap de Pantarijn tuinieren, onderzoek doen, koken en krijgen ze les in de buitenlucht.
Onderzoekers hebben een muizenbrein vol gaten gecreëerd, en lieten die volgroeien met menselijke breincellen. Het doel: breinorganoïden voor onderzoek naar aangeboren hersenafwijkingen.
Een genetisch gemodificeerde, bacteriofaagproducerende E. coli-bacterie beschermt muizen tegen salmonellainfecties, mits die zich al vóór de infectie in de darm heeft gevestigd.
Een zeer zeldzame erfelijke mutatie verhoogt het risico op longkanker sterk, vooral bij niet-rokers. Vermoedelijk brachten Europese kolonisten de mutatievariant naar Amerika.
Met aanzwellende violen, veel donder en bliksem en de diepe basstem van acteur Morgan Freeman wordt in Netflix-serie The Dinosaurs van de paleontologie een zenuwslopende thriller gemaakt.
De Tyrannosaurus rex kon zijn lichaamstemperatuur hoger houden dan zijn omgeving, en was dus warmbloedig. Dat denkt een team van Britse en Amerikaanse paleontologen te hebben vastgesteld met een grondige analyse van gefossiliseerde T. rex-tanden
Chips, chocolade en Chupa Chups, maar ook cruesli, ijs en aardbeienyoghurt: de supermarkt ligt vol ultrabewerkt voedsel. Waarom is de verleiding van ultrabewerkt eten zo moeilijk te weerstaan? En betekent ‘bewerkt’ automatisch ongezond?
Oude beuken verbranden, Japanse schijniepen verjongen ineens massaal en mediterrane steeneiken worden opgenomen in het lokale voedselweb. Barbara Gravendeel gebruikt de Leidse Hortus als proeftuin voor de stadsnatuur van morgen. ‘Het voedselweb is niet statisch.’
Een ‘goede’ dierentuin faciliteert vandaag de dag niet enkel recreatie, maar heeft ook een educatieve, onderzoek- en natuurbeschermingstaak. Een studie in Plos Biology van 19 augustus naar ruim honderd Britse en Ierse dierentuinen laat zien dat lokale soorten slechts 9 procent van de dierencollecties uitmaken. Moet dat percentage omhoog om beter aan te sluiten bij moderne pijlers?
Hartkloppingen, benauwdheid of pijn op de borst worden rond de overgang soms weggezet als stress of ‘iets wat erbij hoort’. Cardioloog Janneke Wittekoek beschrijft waarom de jaren rond de menopauze juist een belangrijk kantelpunt vormen voor hart en bloedvaten.
Voor houtcelproductie van naaldbomen blijkt de groeisnelheid zwaarder te wegen dan de duur van het groeiseizoen; een verlengd groeiseizoen zorgt daardoor niet automatisch voor meer houtvorming en koolstofopslag.
Tijdens de metamorfose van een eikelworm blijven veel larvale cellen behouden, terwijl hun genactiviteit sterk verandert. Dat wijst erop dat ze een andere cellulaire identiteit kunnen aannemen.
Een vader-zeepaardje met twee piepkleine jongen leverde de Franse fotograaf Julien Anton dit jaar de hoofdprijs op bij de Ocean Photographer of the Year-fotowedstrijd.
Nieuw onderzoek naar de bewegingspatronen van wilde leeuwen en gevlekte hyena’s wijst uit dat mannelijke leeuwen de neiging hebben hyena’s proactief op te sporen....
Antioxidanten helpen tumorcellen om T-cellen af te remmen. Reactieve zuurstofverbindingen blijken namelijk niet alleen schadelijk, maar ook nodig om de afweer tegen kanker op gang te brengen.
De flora op Europese bergtoppen wordt rijker en armer tegelijk: nieuwe soorten rukken omhoog, terwijl karakteristieke hooggebergteplanten steeds vaker lokaal verdwijnen.
Bij niet-docenten heerst soms het idee dat wij docenten alleen maar aan kennisoverdracht doen. Alsof de leerling een tabula rasa is, een onbeschreven blad, dat wacht tot het kan worden volgekrast. Was het maar zo.
Vrouwtjes van de morinelplevier, een Noord-Europese trekvogel, reizen honderden kilometers nadat ze hun ei hebben gelegd, terwijl het mannetje achterblijft om de eieren uit te broeden en de jongen groot te brengen. Dit atypische gedrag voor vrouwelijke trekvogels – meestal is het mannetje degene die de biezen pakt na de bevruchting – observeerden ornithologen van het Duitse Max Planck Instituut nadat zij 21 morinelpleviervrouwtjes (Eudromias morinellus) volgden met zenders tijdens het broedseizoen (Proceedings of the Royal Society B, 2 september).
Biologie gaat niet alleen over planten, dieren en ecosystemen, maar biedt ook volop mogelijkheden om aan burgerschapsonderwijs te werken. Tijdens de NIBI-conferentie Tot op de bodem presenteerde Aranka Werson een interactieve werkvorm waarmee leerlingen ervaren hoe verschillend mensen over een onderwerp kunnen denken én hoe meningen kunnen veranderen.
Lichtvervuiling, geluidsoverlast en zwerfafval: dieren in steden hebben het niet altijd makkelijk. Hoeveel last hebben ze daarvan? Dat onderzochten vwo-scholieren Ilana van Veluw, Inke Meijer, Rosalie Otten en Zhou Meng Heddema voor hun profielwerkstuk, aan de hand van huiskrekels. ‘Testen mocht alleen op ongewervelden, en huiskrekels zijn makkelijk verkrijgbaar’, verklaart Meijer de proefdierkeuze.
Een chemisch aangepast transfer-rna kan foutieve stopcodons omzeilen en zo de werking van het CFTR-eiwit deels herstellen in modellen voor taaislijmziekte.
Een inspiratie voor de biomimetica: de hechting van de zeekat aan een oppervlak is het sterkst wanneer de ruwheid van het substraat ongeveer overeenkomt met de grootte van de papillen op de zuignappen aan de armen van het dier.
Oceaanonderzoekers in Groenland hebben wel heel opmerkelijke hulptroepen ingeschakeld voor een nieuwe studie: zij rustten zes narwallen uit met meetapparatuur om veranderingen in watertemperatuur en zoutconcentraties onder gletsjers in kaart te brengen.
De techniek rondom organoïden is inmiddels zo ver ontwikkeld dat ook minder voor de hand liggende weefsels worden gemaakt, met allerlei interessante toepassingen.
Door de mate van stikstofvervuiling in de stad Beijing draagt juist vergroening daar sterk bij aan ozonvorming; herselectie van het soort bomen kan een verschil maken.
Een groep vertakte vetzuren lijkt katten te helpen bij langdurige herkenning van individuele urinegeuren en te hinten naar een mogelijke rol van de mysterieuze lipidendruppels in kattennieren.
Nederlandse sleepnetvissers mogen na twee rechterlijke uitspraken niet meer zonder vergunning vissen op de Doggersbank. Het is een doorbraak, die grote kansen biedt voor herstel van het zeeleven in het hart van de Noordzee, stellen Emilie Reuchlin en Milo Laureij van Stichting Doggerland.
Wie o wie verspreidt toch de zaden van de parasitaire Balanophora fungosa, vroegen Japanse biologen zich af. Het op een paddenstoel lijkende plantje –...
Voor zijn promotieonderzoek aan de Universiteit Twente bootste hij het menselijk hart na met zo’n minimodel. Om deze zo goed mogelijk op een echt hart te doen lijken, probeerde hij bloedvaten toe te voegen aan zogeheten hart-op-chip-systemen: minuscule stukjes kloppend hartweefsel die zijn ingebouwd in kunststof kanaaltjes.
Dinosauriërs zorgden ervoor dat vroege zoogdieren klein van stuk bleven, maar het omgekeerde blijkt waarschijnlijk ook waar: die kleine zoogdieren zorgden er weer voor...
Tuinslakken kunnen wel vijf verschillende soorten slijm aanmaken, elk met een eigen functie. Onderzoekers hebben nu uitgeplozen hoe deze dieren kunnen wisselen tussen glibberend, plakkend, bubbelend en ander slijm. Calcium blijkt daarbij een voorheen onbekende hoofdrol te spelen.
Voor het eerst heeft een AI-model een compleet functioneel genoom ontworpen. Het resultaat: kunstmatig gegenereerde bacterievirussen die zelfs resistente bacteriën kunnen infecteren. Dat zou kunnen helpen bacteriële infecties te bestrijden.
Onderzoekers hebben aangetoond dat Mexico een belangrijke rol heeft gespeeld in de diversificatie van Noord-Amerikaanse zoogdiersoorten. Dit zou verklaren waarom noordelijke zoogdieren succesvollere migranten...
Een team van Argentijnse en Duitse biologen hebben voor het eerst gedetailleerd in beeld gebracht hoe de paring verloopt bij kameelspinnen (orde: Solifugae) – ook wel bekend als rol- of bastaardspinnen (Royal Society Open Science, 29 juli).
De omstandigheden zijn passend: het is snikheet wanneer de recensent van Bionieuws door de beeldentuin van het Kröller-Müller Museum loopt voor de kunst- en klimaatwandeling Met andere ogen. De urgentie en gevolgen van klimaatverandering zijn op deze dag sowieso niet te missen, maar de wandeling voegt daar een leuke dimensie aan toe.
Terwijl vakantiegangers de blik richten op stranden, bergtoppen, vulkanen en snorkelplekken, spelen zich buiten beeld biologische taferelen af die zelden in reisgidsen belanden. Bionieuws maakt een rondgang langs organismen die op onwaarschijnlijke plekken leven, groeien, schuilen of hun nageslacht achterlaten – van ondergrondse kraamkamers tot tijdelijke ijshotels en levende logeeradressen.
‘Take nothing but pictures, leave nothing but bubbles’, luidt het duikmotto. Maar volgens een studie in Conservation Letters van 25 mei laten duikers vaker sporen achter dan ze zelf denken. Tegelijk kan duiktoerisme riffen bescherming stimuleren. Beschermt duiktoerisme koraalriffen, of beschadigt het ze?
Perfect snijden én vermalen? Tanden kunnen het niet allebei hebben. Knipkiezen brachten snelle evolutionaire voordelen, maar maken roofdiersoorten ook minder weerbaar voor veranderingen.
Vele vakantiegangers zoeken elk jaar weer graag de warmte op, maar deze diepzeeslak leeft in wel heel warme temperaturen. De schubvoetslak, ook wel vulkaanslak of ijzerslak, leeft namelijk op zo’n drie kilometer diepte in de buurt van hydrothermale schachten, die tot wel boven de 300 graden Celsius kunnen zijn. Deze hydrothermale schachten zijn uitlaten rond vulkanen waar magma het zeewater opwarmt en het water – met giftige chemicaliën – naar buiten spuit.
De dood van afzonderlijke bacteriën kan een hele populatie redden. Opengebarsten Escherichia coli-cellen laten een enzym vrij dat antibiotica afbreekt en zo de weg vrijmaakt voor herstel van de populatie.
Bij een zeldzame conifeer uit Tasmanië worden zowel plastide- als mitochondriaal dna via de mannelijke ouder doorgegeven. Daarmee bevestigt de soort een binnen het plantenrijk uitzonderlijk patroon: bij coniferen komt organel-dna vaak via het stuifmeel, terwijl het bij de meeste andere planten van de moeder afkomstig is.
Tijgermuggen uit rijkere woonwijken in North Carolina blijken vaker resistent tegen insecticiden. Dat blijkt uit een onderzoek in Royal Society Open Science van 8...
De andesbladoormuis – die voorkomt op bergtoppen van wel 6.700 meter hoog – is niet enkel uitgerust tegen vrieskou en ijle berglucht. Vergelijkende analyses met lager levende soortgenoten laten zien dat het dier ook beter giftige planten kan verteren.
Wetenschappers bouwen een robot die, net als duikende vogelsoorten, kan zwemmen én vliegen. Welke aanpassingen bij de robot zorgen voor optimale voortbeweging is duidelijk, maar of dat ook voor vogels geldt blijft de vraag.
Met de game van Hartveilige School, die leerlingen via sensoren in een pop feedback geeft over hoe goed ze bezig zijn, leren middelbare scholieren zelfstandig reanimeren.
Hoewel verschillende groepen insecten een grijparm ontwikkelden om prooien te vangen, is hierbij géén sprake van convergente evolutie. Die conclusie trekken Japanse entomologen 7...
Nieuw onderzoek toont aan dat de bacteriesoort Bacillus subtilis in staat is een klein groepje cellen weg te schieten wanneer de hele kolonie zich in levensgevaar bevindt. Zo spreidt de soort zijn kansen, in de hoop elders een nieuwe kolonie te stichten.
Afgelopen week kwam het Ig Nobelfeest naar Leiden. Niet voor een uitreiking van de nieuwe prijzen, maar gewoon om een leuk event te hebben met de oprichter Marc Abrahams, Nederlandse prijswinnaars en lokale wetenschappers.
Tropische bomen van tientallen meters hoog lijken hun watertransport opvallend goed aan te passen aan hun lengte. Daardoor zijn de hoogste exemplaren niet automatisch kwetsbaarder voor droogte.
Nederlandse graslanden en bossen leveren bij vergelijkbare bemonstering minder plantensoorten op dan vroeger. Dat zet ook het idee onder druk dat extra natuurgebied aanwijzen vanzelf genoeg biodiversiteit veiligstelt.
Schadelijke verzamelingen tau-eiwit, die een belangrijke rol spelen bij alzheimer, blijken zich door het brein te verspreiden via blaasjes waarin ze zich hechten aan...
Een loopbaan lang zocht Mike Jetten naar microben die bijna niemand voor mogelijk hield. Bij zijn afscheid van de Radboud Universiteit waarschuwt hij dat zulke wetenschap tijd vraagt: voor bioreactoren én voor jonge onderzoekers.
Na jaren van herstel gaat de zoetwaternatuur nu weer achteruit, schrijft het Wereld Natuur Fonds in het laatste Living Planet Report. Waterbeheerders herkennen dat beeld. Wat kunnen zij doen en waar lopen ze tegenaan?
Toen ik tien jaar was heeft David Attenborough hoogstpersoonlijk gezorgd dat ik later biologie ging studeren. Op de kabeltelevisie zag ik orka’s een strand op sprinten. In zwart-wit (ik merkte later in kleur dat dat voor orka’s in Patagonië niet heel veel uitmaakt) vlogen de slappe zeeleeuwlijfjes door de lucht. De volgende dag vertelde ik in de klas wat ik op tv had gezien. Tot mijn verbazing keken mijn klasgenootjes niet naar natuurseries. De schier eindeloze reeks van David wakkerde in mij de bioloog aan.
Nederlandse bonte vliegenvangers die in Zweden opgroeien, vliegen niet simpelweg hun Zweedse soortgenoten achterna. Hun Afrikaanse overwinteringsgebied ligt gemiddeld tussen dat van Nederlandse en Zweedse vogels in.
Nieuw onderzoek laat zien dat E. coli-bacteriën onderling eiwitten kunnen uitwisselen via membraanblaasjes – en die overdracht helpt hen antibiotica te weerstaan. De vondst biedt nieuwe mogelijkheden om antibioticaresistentie van ziektemakers te ondermijnen.
Machtsstrijd binnen dierengroepen draait vaak om harde competitie en het recht van de sterkste. Maar recente onderzoeken laten zien: het beeld van de alleenheersende alfaman is eenzijdig en ook tegenmacht is een natuurfenomeen.
De gigantische spermacellen van fruitvliegen blijken zichzelf te kunnen rangschikken in een dicht op elkaar gepakte wirwar van levend materiaal, die energiek krioelt in speciale sperma-organen.
Enorme spermacellen van fruitvlieg raken niet in de klit | Pest was al dodelijk onder jager-verzamelaars | Gletsjer is leefgebied van bedreigde specialisten | Slaapfuncties deels opgewekt bij wakkere muizen | Oceaankloof herbergt reusachtig walviskerkhof | Rups leest voetstappen in blad | Nieuwe werkbijengroep verantwoordelijk voor koninklijke ‘pindacel’ | Miljoenen jaren oude schuifelsporen geven inzicht in de evolutie van zicht
Ratels, roffels en stereotiepe strofen; het is een kleine greep uit de berg begrippen die de nieuwe vogelzangcursus Wat zingt daar? introduceert aan de ornitho-leek. Vogelzangspecialist Henk Meeuwsen en vogelboekenschrijver Dick de Vos begeleiden de cursist in verschillende, strak opgemaakte online modules langs de ‘natte klanken’ van de zwarte mees, de ‘Vijfde van Beethoven’ gezongen door de geelgors, het geknisper van de zwarte roodstaart en minstens vijftig andere fluitende, tsjirpende, roepende en kwetterende gevleugelde bewoners van Nederland.
De EO zendt op de dinsdagavonden een tv-programma uit met de titel: de Klas van ‘26.
In dit tv-programma worden drie mentoren gevolgd die hun examenklas voorbereiden op het centraal examen. Hartverwarmend en ongelooflijk herkenbaar hoe deze mentoren zich met volle overgave inzetten voor hun leerlingen. Al deze drie docenten getuigen van nabijheid, enthousiasme en betrokkenheid waarbij de leerling centraal staat.
Aan de hand van cameravalbeelden omtrent de Russische bezetting van de Oekraïense Tsjernobylzone in 2022, analyseren Europese onderzoekers de effecten van gewapend conflict op...
Maandenlang zocht plantenmicrobioloog Jelle Spooren in de bodem naar de verklaring voor een raadselachtig effect: zandraketten die groeien op bodem waar eerder zieke soortgenoten...
Niet alleen organen, maar ook afzonderlijke celtypen lijken in verschillend tempo te verouderen. Eiwitten in bloedplasma kunnen die biologische leeftijd helpen schatten en hangen samen met latere ziekte en sterfte.
Witte bloedcellen zijn de eerste verdediging tegen infecties. Deze immuuncellen circuleren in het bloed, maar moeten zich naar de plek van infectie kunnen verplaatsen....
Windmolens zijn essentieel voor de energietransitie, maar ze zorgen helaas wel voor slachtoffers. Onder meer vogels botsen er soms tegenop, bijvoorbeeld tijdens hun trek....
Onderzoekers aan de Vrije Universiteit van Amsterdam maakten de eerste wereldwijde dichtheidskaarten voor ondergrondse partnerschimmels van talloze wilde planten en landbouwgewassen.
Onderzoekers zeggen bewijs te hebben dat zebravinken hun nageslacht voorbereiden op hittegolven via een speciale roep die de breinontwikkeling van het ongeboren kuiken beïnvloedt. Daarmee laait een decenniumlange discussie over het bestaan van deze ‘voorprogrammering’ weer op.
Planten staan vastgeworteld, maar hun nakomelingen zijn voortdurend onderweg. In deze voorpublicatie uit Migratie: Soorten aan de wandel, het nieuwe boek van stichting Biowetenschappen...
Op de bodem van de zuidoostelijke Indische Oceaan ligt een kilometersdiep walviskerkhof. In een diepe breukzone ten zuidwesten van Australië vonden onderzoekers over een...
Als een cel een abrupte verandering ondergaat, ontstaat er een beschermende actinering rond de celkern, die als een gordel het dna beschermt.
Bij snelle, abrupte...
Een deels slapend brein terwijl de muis wakker blijft: Amerikaanse neurowetenschappers kregen het voor elkaar. Door in delen van de hersenschors een slaapachtig ritme...
Na ruim veertig jaar onderzoek aan sluipwespen en huisvliegen blijft geslachtsbepaling Leo Beukeboom verbazen. ‘We weten nog steeds niet welke evolutionaire krachten die enorme...
Ecologen uit Wageningen vergeleken doelgericht aangelegde compensatiegraslanden met bestaande referentiegebieden. De conclusie: natuurcompensatie werkt, mits goed geïmplementeerd.
Aardhommels rollen een balletje naar een kunstbloem om bij suikerwater te komen. Dat wijst volgens onderzoekers op spontaan probleemoplossend vermogen.
Duiven lijken magnetische macrofagen in hun lever te gebruiken om op bewolkte dagen de weg naar huis te vinden. Daarmee is dit mogelijke, op ijzerdeeltjes gebaseerde mechanisme voor vogelnavigatie – dat eerder van de tafel was geveegd – terug in beeld.
Waarom trekken dieren duizenden kilometers de wereld over? Bij het nieuwe migratieboek van Stichting Biowetenschappen en Maatschappij hebben Heleen Bot en Leendert Verduijn een...
Voorbijdrijvende wolken op een zonnige dag of een beschutting biedende boom die ineens wordt geveld; planten hebben continu te maken met wisselende lichtomstandigheden. Om...
Het eerste tijdvak van de eindexamens zit er weer op. Vmbo’ers, havisten en vwo’ers worstelden met verscheidene onderwerpen, van beekprikken tot de evolutie van...
Ordeverstoringen in een les heb je in alle soorten en maten. Sommige zijn je eigen schuld: je hebt de verkeerde paragraaf voorbereid, onduidelijke instructies...
Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft aangekondigd dat alleen atleten die door middel van de eerder afgeschafte SRY-test aantonen ‘biologisch vrouwelijk’ te zijn, mogen...
Oermijten migreerden aan zijden draad | Mens in landschap laat dieren anders bewegen | Territoriumstrijd maakt vogelzang complex | Dominante vis eet vaker plastic | Larvaal feromoon maakt werksterbij hongerig | Gen gevonden voor aseksuele voortplanting
Waar ecologen zich voorheen vooral focusten op bedreigde soorten in beschermde natuurgebieden, is de blik steeds vaker gericht op algemene soorten in stad en...
De zesde editie van het Europees kampioenschap meeuwenschreeuwen vond afgelopen zondag plaats in België. Een zowel ludieke als tegelijk bloedserieuze wedstrijd, waarin men zo...
Dagelijkse menselijke druk heeft een eigen effect op het leefgebied van vogels en zoogdieren, en kan de invloed van landschapsverandering versterken of afzwakken.
Telkens stijgende watertemperaturen stimuleren initieel de trilhaaractiviteit en zuurstofopname van steenkoraalsoort Porites lutea, maar leiden uiteindelijk tot ernstig zuurstoftekort en sterfte.
De meeste steenkoraalsoorten bezitten...
De kleine voorpoten van Tyrannosaurus rexzijn al decennia voer voor grappen. Maar volgens nieuwe analyses waren ze onderdeel van een breder evolutionair patroon bij grote roofdinosauriërs.
Seksuele vorming hoort niet enkel in de portefeuille van het biologieonderwijs te liggen, stelt Evelien Spek van Soa Aids Nederland. ‘We hopen dat dit...
Na zijn recente aanstelling als bijzonder hoogleraar keert Koen Verhoeven terug naar waar het voor hem begon. ‘Fundamenteel onderzoek bevat verborgen praktische lessen.’
‘Ik zit...
De Perzische Golf is zeer kwetsbaar voor grootschalige mariene milieuschade door gewapende conflicten.
Om verdere conflictgerelateerde mariene milieuschade in de Perzische Golf te voorkomen moeten...
Jonge randwantsen moeten binnen een paar dagen van het bladerdak van hun boom naar de grond zien te komen, zodat ze een symbiose met bodembacteriën kunnen aangaan. Doen ze dat niet op tijd, dan is de kans op overleving klein.
Haring kon de jonge Oostzee koloniseren dankzij genetische aanpassingen in zaadcellen, eicellen en embryo’s. Daardoor kunnen Baltische haringen zich voortplanten in water met een veel lager zoutgehalte dan de Atlantische Oceaan.
Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zal de tijgermug binnen twee tot vijf jaar een permanente...
De inwoners van de dichtbevolkte eilanden van de Spermonde-archipel, ten westen van Zuid-Sulawesi in Indonesië, hebben al duizenden jaren een beschermengel: de riffen van...
Terwijl het nieuwe onderzoeksschip Anna Weber-van Bossevan Kaapverdië naar IJsland vaart, proberen onderzoekers te begrijpen hoe virussen de oceaan sturen. Niet alleen als ziekteverwekkers, maar als krachten die bepalen of koolstof in de bovenste waterlagen wordt gegeten of gerecycled, of juist naar de diepzee verdwijnt.
Uit twee nieuwe vogelgriepstudies blijkt dat koeien en schapen het virus naast besmette melk ook kunnen krijgen via andere routes, zoals aerosolen, afvalwater en zogende lammeren en kalveren.
In tijden van massa-extincties en klimaatverandering neemt het aantal polyploïde planten toe. Deze genoomverdubbeling maakt de planten beter bestand tegen stress, maar deze verdubbeling verdwijnt weer onder stabiele omstandigheden.
Wetenschappers ontdekken ruim zeventienhonderd nieuwe eiwitachtige moleculen. Vreemd genoeg worden deze eiwitachtigen gecodeerd door dna-fragmenten die bekend stonden als niet-coderende fragmenten.
Een nieuw Crispr-Cas-eiwit resulteert niet in genoom-editing, maar vernietigt de volledige cel door als een soort shredder over het dna heen te gaan. Zieke cellen kunnen zo selectief worden geëlimineerd.
Schimmels zijn afbrekers, bouwers, ziekteverwekkers en stille regisseurs van kringlopen. De tentoonstelling Fungi: Anarchist Designers laat bezoekers niet alleen naar die veelzijdigheid kijken, maar...
Hoewel maar weinig mensen ze mooi vinden, is het aantal zonneparken in Nederland onstuimig gegroeid. Over hun waarde voor natuur valt te steggelen, al...
Chinese wetenschappers hebben een nieuw waterstofproducerend organel ontdekt in trilhaardiertjes. Deze zogenoemde hydrogenobody blijkt een van de motoren te zijn achter de methaanvorming in de pens van herkauwende dieren.
Dna in cellen is niet simpelweg volledig ontoegankelijk of vrij afleesbaar. Onderzoekers laten zien dat nucleosomen vaak in tussentoestanden verkeren waarin dna gedeeltelijk beschikbaar is voor aflezing.
Immuunactivatie niet afhankelijk van immuuncellen | Junkfood doet makaken aarde eten | Honderden menselijke eiwitten beïnvloeden de infectie van hiv in T-cellen | Cocaïneresten maken zalm beweeglijker in het wild.
De Duitse Vereniging voor Natuurfotografie (GDT) heeft 27 april de winnaars bekendgemaakt van haar jaarlijkse fotowedstrijd: de GDT Nature Photographer of the Year 2026. Een selectie van de inzendingen.
Kersvers hoogleraar hoger biologieonderwijs Margot Koster wil dat universiteiten ook hun eigen onderwijs onderzoeken en pleit voor meer nationale samenwerking.
‘Ik wil beslissingen over het...
In de discussie rond gender en sekse stellen sommige biologen dat de natuur binair is: of mannelijk of vrouwelijk, en heteroseksueel. Variaties daarop zijn...
Haaien en grote zeereptielen als de mosasaurus waren niet de enige toppredatoren van de oceanen in het Krijt. Er zwommen ook gigantische octopussen rond,...
Makaken op de rots van Gibraltar hebben zichzelf aangeleerd aarde te eten als hulpmiddel bij het verteren van snacks die zij – ondanks een actief voederverbod – toegestopt krijgen van toeristen.
Met behulp van levende neuronen bouwen onderzoekers aan zogenoemde neurochips, die computers een stuk efficiënter en energiezuiniger moeten maken.
Computers gebruiken steeds meer energie. In...
Honderden menselijke eiwitten beïnvloeden de infectie van hiv in T-cellen, waaronder twee tot nu toe onbekende factoren die het virus krachtig afremmen.
Er is een beter systeem nodig voor de monitoring van geleedpotigen in poolgebieden, zo waarschuwen de Amerikaanse ecologen Amanda Koltz en Lauren Culler in een editiorial in Science (16 april).
Een aangepaste crispr-variant kan in gekweekte cellen onderscheid maken tussen tumor-dna en gezond dna op basis van chemische verschillen, en knipt vervolgens selectief het tumor-dna.
Voor het twintigste jaar op rij kunnen bezoekers van vogelbescherming.nl/beleefdelente via verborgen camera’s bekijken hoe verschillende vogels deze lente paren, eieren leggen en jongen...
Cacaoplanten kunnen beter tegen droogte als onderzoekers symbiotische schimmels van cactussen aan de bodem toevoegen. Dat blijkt uit experimenteel werk onder leiding van Colombiaanse...
Van drones die bosbranden in kaart brengen tot slimme cameravallen bij antistroperij; stichting Hack the Planet streeft naar positieve impact door middel van computertechnologie.
Deze nieuwstoets hoort bij het artikel ‘Zijn de huidige vogelgriepmaatregelen voldoende?’ en sluit aan bij het thema afweer en evolutie.
VRAGEN
1. In het artikel lees je dat pluimveehouders...
Inzicht krijgen in populatiedynamiek vraagt om meer dan alleen theoretische kennis. In deze les ontwikkelen bovenbouwleerlingen havo/vwo dit inzicht door zelf een model te...
In 2026 werden al bijna een half miljoen vogels op pluimveehouderijen geruimd vanwege vogelgriep. In januari werden er voor het eerst afweerstoffen gevonden bij...
Wanneer atmosferisch stof op de bladeren van landplanten valt, kan de plant voedingsstoffen direct uit de stofdeeltjes opnemen.
De miljarden tonnen voedingsrijke stofdeeltjes die jaarlijks...
Bij verbeelding gebruiken mensen niet alleen dezelfde hersengebieden als wanneer ze het verbeelde object in het echt zien; ze gebruiken ook dezelfde neuronen.
Wat begint met een ogenschijnlijk vreedzame machtswissel, mondt uit in een gewelddadige breuk binnen de grootste bestudeerde chimpanseepopulatie ter wereld. Onderzoekers reconstrueren hoe sociale...
Paleontologen hebben een fossiel van een gedeelde voorouder van reptielen, vogels en zoogdieren uit het vroeg-Perm ontdekt dat nog resten van zacht weefsel bevat....
Op sommige plekken in Nederlandse rivieren neemt de uitstoot van methaan opvallend toe. ‘Op twee kilometer na een lozingspunt van gezuiverd afvalwater zagen we...
Afhankelijk van het dna van de mannelijke seksuele partner, maakt het vaginale kanaal van de groene bavianenvrouw het makkelijker of moeilijker voor zaadcellen om...
Tussen de raadselachtige schijf- en varenbladvormige fossielen uit het Ediacarium duiken in China nu fossielen op met bilaterale Cambriumachtige lichaamsvormen. Dit biedt nieuwe inzichten...
De arm die octopusmannetjes voor paringen gebruiken, lokaliseert de eileider van vrouwtjes door progesteron op te sporen.
Het puntje van de specialistische arm die octopusmannetjes...
Potvissen werken samen bij geboorte | Oudste mensaap leefde in Egypte | Sneeuwvlo maakt antivries en warmte | Bijen dansen slordiger als niemand kijkt | Ook veldkrekels hebben duidelijke ochtend- en avondtypes | AlphaFold maakt miljoenen 3D-eiwitstructuren openbaar.
De vondst van ruim 17 miljoen jaar oude fossielen van een nieuwe mensaapsoort in Noord-Egypte schudt de ideeën over afstamming en verspreiding van deze vroege menselijke voorouders op.
Muizen keer op keer klonen gaat 57 opeenvolgende generaties relatief goed, maar dan zorgen ophopende mutaties er toch voor dat jongen niet langer levensvatbaar...
In de Westerschelde veranderen voedselrijke slikken geleidelijk in schorren en daardoor verdwijnt belangrijk foerageergebied voor miljoenen steltlopers. Er is een duidelijke correlatie met het...
Stierhaaien zijn geen solitaire dieren, maar hebben uitgebreide sociale netwerken. Mannetjes blijken de grootste vriendenmakers, terwijl vrouwtjes het populairst zijn. Zowel jonge als oudere...
De populaire uitroep ‘een ei hoort erbij!’ geldt binnen de zoogdierklasse slechts voor enkele gevallen: de zogenaamde monotremen. Hoe verhouden deze opvallende verschijningen zich...
Hoe zet je het lichaam ertoe aan om weefsels te herstellen? Dat is de vraag waar het Nederlandse onderzoeksconsortium Drive-RM zich de komende tien jaar op stort.
Technologie dringt steeds dieper door in onze omgang met dieren. Volgens Bernice Bovenkerk dwingt dat biologen tot zelfreflectie. ‘Het gaat niet alleen om wat we technisch kunnen, maar wie we willen zijn.’
Bij vogels zorgen ze voor glanzende kleuren, maar het vogelbekdier blijft er gewoon dofbruin van. De ontdekking van holle melanosomen in dit zoogdier zet bestaande ideeën over pigmentstructuren onder druk.
De kanoet (Calidris canutus) staat in het onderzoek van trekvogelecoloog Theunis Piersma onbetwist op nummer één, blijkt uit zijn ‘vingerafdruk’ op de website van...
Debatteren is niet voorbehouden aan Nederlands of Maatschappijleer, vindt Rob Nijhof van de DebatUnie. ‘Aan leren debatteren hebben leerlingen in alle vakken iets, ook bij biologie.’
Het is de zeereis die het wonderlijke diepzeeleven en de mariene biologie op de kaart zette, maar onbedoeld ook exploitatie van oceanen verder aanjoeg....
De AlphaFold-databank heeft miljoenen nieuwe door kunstmatige intelligentie (AI) voorspelde 3D-structuren van eiwitcomplexen van de mens en zijn ziekteverwekkers openbaar beschikbaar gesteld voor onderzoek.
‘Na de transitie van 2D- naar 3D-kweek zagen we de cellen krimpen’, vertelt promovendus Marieke Meteling. Cellen in een 3D-celcultuur zijn kleiner en dichter...
‘Als het over exoten gaat, hoor je nu vaak militaire krijgstaal. Over invasies en destructie, waarvoor aanvalsplannen nodig zijn om tot eliminatie te komen’,...
Xenotransplantatie – het transplanteren van dierlijke organen in mensen – is bezig met een gestage opmars. Er is reden voor optimisme, stelt transplantatiechirurg Ian...
Een extreme droogte in Californië zette populaties van de maskerbloem Mimulus cardinalis onder zware druk. Sommige populaties wisten zich echter binnen enkele jaren genetisch aan te passen en te herstellen.
Wereldwijd is een beweging gaande om rechten aan natuur te geven om effectiever te kunnen optreden tegen de achteruitgang van biodiversiteit. Is dat ook...
Agressie komt in vergelijkbare mate voor bij chimpansees en bonobo’s. Alleen vertonen mannetjeschimpansees vaker agressie tegenover vrouwtjes, terwijl bonobovrouwtjes juist vaker agressief zijn richting mannetjes.
Nederlandse zeeonderzoekers verheugen zich met een nieuwe generatie flexibele onderzoeksschepen: de RV’s Anna Weber-van Bosse, Wim Wolff en Adriaen Coenen vervangen de verouderde Pelagia,...
Deze nieuwstoets hoort bij het artikel ‘Toch geen nieuwe soort’ en sluit aan bij het thema evolutie en genetica.
VRAGEN
1. Bij de schrijvers van de Nederlandse studie riep...
Hoe goed is de schoolomgeving bestand tegen het veranderende klimaat? In een buitenles van de IVN onderzoeken leerlingen hoe klimaatbestendig hun eigen schoolplein is....
Onderzoekers van het Australian Museum in Sydney melden de herontdekking van maar liefst twee soorten buideldieren, waarvan werd gedacht dat ze minstens 6.000 jaar geleden waren uitgestorven.
Een vroege landplant blijkt een mechanisme te hebben waarmee het fotosynthese-enzym Rubisco zichzelf organiseert in CO₂-concentrerende structuren. Dat kan helpen om fotosynthese in gewassen efficiënter te maken.
Toen er nog maar een paar honderd koala’s over waren in de Australische staat Victoria zag hun toekomst er slecht uit, maar de dieren zijn aan hun lot ontsnapt.
Een recente publicatie in Trends in Plant Science (2025) spreekt van een wereldwijd tekort aan planttaxonomen, ook in Nederland. Is het gemis aan taxonomische kennis een punt?
Dankzij Donald Trump heerst er nu een guur academisch klimaat in de Verenigde Staten. De Nederlandse evolutiebioloog Pleuni Pennings ‘vluchtte’ daarom naar Montpellier. ‘Ik wil niet aan Trump vastzitten.’
Nanobodies zijn compacte antilichaamfragmenten uit kameelachtigen die kleiner en stabieler zijn dan traditionele antilichamen. Beloftevol als ze zijn komt hun klinische translatie momenteel langzaam op gang. Wat kunnen we verwachten?
Sinds 2024 verbiedt de positieflijst het houden van veel exotische zoogdieren. Een lopende rechtszaak kan die bescherming onderuit halen, waarschuwt bioloog Eva Schippers:
Vogels die zich voeden met suikerrijke nectar en vruchten, vertonen opvallend vergelijkbare genetische aanpassingen, ondanks hun uiteenlopende evolutionaire achtergrond.
Wilde chimpansees in Oeganda krijgen via hun fruitdieet hoeveelheden ethanol binnen die vergelijkbaar zijn met één tot twee standaardglazen alcohol bij mensen.
De naam doodsbeenderenboom belooft niet veel goeds, maar toch kozen 312 Nederlandse boomkwekers en -handelaren Gymnocladus dioica uit tot Boom van het Jaar 2026....
Afhankelijk van het waterniveau in de rotspoeltjes waarin hij leeft, blijft het zweepdiertje Choanoeca flexa eencellig, of vormt hij een verzameling met andere individuen of klonen van zichzelf.
Hoe ga je als biologiedocent om met desinformatie en inclusiviteit in de klas? Op het docentencongres Malmberg kregen docenten in Burgers’ Zoo concrete handvatten en deelden zij hun ervaringen.
De huidige peerreviewcrisis blijkt niet enkel het gevolg van een groeiend aantal publicaties, maar van een zelfversterkende feedbackloop tussen auteursgedrag en reviewkwaliteit.
Het benoemen van de zwarte Saba-leguaan als aparte soort in 2020 was onzorgvuldig en prematuur, blijkt uit een recente Nederlandse studie. Het komt vaker voor dat ‘splitters’ worden teruggefloten door collega’s. Waar gaat het fout?
In Niger is een nieuwe soort Spinosaurus ontdekt, die waarschijnlijk 100 tot 95 miljoen jaar geleden als wadend roofdier op vissen jaagde langs rivieroevers.
Slechts een enkele aminozuurverandering in een antilichaam tegen adenovirussen kan leiden tot een immuunreactie die een heftige stollingsziekte veroorzaakt.
Een moleculair mechanisme in de hersenen bepaalt bij streepmuizen of mannetjes pups verzorgen of aanvallen. Het pigmentgen Agouti blijkt daarbij een sleutelrol te spelen.
Hommels koelen tijdens het zweven actief af met hun eigen vleugelslag. De neerwaartse luchtstroom die zij zelf opwekken, is essentieel om oververhitting te voorkomen....
De ontdekking van aërobe Asgard-archaea maakt het aannemelijk dat de endosymbiose die tot eukaryoten leidde onder zuurstofrijke omstandigheden plaatsvond.
De decennialange ecologische achteruitgang van de Yangtze-rivier in China lijkt tot staan gebracht door de instelling van een ingrijpend verbod op commerciële visserij van tien jaar in de complete rivierbekken.
Met semi-automatische technieken de biodiversiteit wereldwijd beschrijven: biodiversiteitsonderzoeker Koos Biesmeijer gaat het gewoon proberen. Hij ontwikkelde er een infrastructuur voor en hoopt dat velen ermee gaan werken in binnen- en buitenland.
Toen zo’n 450 miljoen jaar geleden de eerste planten zich aan land waagden, zag het resultaat er waarschijnlijk ongeveer uit als parapluutjesmos. Van een...
Mijn vijfdeklassers zijn bezig met een praktische opdracht over zintuigen, waarbij ze zelf een onderzoeksvraag met bijbehorende onderzoeksopzet mogen bedenken. Ze komen er al...
Na een massa-extinctie oogt de wereld leeg en kapot. Toch ontstaat juist dan ruimte voor nieuw leven. Hoe ontstaat uit die leegte weer complexiteit, en waarom duurt dat vaak miljoenen jaren?
De paddenstoel aan het einde van de wereld, een tijdelijke tentoonstelling in het Coda-museum in Apeldoorn, zou volgens de introductietekst gaan over veerkracht van...
De wetenschappelijke scenario’s die zich richten op het ombuigen van verlies aan biodiversiteit zijn nog lang niet perfect en houden meestal geen rekening met...
Vogels zien scherp met een netvlies dat nauwelijks zuurstof krijgt. Deense onderzoekers laten nu zien hoe dat kan: een speciale oogstructuur voert glucose aan...
Baby’s lijken misschien hulpeloos, maar deze pasgeboren wezens beschikken toch over allerlei vaardigheden en bijzondere eigenschappen. In sommige dingen zijn ze zelfs beter dan...
De erfelijkheid van menselijke levensduur is met 50 procent bijna twee keer zo groot dan eerdere schattingen. Dit komt omdat in historische tweelingstudies externe...
Een internationaal onderzoeksteam van Google DeepMind presenteert in Nature van 28 januari een nieuw model dat de specifieke regulerende functies van dna-codes kan voorspellen: AlphaGenome.
In China is een rijke vindplaats van 512 miljoen jaar oude fossielen van mariene ongewervelden ontdekt. Deze Huayuan-fossielen werpen nieuw licht op het ontstaan...
Heremietkreeften gaan soms netjes naast elkaar opgesteld in een rij staan. Soms wel met twintig stuks tegelijk, gerangschikt van klein naar groot. Een rij...
Het samenleven van twee topcarnivoren kan leiden tot ingrijpende verschuivingen in predatie, blijkt uit onderzoek aan wolven en poema’s in Yellowstone.
De herstellende wolvenpopulaties in...
In Nederland leven 47 duizend eukaryote soorten, maar we zijn ook ‘kampioen biodiversiteitsverlies’ (Statusrapport Nederlandse Biodiversiteit 2025). Is soortenbehoud of -herstel mogelijk en hoe...
Met de kabinetsformatie in volle gang is er veel onzeker. Wat zouden deze prominente biologen doen als zij minister van Onderwijs zouden zijn?
Jeroen Coenemans,...
Deze nieuwstoets hoort bij het artikel ‘Hollandse meesters in metamorfose’ en sluit aan bij het thema ecologie.
VRAGEN
1. Het artikel vertelt dat kunstenaars de metamorfose...
Stamceldonatie kan van levensbelang zijn. Om leerlingen hiervan bewust te maken, brengen Matchis en het NIBI dit thema samen de klas in. Zij ontwikkelden...
Drie Antarctische pinguïnsoorten hebben hun broedseizoen tot gemiddeld dertien dagen vervroegd in de afgelopen tien jaar.
De op het Antarctisch schiereiland levende adelie-, stormband- en...
Ruim 365 jaar geleden ‘ontdekten’ Nederlandse kunstenaars de gedaantewisseling van rupsen tot vlinders. De Zeeuwse Johannes Goedaert en de Duits-Nederlandse Maria Sibylla Merian zetten...
Zo’n 56 miljoen jaar geleden warmde het klimaat bijna even snel op als nu, met explosieve CO2-toename en resulterend in langdurig ontregelde ecosystemen op...
De yam is de eerst bekende aseksuele plant die vogels lokt met nepbessen en zich zo in een groot gebied kan voortplanten.De aseksueel voortplantende...
Het befaamde schilderij De stier van Paulus Potter uit 1647 is door restauratie opgefrist: de lucht is opgeklaard en ook omringende flora en fauna is nu op naam gebracht.
Een grootschalige vergelijkende studie laat zien dat seksuele interactie tussen primaten van hetzelfde geslacht wijdverspreid is en vooral samenhangt met complexe sociale structuren.
Seksueel contact...
Planten in stedelijk geïsoleerde omgevingen als kastelen en tempels, passen hun zaadverspreiding aan om in die omgeving te blijven. In de omringende steden kunnen...
Als jongste vrouw ooit krijgt VU-evolutiebioloog Toby Kiers de ‘Nobelprijs voor Milieu’ en lanceert zij een initiatief om ondergrondse schimmels juridisch te beschermen.
Twee varianten van één enzym blijken tegengestelde rollen te kunnen spelen bij alzheimer, wat nieuwe aanknopingspunten biedt voor therapie en diagnostiek.
Hersenen regelen gezichtsuitdrukkingen niet enkel reflexmatig, maar kunnen deze ook bewust plannen en aanpassen.
Gezichtsuitdrukkingen zijn niet enkel een onbewuste uiting van emoties. Voorafgaand aan...
De jacht op hét gen dat mieren, bijen en wespen tot mannetjes of vrouwtjes maakt, levert verrassingen op en opent perspectieven voor biologische bestrijding, bestuiving en biodiversiteitsherstel.
Het slaapgedrag van kwallen en zeeanemonen lijkt opvallend veel op dat van mensen. Deze ‘primitieve’ organismen hebben net als mensen behoefte aan zo’n 8...
Promovendi vormen het fundament van veel wetenschappelijk onderzoek. Met deze nieuwe rubriek wil Bionieuws hun werk en verhalen een vaste plek geven, zowel in...
Studieverenigingen hebben steeds meer moeite vrijwilligers te vinden voor bestuurstaken. Is dit zorgwekkend of gewoon een teken van andere tijden, en valt er wat aan te doen?
Nederlandse studenten biowetenschappen krijgen vanaf 5 januari 2026 gratis toegang tot de Bionieuws-website om ‘betrouwbare nieuwsconsumptie te bevorderen’.
De ster van Bethlehem is een geliefde kamer- en hangplant, rijkelijk voorzien van stervormige bloemen, maar bloeit niet rond Kerst en komt van nature niet voor in Palestina.
Veel kerstbomen eindigen in de eerste week van het nieuwe jaar als groenvuil. Kan er een nieuwe boom groeien vanuit een oude tak, en is herhaling van dat proces dan eindeloos mogelijk?
Een natuurhistorische expositie die meer toont dan biodiversiteit en ecologisch belang. Het bos van Suriname eert de Surinaamse natuur zonder het kolonisatieverleden te schuwen.
Hoogleraar moleculaire endocrinologie Marcel Schaaf doet fundamenteel onderzoek naar stresshormonen en receptoren daarvan, maar kijkt ook naar toepassingen op medicatie.
Meestal dragen mannetjes vreemde hoofdtooien, maar bij deze nieuwe bijensoort uit Zuidwest-Australië beschikken alleen vrouwtjes over duivelachtige hoorntjes. De soort is bij toeval ontdekt...
Palmvarens gebruiken warmte om kevers te lokken. Die oeroude relatie biedt nieuwe inzichten in de co-evolutie tussen planten en hun bestuivers.
Niet kleuren en geuren,...
Totaal onverwachte verschillen in genoomgroottes en insertie-deletiepatronen doken op na het diepgaand sequensen van drie nauw verwante Amerikaanse gaaisoorten.
Een bedreigd bierwormpje dat zijn leven sleet in ‘vochtige bierviltjes in Silezië’ steekt nu over de hele wereld zijn kop op als vrijlevend microwormpje.
Het is gelukt hiv-patiënten tijdelijk hun infectie onder controle te laten houden door immunotherapie. Daarnaast is opnieuw een patiënt compleet van hiv genezen door stamceltransplantatie.
De eerste eukaryoten ontstonden al zo’n 2,9 miljard jaar geleden, bijna een miljard jaar eerder dan nu vaak aangenomen.Hierbij verwierf een archaea-gastheercel uiteindelijk een...
Een stal met kippen in Florida. Foto: Larry Rana, USDA
Uit vogels afkomstige griepvirussen zijn resistenter tegen koorts en veroorzaken daarom na spillover waarschijnlijk ernstigere...
Aan mijn studenten probeer ik altijd de hele reeks van het wetenschappelijke proces uit te leggen. Een idee, een theoretische achtergrond, vraag, experimenten of...
Sinds Roy Kleukers als student insecten door de microscoop bekeek, heeft deze diergroep zijn belangstelling. En steeds meer mensen delen die interesse, constateert hij.
In een monumentaal pand in hartje Enkhuizen huist Sow to Grow, een interactief museum voor jong tot oud en educatiecentrum voor basisscholen en werknemers in de zaadsector.
BioLearn laat leerlingen van 12 tot 16 jaar ervaren hoe biomimicry, het nabootsen van slimme strategieën uit de natuur, kan bijdragen aan duurzame innovaties.
De coöperatie Neon gaat in samenwerking met leraren en scholen ‘betere, goedkopere en duurzamere’ leerboeken maken. Hoe kijken bestaande uitgevers daar tegenaan?
De zwarte structuren in deze 2,5 miljard jaar oude dunne slijpplaat zijn microbieel van oorsprong en mogelijk door fotosynthetiserende microben geproduceerd. Foto: Andrea Corpolongo.
Uit...
Foto: Simon Bardet from Pixabay
Dodelijke agressie loont voor chimpansees. Territoriumuitbreiding leidt uiteindelijk tot veel meer nakomelingen.
De winnaars van een chimpansee-oorlog in Oeganda hebben een...
Tijdens de 39ste NIBI-onderwijsconferentie doken biologiedocenten twee dagen lang in verrassende vormen van verwondering: van zwermend groepsgedrag tot pollen onder de microscoop en daphnia’s die evolutie tastbaar maken.
De stormmeeuw kan er niks aan doen, maar lijkt toch echt in het PVV-logo beland. Een opportunistische vogel die het nu ook vooral moet hebben van migratie.
Pneumokokken die resistent zijn tegen antibiotica vormen een groeiend probleem. Met een ERC Starting Grant werkt microbioloog Liselot Dewachter een nieuwe aanpak uit. Het begin is veelbelovend.
In het lesmateriaal van Biowetenschappen en Maatschappij ontdekken leerlingen uit de onderbouw havo/vwo dat al onze natuurlijke systemen met elkaar in verbinding staan.
Edelherten zijn onmisbaar in Nederlandse natuurgebieden, maar hun groeiende aantallen zorgen voor spanning tussen ecologie, beleid en beheer. Een nieuw koersdocument moet de weg wijzen naar een duurzamer evenwicht.
Een archeologische (boven) en moderne (onder) hondenschedel, die zijn gebruikt in het fotogrammetrische onderzoek. Foto: Carly Ameen (University of Exeter).
Hondenschedels vertonen elfduizend jaar geleden...
Van lichtgevende algen tot opgevoerde fotosynthese: met zulke thema’s laat 4TU.Schools zien hoe wetenschap en technologie elkaar versterken in de klas.
Arabische babbelaars zoeken steeds vaker de koelte van de schemering op. Foto: Zvika Ben-Haim.
Arabische babbelaars verschuiven hun dagritme naar de koelste uren van de...
Bij hitte positioneren de mitochondriën van Tidestormia oblongifolia zich naast de chloroplasten, die van vorm veranderen. Foto: Karina Prado.
Dankzij verschillende aanpassingen kan een plantje...
In 8 miljoen jaar ontwikkelden landbewonende hoefdieren zich tot volledig in zee levende walvissen. Een evolutiepad o.a. in kaart gebracht door paleobioloog Hans Thewissen.
In 8 miljoen jaar ontwikkelden landbewonende hoefdieren zich tot volledig in zee levende walvissen. Een evolutiepad o.a. in kaart gebracht door paleobioloog Hans Thewissen.
Landbouw en natuur hoeven elkaar niet uit te sluiten, denkt ecoloog Maarten Schrama. In zijn academische carrière en daarbuiten onderzoekt hij de mogelijkheden.
In de stad blijft de hornaar V. simillima steevast plattelandsvoedsel eten: zachte insecten. Foto: Saga Tatsuya.
In Japanse steden overleven twee hoornaarsoorten naast elkaar doordat...
Foto: Jp Valery on Unsplash
Een overkoepelende review belicht de huidige inzichten in het verband tussen microbiële disbalans in de darm en diverse slaapstoornissen.
In een...
Vijftig jaar na Asilomar, waar wetenschappers zelf veiligheidsregels voor recombinant-dna opstelden, buigt Nederland zich opnieuw over de grenzen van biotechnologische vooruitgang.
De Sperm Tracking and Recovery (STAR)-methode van spermaselectie is door Time al uitgeroepen tot ‘beste uitvinding van 2025’. Foto: Hernant Suryawanshi, Columbia University Fertility...
Waar wolven zich vestigen hangt af van tal van factoren. Voor zijn profielwerkstuk probeert Sam van Ginhoven het allemaal in een wiskundig model te vatten.
Staafdiagram van de sterke toename in problematische artikelen (oranje) sinds 2008 van dierstudies rond hersenbloedingen (inzet een willekeurig voorbeeld van een afbeelding die leidde...
Soms heb je boeken die je in een flits uitleest. Letterlijk. Recent kreeg ik een paar flipboekjes cadeau. Boekjes met foto’s van Eadweard Muybridge:...
In het lespakket 'Weet wat je eet' ontdekken leerlingen wat gezond eten inhoudt, hoe je duurzamere keuzes kunt maken en hoe je verleidingen leert weerstaan.
Een chimpansee in het Ngamba Island Chimpanzee Sanctuary in Oeganda, een toevluchtsoord voor mensapen die zijn gered uit de illegale bushmeathandel. Foto: ImageSelect.
Net als...
Foto: StockSnap from Pixabay
Het aantal studenten dat begint met een hbo-bachelor in de biowetenschappen daalt dit jaar met 5,5 procent. Een daling die niet...
De zigzaggende stabilimenta in het web van deze wespspin helpen bij prooiwaarneming. FOTO: PIERLUIGI RIZZO
Speciale structuren in wielwebben helpen wespspinnen om een prooi in...
Microscopische opnames van verschillende soorten coccolitophoren, die een belangrijke rol spelen in de koolstofcyclus. Foto: Jeremy Young.
Kleine oceaanorganismen als coccolithoforen, foraminiferen en pteropoden ontbreken...
Een vrouwelijk Culex pipiens-mug. Foto: Lawrence Reeves (University of Florida)
De mensbijtende ondersoort van de gewone steekmug ontstond niet in de tunnels van Londen, maar...
Een zeldzame opname van een Groenlandse haai (Somniosus microcephalus) - een langlevende soort met enorm grote cellen - bij Admiralty Inlet Nunavut. Foto: Hemming1952.
De...
Na meer dan dertig jaar als krant verschijnt Bionieuws vanaf januari als maandblad, met een nieuwe vormgeving en een vernieuwde website. De redactie werkt...
Humane eierstokcel in metafase, met chromosomen in grijs en microtubili in verschillende kleuren. Foto: Kruno Vukušić, Ruđer Bošković Institute
Tijdens celdeling zorgt eiwit CENP-E niet...
Onderzoekers bij het veldexperiment van het Semi-arid Grasslands Research Center in Noord-Colorado. Foto: Colorado State University College of Natural Sciences.
Bij matige droogte stabiliseren graslanden...
Fouten, slordigheden, bedrog, belangenverstrengeling, corruptie, oplichterij: het komt in de wetenschap allemaal voor, waarschuwt bioloog en wetenschapsjournalist Stan van Pelt.
De opgravingen in Trinil in november 1900. FOTO: DUBO1494, DUBOIS-COLLECTIE NATURALIS
Voor het eerst gaat een grote natuurhistorische collectie retour naar een voormalige kolonie. Wat...
Hardnekkige misconcepten belemmeren leerlingen in hun begrip van biologie. Een vernieuwde en uitgebreide online kennisbank moet docenten helpen deze denkbeelden af te breken.
In deze les versterken leerlingen hun onderzoeksvaardigheden door te onderzoeken of tuinslakken, net als mensen en koolmezen, verschillende persoonlijkheden hebben.
Het gedrag van een naakte molrat wordt bepaald door de rol in de groep. Foto: ImageSelect.
Van schoonmaker tot vervoerder: naakte molratten vervullen zes vaste...
Een groep zwemmende grote duivelsroggen in de Indische Oceaan. Foto: ImageSelect
Enorme reuzenmanta’s met een spanwijdte van vier tot zeven meter duiken veel dieper dan...
Bij twee weken oude hematoïden is bloedproductie (rood) zichtbaar. Foto: Jitesh Neupane, University of Cambridge
Een organoïde-achtige structuur die lijkt op een vroeg humaan embryo,...
Bioloog en Spinozapremie-ontvanger Thijn Brummelkamp introduceerde innovatieve methoden om genen in humane cellen uit te schakelen. ‘Ik hou van complexe puzzels.'
Verse schimmeltuin waarin termieten witte knobbeltjes van Termitomyces verzorgen. Foto: Dr. Angshuman Roy Choudhury
Met noeste arbeid en microben houden termieten hun landbouw draaiende. Wie...
Genetische kennis van vee en dierentuindieren inzetten voor behoud van wilde soorten. Bioloog en ‘wegwijzer’ Mirte Bosse werkt aan kruisbestuiving tussen varkens en olifanten.
Of krabbenscheer in de strijd tegen methaanuitstoot last heeft van rivierkreeften blijft onduidelijk, maar masterstudent Thomas Celie doet wel methodische inzichten op.
Of krabbenscheer in de strijd tegen methaanuitstoot last heeft van rivierkreeften blijft onduidelijk, maar masterstudent Thomas Celie doet wel methodische inzichten op.
‘Een groot deel...
Zonder zaden geen oogst. Branchevereniging Plantum zorgt dat Nederlandse veredelaars hun uitgangsmateriaal wereldwijd kunnen blijven leveren en vernieuwen.
Yunxian-schedel 2. Foto: Gary Todd
Na digitale reconstructie onthult een bijna miljoen jaar oude Yunxian-schedel een onverwachte overgangsvorm tussen de vroege en moderne mens.
Digitale reconstructie...
Ooceraea biroi-mieren kunnen een enkel geurreceptorgen aflezen door omliggende genen stil te leggen. FOTO: DANIEL KRONAUER
Door transcriptie elders te hinderen weten mieren geurreceptoren aan...
Foto: M. Zonderling on Unsplash
Nederland kan 23 tot 56 roedels wolven huisvesten, berekenen Wageningse ecologen. ‘Een onbruikbaar en totaal onverantwoord aantal’, meent BBB-staatssecretaris Jean...
Op Dierendag besteedt iedereen extra aandacht aan huisdieren. Dat zijn vaak katten of honden, maar waarom houden sommige biologen er excentrieke huisdieren op na?
Dit interview verscheen 27 november 2010 in Bionieuws en wordt nu herplaatst uit eerbetoon. Jane Goodall overleed 1 oktober 2025 op toernee in Los Angeles.
De winnaar van de columnestafette 2025 is Freija Neuteboom Spijker van de Nijmeegse studievereniging BeeVee met haar column 'De Slimste Mens'). Zij krijgt 100...
Het schedelkapje van Pithecanthropus erectus (nu: Homo erectus) behoort tot het holotype van deze beroemde oermens en werd wel gezien als de 'Nachtwacht van...
De verkiezing van de Boom van het Jaar staat dit jaar in het teken van het verhaal achter de boom. Bionieuws laat een selectie van de twaalf kandidaten zelf aan het woord.
De gelekoorts- of denguemug (Aedes aegypti) Foto: Muhammad Mahdi Karim.
Eeuwenoude slavenroutes en moderne insecticiden stuurden de evolutie van denguemug Aedes aegypti en malariamug Anopheles funestus.
De...
Stichting Biowetenschappen en Maatschappij koppelt voor het eerst een paperback aan een digitale module. Zeven lessen brengen klimaat en kringlopen de klas in.
Museumexemplaren van 144 mierensoorten tonen hun kolonisatiegeschiedenis op de Fiji-archipel. FOTO: PETER GINTER
Genoomanalyse bij museumexemplaren verheldert populatiegeschiedenis: inheemse mierengemeenschap op Fiji keldert na komst...
Beeld: Gerd Altmann/Pixabay
Een versnelde evolutie van interneuronen ligt mogelijk aan de basis van het voorkomen van autisme bij mensen.
Autisme ontstond mogelijk door evolutionaire aanpassingen...
Elektronenmicroscopie toont Prochlorococcus-cellen van grofweg 500 nanometer. Foto: Luke Thompson/Chisholm Lab & Nikki Watson/Whitehead, MIT
Het kleinste en meest voorkomende fotosynthetiserende organisme in de oceaan...
Herhaaldelijke klappen tegen het hoofd, bijvoorbeeld door boksen, zorgen al snel voor hersenschade. FOTO: ALAMY / IMAGESELECT / STEVE SKINNER
Er verdwijnen opvallend veel zenuwcellen...
Giraffen uit verschillende regio’s tonen verschillen in dna, schedelstructuur en botvorm. Foto: Michael Brown.
In Afrika leeft niet één soort giraffe, maar vier soorten met...
De Amsterdamse Hortus is een kleine, maar drukbezochte botanische tuin. Met de vernieuwde gasloze Klimatenkas maakt het een duurzaamheidslag en zet het de Kaapse flora volop in het zonnetje.
De reuzenwolkrat (Phloeomys cumingi), oorspronkelijk afkomstig uit de Filipijnen, houdt met duimnagels zijn voedsel vast. Foto: Forest Botial-Jarivis.
Nagel, klauw of niets: de duim van...
Foto: Wang H, et al., 2025, PLOS Biology, CC-BY 4.0
De mariene worm Paralvinella hessleri trotseert zijn extreem hydrothermale milieu door twee giftige stoffen intracellulair...
De sea star wasting disease veroorzaakte massale sterfte onder zeesterren. De boosdoener blijkt bacterie Vibrio pectenicida. FOTO: GRANT CALLEGARI-HAKAI INSTITUTE
Na jaren van speculatie is...
Aardhommels herkennen en vermijden nectar dat verontreinigd is met metalen als koper of cadnium. Foto: ImageSelect
Als er jongen in het spel zijn, kiezen hommels...
Zelfs onderzoek naar vlinders lijkt nu al slachtoffer te worden van bedreigingen. Is deze neerwaartse spiraal van polarisatie nog te stoppen en hoe beïnvloedt dit het onderzoek?
Door hun hersenen in de winter te verkleinen, besparen bosspitsmuizen energie in een periode van voedselschaarste. Foto: ImageSelect
Spitsmuizen besparen energie in de winter door...
De finale van de Nederlandse Biologie Olympiade is een mix van strijd, trainen, samenwerken en kennismaken met gelijkgestemden. ‘Winnen is een bijzaak.’
Met het nieuwe digital fossil-mining (rechts) werden fossiele inktvissnavels zichtbaar die op gewone CT-scans verborgen blijven. FOTO: SHIN IKEGAMI
Pijlinktvissen veroverden hun plek in het mariene...
Een zwerm treksprinkhanen (Locusta migratoria) bij Isalo National Park op Madagascar. Foto: Ingo Arndt / NaturePL / Nature in Stock.
Twee sleutel-enzymen verraden hoe treksprinkhanen...
Van 2023 tot 2025 vaart het Nederlandse zeilschip de Oosterschelde in 32 etappes de Darwin200 Global Voyage om bijna twee eeuwen na Darwins wereldreis...
Een wesp (rechts) en de overeenkomstige 3D-geprinte replica's. Foto: Christopher Taylor (University of Nottingham)
Of mimicry werkt, hangt vooral af van wie er kijkt. Vogels...
Zand lijkt niets meer dan een dorre ondergrond voor zomerpret, maar in de nauwe ruimtes tussen zandkorrels wonen miljoenen organismen. Wat zijn dat allemaal voor vreemde creaturen?
Hoe laat je abstracte ecologische begrippen écht landen? Door leerlingen hun eigen biologie-stripverhaal te laten maken met behulp van een dobbelsteen en een flinke dosis fantasie.
Foto: Wikimedia/Joeavison1
Slaapgebrek door een verstoorde nachtrust? Orang-oetans lossen het op met een dutje (of twee).
Het is stiekem best fijn: een snelle powernap op de...
Beeld: SkieTheAce from Pixabay
Met behulp van base editing kunnen mutaties in mitochondriaal dna worden gecorrigeerd, met verbeterde functie tot gevolg.
Door middel van een nieuwe...
Berglemmingen verschenen pas 35 duizend jaar geleden ten tonele. FOTO: LOVE DALÉN
Scandinavische berglemmingen zijn een relatief nieuwe soort, die in de laatste ijstijd ontstond.
Berglemmingen...
Het betrokken Uros-souvenir met een gestyleerde Titicacakikker (Telmatobius culeus)(??) en Andesflamingo (Phoenicoparrus andinus). Foto: Moebius.
Een toerist die het Titicacameer bezoekt, moet wel over veel...
Hoera, ook de onuitroeibare Japanse duizendknoop staat eindelijk op de Europese Unielijst van te bestrijden invasieve exoten. En 313 exotische soorten staan klaar in de coulissen. Valt de invasie nog te stoppen?
Microbioloog John van der Oost: ‘We lieten als eersten zien hoe prokaryoten zich tegen virussen verdedigen door het Crispr-archief te gebruiken’. Foto: Rafael Philippen,...
Hoewel andere ongewervelden ook gebruikmaken van de sterrenhemel, lijken alleen A. infusa-motten dat voor navigatie over langere afstand te doen.
Naast het aardmagnetisch veld blijken...
De bijna uitgestorven gewaande zuidelijke huzaaraap is in mei weer gezien. Primatologen maakten zelfs de eerste bewegende beelden van deze soort in de westelijke Serengeti.
Om aderverkalking aan te pakken kijken technasiumscholieren Duco Schrijvers en Paulina Michalewska Urrutia naar de natuur.
De zuignap van een octopus, de stekende monddelen van...
Lieve examenleerlingen,
School is eigenlijk een vreemd iets. We nemen allemaal verschillende mensen met allemaal verschillende breinen, stemmen en talenten, en beoordelen ze allemaal toch...
Natuurkundige Matti Gralka over microbiële ecosystemen: ‘De complexiteit spreekt me aan, met de hoop dat er toch regelmaat onder zit.’ FOTO: RACHEL SZABO
Fysicus en...
Het openbaar biodiversiteitsplatform Observation.org brengt wereldwijd mensen in contact met de natuur en genereert zo enorme hoeveelheden (monitorings)data.
Een embryo van de Afrikaanse klauwkikker (Xenopus laevis). Foto: Juan J. Segura Sampedro
Door elektroden aan te brengen op het nog platte neurale plaatje van...
Scherpe haakharen van de boom Macaranga trachyphylla op Borneo. FOTO: RITABRATA CHOWDHURY
Scherpe haakharen op de Macaranga trachyphylla-boom doden de meeste rupsen, behalve Arhopala amphimuta,...
Vrouwtje (boven) en mannetje van de Malawi-cichlide Nimbochromis venustus. Foto: Valentina Burskaia, Universiteit Antwerpen.
In het Malawimeer zijn snel honderden cichlidensoorten ontstaan door meerdere grote...
De thalamus is een hersenkern die werkt als een centraal knooppunt voor het doorgeven van zintuiglijke informatie (met uitzondering van geur) naar de hersenschors....
Satellietopname van lichtvervuiling op 27 februari 2019 in Noordwest-Europa. Foto: NASA / VIIRS / SUOMI NPP
Kunstlicht verlengt het groeiseizoen in stedelijke omgevingen tot met...
Bodemecoloog Wim van der Putten: ‘Het wordt een enorme uitdaging simpele en goed meetbare indicatoren voor bodemgezondheid te ontwikkelen.’ Foto: Perro de Jong, NIOO-KNAW.
De...
Een skelet van de uitgestorven reuzenluiaard Megatherium americanum, opgesteld in Museo Argentino de Ciencias Naturales ‘Bernardino Rivadavia’ in Buenos Aires. Foto: Alberto Boscaini
Luiaards bevolkten...
Reconstructie van een Krijtlandschap met vogels en (op de achtergrond) dinosauriërs. Illustratie: Gabriel Ugueto.
Al 72,8 miljoen jaar geleden broedden vogels in het Arctisch gebied,...
De mensbedwants (Cimex lectularius) verschilt inmiddels sterk van zijn vleermuisvariant. Foto: ImageSelect
Lang voordat ratten en kakkerlakken massaal in steden opdoken, hadden bedwantsen zich al...
DE REDDERTJES VAN ONDERWIJSLAND
Hier zitten we dan allemaal in de teamkamer, de ene collega nog meer uitgeblust dan de ander: de reddertjes van onderwijsland....
Tand van Paranthropus robustus uit Swartkrans 1,8 miljoen jaar oud. Foto: Didier Descouens/Wikimedia
Analyses aan tandglazuureiwitten uit fossielen van de oermens Paranthropus robustus wijzen op...
Foto: Prof. Gordon T. Taylor, Stony Brook University
Naturalis’ nieuwe biodiversiteitsrapport brengt somber nieuws, maar laat bovenal zien waar de blinde vlek van onderzoek en...
Bij CT-scans van allerhande dieren, zoals deze kettingkathaai (Scyliorhinus retifer), vergeleken onderzoekers pantserbultjes. Hier zijn in groen huidtandjes zichtbaar.
Onderzoek bevestigt de evolutie van tandgevoeligheid...
Bloedstamcellen in het beenmerg zorgen voor de productie van bloedcellen. Beeld: allinonemovie from Pixabay
Het bloedstamcelreservoir wordt minder divers en effectief met toenemende leeftijd, waardoor...
Tijdens de 11de NIBI-conferentie Taal van het leven voor vmbo en onderbouw havo/vwo stonden op 16 en 17 mei zo’n veertig (buiten)workshops en lezingen gepland. Bionieuws belicht drie sessies die opvielen.
Het team Evolved To Win met levenswetenschappers van de Universiteit van Amsterdam is de winnaar van Bionieuws' Pub Life Scientists of the Year Award...
Essentiële informatie voor een Egg Drop Challenge en voor alle broedvogels die deelnemen aan Beleef de Lente! Een internationale groep fysici onder leiding van...
Tussen vijftig en dertien duizend jaar geleden staken paarden herhaaldelijk de Beringstraat tussen Eurazië en Noord-Amerika over en was er sprake van wederzijdse genetische...
Reconstructie van het oerreptiel dat al 336 miljoen jaar geleden een loopspoor achterliet. Illustratie: Marcin Ambrozik
De verovering van het land door vertebraten vond meer...
Meer dan 2.300 scholen doen mee aan de EU-Schoolfruitregeling. Kinderen krijgen daar niet alleen gratis groente en fruit, maar ook structureel voedseleducatie. Zo leren...
Sommige berggemeenschappen gaan steeds meer op elkaar lijken, doordat algemene laaglandsoorten oprukken. Foto: Kristy Dixon, Unsplash
Klimaatverandering jaagt planten- en diersoorten in berggebieden niet de...
De redactie van Bionieuws werkt samen met betrokken leden en deskundigen aan een toekomstbestendig en inspirerend vakblad. Wat moet echt blijven, kan best verdwijnen of verdient meer aandacht?
Deze chimpanzeeman in een natuurreservaat in Guinee-Bissau heeft net een steen gegooid, wat werd vastgelegd door een cameraval. Foto: Stichting Chimbo
West-Afrikaanse chimpansees gebruiken naast...
Zebravislarve met individuele spiervezels gelabeld in aparte kleuren. Bron: King’s College London
’s Nachts werken verstoort het dagritme van spiercellen en is gelinkt aan...
Meer dan 2.300 scholen doen mee aan de EU-Schoolfruitregeling. Kinderen krijgen daar niet alleen gratis groente en fruit, maar ook structureel voedseleducatie. Zo leren...
Wil je dat jouw havo- of vwo-leerlingen uit de bovenbouw echt begrijpen hoe natuurlijke selectie werkt? Laat ze dan aan de slag gaan met de Natuurlijke Selectie Simulator van PhET.
Voedselbossen zijn een leuke en rendabele manier om smakelijk voedsel te produceren, ontdekte voedselbospionier Wouter van Eck van Voedselbos Ketelbroek.
Foto: ImageSelect
Meelwormen kunnen voedselvoorraden verpesten, maar zijn zelf eigenlijk ook heel voedzaam.
Ongedierte of lekkernij? Beide labels zijn van toepassing op de meeltor (Tenebrio molitor)....
Naast verse groente is er tegenwoordig volop keuze uit ingeblikte en diepvriesvarianten. Maar zijn deze conservegroenten qua voedingswaarde een volwaardig alternatief?
Normaliter volgen jonge haringen tijdens hun migratie de oudjes, maar door selectieve overbevissing raakte een Noorse populatie het spoor bijster.
Eeuwenlang wisten haringen in Noorse...
Het dieet van gele zwartkeelzangers (Setophaga virens) lijkt sterk op die van andere soorten Amerikaanse zangers, terwijl het onderlinge foerageergedrag juist afwijkend is.
Waar men...
Steeds meer Amerikanen lopen kans op een beet van deze lone star-teek (Amblyomma americanum), vooral daar waar natuur en bebouwing elkaar ontmoeten (Plos Climate,...
Joost Brinkman leidt een zitting van het Klimaatexamen 2024 in het Academiegebouw in Utrecht (links) en een van de campagneposters (onder). Foto: Patrick Siemons
Dit...
Een van de onderzoekers doet vegetatieopnamen bij een plot in de Endalen-vallei op Spirtsbergen (Svalbard). Foto: Judith Winkler.
In Arctische gebieden is opwarming de belangrijkste...
Een baltsende waaierhoen (Centrocercus urophasianus), die nu nog in grote populaties leeft in Wyoming. Foto: Andrew Spencer, Cornell Lab of Ornithology
Noord-Amerikaanse vogels verdwijnen het...
'Ons onderzoek toont aan dat dendritische cellen die RORγt tot expressie brengen, belangrijke componenten zijn in de immuunregulerende respons die voedselallergieën voorkomt', aldus hoofdonderzoeker...
Foto: Pixabay
Natuurfilms kunnen je helemaal meenemen naar een andere wereld. Vaak spelen ze zich af op exotische plekken, maar hoe bijzonder is het om...
In Dokters van nature onthult bioloog Jaap de Roode hoe dieren verrassend geavanceerde vormen van zelfmedicatie toepassen en wat wij daarvan kunnen leren.
Riccardo Levato en Sammy Florczak (PhD-student in zijn team) werken aan de volumetrische printer. Foto: I. Pel, UMC Utrecht
Een piepkleine lever of glanzend stukje...
Neurobioloog Nael Nadif Kasri: ‘Het is fascinerend dat stamcellen in een kweekbakje zich in exact hetzelfde tempo ontwikkelen als in een embryo.’ Foto: Lisa...
Foto: Aglaia Bouma / Naturalis
De harkwesp is overtuigend uitverkozen tot Insect van het Jaar 2025, maar de naamgeving verdiende 150 jaar geleden geen schoonheidsprijs.
Een...
Een gezonde bodem staat aan de basis van een duurzame voedselproductie. Foto: Ron G. M. De Goede
Bodemfunctionaliteit en -gezondheid verslechteren naarmate akkers intensiever worden...
84.000 neuronen, 523 miljoen synapsen en 4 kilometer aan axonen. Dat zit allemaal verborgen in 1 kubieke millimeter muizenbrein, zo blijkt uit de gedetailleerde...
Veel jongeren ervaren klimaatstress: sombere en machteloze gevoelens over de toekomst, onder meer gevoed door mediaberichten. Hoe geef je hen weer hoop?
De wereld staat...
Botanische tuinen zijn apetrots op de reusachtige penisbloemen (Amorphophallus titanum), die als ze bloeien een doordringende lijkgeur verspreiden en bezoekers lokt. Van deze soort...
Sigrid Jakob aan haar keukentafel. Haar laboratoriumapparatuur (links) past in twee schoenendozen, die ze uitpakt op haar aanrecht zodra haar dochter naar school is....
Zwarte brulapen (mannetje links, vrouwtje rechts) staan bekend om de doordringende roep waarmee zij tijdens het ochtendgloren de aandacht trekken.
Dankzij speciale membranen in hun...
Illustratie van Europese of Atlantische zalmen (Salmo salar). Beeld: Timothy Knepp, US Fish and Wildlife Service.
Kleine concentraties van medicijn clobazam in rivieren zetten zalmen...
Reconstructie van het Noord-Amerikaanse klimaat van zo’n 66 miljoen jaar geleden, waarin dinosauriërs als Edmontosaurus annectens, Tyrannosaurus rex en Triceratops prorsus waarschijnlijk nog welig...
Het Amerikaanse bedrijf Colossal Biosciences claimt dat er weer drie exemplaren van de uitgestorven reuzenwolf op aarde rondlopen. De-extinctie is controversieel, want volgens sommige...
Bijna alle soorten die omhoog klimmen op de rode lijst genieten een vorm van bescherming, waaronder deze niet-vliegende, plompe papegaai uit Nieuw-Zeeland: de kakapo....
De bandleguaan Brachylophus bulabula is - met 8.000 kilometer – een van de recordhouders transoceanische verspreiding voor landvertebraten. Foto: ImageSelect.
Bandleguanen zijn waarschijnlijk al ruim...
Verbeelding van cellulose-aanmaak, waarbij enzymcomplexen in het plasmamembraan (groen) cellulose aanmaken dat assembleert tot een netwerk van microfibrillen (bruin).
Het is gelukt om gedurende 24...
Drie halfwilde konikpaarden, vrijlevend in Nationaal Park Oostvaardersplassen bij Lelystad. Foto: Moebius.
Paarden danken hun uitzonderlijke uithoudingsvermogen aan een mutatie die ATP-productie bevordert en tegelijk...
Een wilde tomaat (waarschijnlijk Solanum cheesmaniae) op het Galapagoseiland Santa Cruz. Foto: GibsonMatt
Op de Galapagoseilanden groeien twee endemische tomatensoorten met extreme droogte- en zouttolerantie....
‘De regering-Trump is bezig met een harde aanval op de wetenschap’, aldus wetenschapsprogramma Focus. Wat merken Nederlandse onderzoekers daarvan?
Wetenschap in Amerika staat sinds het...
Van ziekenhuisbacterie E. faecium zijn door onderlinge concurrentie nog maar twee dominante stammen over.
Doordat verschillende stammen antibioticaresistente bacteriën elkaar het leven zuur maken, kan...
Fluorescentie komt niet alleen veel voor bij rifvissen en neteldieren, ook Cryptochiridae-krabbetjes verspreiden vaak een oranje gloed (zie foto). Dat ontdekte een Duits-Nederlands-Arabisch onderzoeksteam...
Otterschelpen zijn opvallend, maar niet vanwege hun band met otters.
Wie aanstaande 22 maart een gewone otterschelp (Lutraria lutraria) op het strand vindt, mag van...
Filosoof Erno Eskens vindt rechten voor mensen niet genoeg: ‘We moeten van strategie veranderen en een deel van onze macht afstaan.’
We mishandelen landbouwhuisdieren en...
AR-brillen bieden alternatieven voor anatomieonderwijs.
Scholen lopen achter als het gaat om het gebruik van dierlijk materiaal in de klas. Tijd om met alternatieven aan...
De Australische liervogel (Menura novaehollandiae) staat bekend om zijn imposante staart en imitatievermogen, maar blijkt ook een vindingrijke landbouwer te zijn. De vogel creëert...
De zoogdieren in het Mesozoïkum - voor de uitstervingsgolf aan het eind van het Krijt - hadden overwegend een uniform donkere vacht. Illustratie: André...
Nijmeegse ecologen weerleggen de Nature-publicatie die afname van insecten toeschrijft aan weersafwijkingen over de laatste decennia. ‘Het rammelt qua opzet en statistiek.’
‘We hadden al...
De vrouwelijke klonale vorm van blaaswier (Fucus vesicolosus), die voorheen als een aparte endemische soort voor de Baltische Zee werd beschouwd.
Een kleine bruinwiersoort in...
Dino’s waren een pijnlijk onderwerp in Australië: er zijn wel wat fossielen en flinke voetsporen van dino’s gevonden, maar niet van grote vleeseters als...
Als stukjes krill, mossel, inktvis of vis te groot zijn voor henzelf, serveren zwarte anemoonvissen het voedsel aan hun gastheer-anemoon.
Als anemoonvissen het zelf niet...
Halfparasitaire orchideeën van de soort Oreorchis patens die in de buurt van rottend hout groeien, vormen koraalvormige wortels en omringen zich met andere schimmelsymbionten....
Microscopieafbeelding van een mycorrhiza-schimmel die een symbiotische relatie vormt met plantenwortels. Contrastkleuren toegevoegd. Credits: Loreto Oyarte Galvez (VU/AMOLF).
Mycorrhizaschimmels groeien in voorspelbare en golfachtige...
Een schematische voorstelling van het selectieexperiment met P. fluorescens dat uiteindelijk leidt tot mutaties in een sleutelgen die snelle overgangen tussen fenotypes mogelijk maken....
Volgens ‘nieuw peerreviewed onderzoek’ kan de uitstoot van stikstof omhoog naar 1 mol per hectare per jaar. BBB-minister Femke Wiersma was in juichstemming, maar bleek al snel selectief kersen te plukken.
Als sensorische neuronen (rood) worden opgekweekt met maagkankerorganoïden (geel), creëren de neuronen en kankercellen verbindingen die lijken op synapsen en een elektrisch circuit tussen...
Deze les gaat vooral over ontdekken en weten dat de onderdelen van het vrouwelijke geslachtsorgaan in verschillen vormen en maten voorkomen. Daarbij gaan leerlingen...
InScience biedt niet alleen voorstellingen van wetenschapsfilms, zoals hier tijdens het jaarlijkse festival. Scholen kunnen jaarrond aparte schoolvoorstellingen boeken. Foto: InScience
Het festival voor wetenschapsfilms...
Vernuftig vogels observeren in het vrije veld met vier vragen in het achterhoofd. Gedragsbioloog Roelke Posthumus schetst als insider de wereld van Nico Tinbergen en zijn ethologisch reveil.
Manenwolven beschermen zichzelf tegen nierinfectie door rondwormen, door vruchten van de wolfsplant te eten. Foto: Luiz Claudio Marigo / NaturePL / Nature In Stock
Geen...
Foto: ImageSelect
Woelmuizen zijn een belangrijke schakel van het ecosysteem. In het Jaar van de Woelmuis zijn ze niet meer over het hoofd te zien.
De...
Ecoloog Karin Albers: ‘Meer natuur in bebouwd gebied is belangrijk als we biodiversiteitsverlies willen tegengaan.’
In haar boek Iedere straat verdient natuur geeft ecoloog Karin...
Een noordelijke zeeolifant (Mirounga angustirostris) bij de Año Nuevo Reserve, aan de kust bij Pescadero, Californië. Foto: Daniel Costa, US Santa Cruz.
Amerikaanse onderzoekers...
Een broednest van de tweevlekoctopus: het geslacht van de nakomelingen die uit de eikapsels (wit) tevoorschijn komen, hangt af van het aantal geslachtschromosomen. Foto:...
Dikkopschildpadden keren tijdens migraties vaak terug naar dezelfde foerageerplekken en gebruiken daarvoor een mentale kaart van het aardmagnetisch veld. Foto: ImageSelect
Het aardmagnetisch veld stelt...
Reconstructie van het uiterlijk van een Jamnaman. Illustratie: Wojciech Pędzich, Robert Molyneaux
De belangrijkste voorouders van Jamna’s komen uit de Kaukasus, maar de cultuur ontstond...
Plastic fragmenten, verzameld op een Europees strand. Foto: Current Biology, Wright et al.
Plastic is tegenwoordig overal te vinden. Kijk maar eens even om je...
De Wageningse Docent van het Jaar Hannie van der Honing: ‘Onderwijs is net zo’n volwaardige functie als onderzoek.’ Foto: Duncan De Fey
De Wageningse plantenbioloog...
Van hom en kuit, larve tot flinke vis en indien gewenst dagvers als filet of als complete vis de markt op. Kingfish Zeeland levert zeevis volgens het farm to fork -principe.
Limnoloog Suzanne McGowan bij de Loenderveense Plas: ‘Dankzij sedimentkernen uit meren kunnen we soms eeuwenlang terugkijken naar gebeurtenissen van eutrofiëring.’ Foto: Johan Hazekamp/ NIOO-KNAW
Ze...
Mooi woord, gebiologeerd. Helemaal door interesse bevangen worden. Bijvoorbeeld in een surveillance van een leestoets Duits zitten en ineens merken dat er met het...
Sinds kort wonen we in een hoogbejaard boerderijtje. Voorheen woonde er een gepensioneerde tuinarchitect. In de schuur lagen allerlei soorten kunstmest en een complete...
Beeld van reuzenkopbever gemaakt door Remie Bakker – Foto: Jochumhof, Steyl
De reuzenkopbever was twee miljoen jaar geleden een vaste bewoner van Nederland en werd...
Het is Japanse biotechnologen gelukt twintig verschillende kleuren bioluminescente eiwitten tot expressie te brengen, in plaats van de vijf kleuren die tot nu toe...
Na injectie (rechts) van microplastics treden veranderingen in de bloedstroom op.
Microplastics in het bloed van muizen veroorzaken bloedproppen, die uiteindelijk voor breinschade kunnen...
Hoewel bosmuizen wel beukennootjes eten, helpen ze niet in de verspreiding van beuken. Foto: ImageSelect.
Bosmuizen eten en verspreiden wel beukennootjes, maar die ontkiemen niet,...
Een biddende torenvalk (Falco tinnunculus), Vogel van het Jaar 2025, die zijn wetenschappelijke naam dankt aan zijn rinkelende roep. Foto: ImageSelect
Met het Jaar van...
Kemphanen verschillen in uiterlijk en paringsgedrag, waarbij de agressieve honkmannen (links) meer testosteron in hun bloed hebben dan de onderdanige satellieten. Foto: Axel Griesch
Hoewel...
Biochemicus en Green TE-onderzoekleider Dolf Weijers: ‘Ik vind het spannend nieuwe onderzoeksvragen met andere invalshoeken te bedenken.’ Foto: Ducan De Fey
‘Een plantencel is een...
Na ruim vijftig jaar verhuist zeehondencentrum Pieterburen (boven) naar het WEC in Lauwersoog (onder), waar het belang van de Waddenzee en haar bewoners centraal...
Volgens de nieuwe, concretere kerndoelen mens en natuur moeten leerlingen onder meer specifieke celorganellen leren kennen. Illustratie: ImageSelect
De kerndoelen mens en natuur voor het...
Fibroblastcellen (rood) in de baarmoeder van een muis. Afbeelding: Omar Valdez/Erlebacher Lab
Onderzoek bij zwangere muizen suggereert dat epigenetische veranderingen het moment van bevallen beïnvloeden.
Amerikaanse...
Illustratie: umg/eva meyer-besting
Een gekweekt stukje hartwand, gemaakt van pluripotente stamcellen, kan beschadigd hartweefsel laten herstellen. Implantatie lijkt veilig voor makaken en mensen.
Een van stamcellen...
Ondanks de opmars van nepnieuws en feitenvrije politici is het publieke vertrouwen in wetenschap nog aanzienlijk. Wat is er nodig om dat vertrouwen te behouden en verder te vergroten?
Gouden kortneusbuideldas (Isoodon auratus) die wordt uitgezet in West-Australië. Bij hen lukte het wel om genetische diversiteit in de populatie na herintroductie te behouden....
Lekker roken ze niet, maar het was voor vwo-scholier Isabella Urbanus toch een mooie ervaring om de rupsen van het groot koolwitje thuis te verzorgen en zien ontwikkelen.
De Kaapse vlinderlelie is een spiegelbeeldbloem met dimorfe enantionstylie, waaraan de onderzoekers werken en die nu het januarinummer van Evolution siert.
Een intrigerende versie van...
Een pretje is het niet: scheiden. Toch lijken de fitnessgevolgen voor Seychellenrietzangers op korte en lange termijn vrij beperkt.
Het kan geschieden: elkaar het ja-woord...
Het meest complete, Berlijner exemplaar van een Archaeopteryx-fossiel, met veerindrukken. Foto: Museum für Naturkunde, Berlin
Voor het eerst is een fossiel van de iconische...
Met een co-cultuur van E. coli en bakkersgist kunnen onderzoekers nu een specifieke groep planthormonen produceren. Foto: David Baillot, UC San Diego Jacobs School...
Vergiftigd sperma moet vrouwelijke gelekoortsmuggen ervan weerhouden infectsieziekten als dengue, chikunguyna en zika te verspreiden. Foto: ImageSelect.
Genetisch gemanipuleerde mannetjesfruitvliegjes verkorten de levensspanne van vrouwtjes...
Foto: Manu San Félix/National Geographic
Een ware wereldvondst: afgelopen november is de grootste koraalkolonie ter wereld ontdekt.
De Olu-Malau-archipel, in de Salomonseilanden, blijkt de grootste koraalkolonie...
Ecologisch ingenieur Nadina Galle bij haar boekpresentatie in Amsterdam: ‘Vochtigheid is dé bepalende factor in het welzijn van een stadsboom.’ Foto: Alaïa Fonk
Nadina Galle...
Alleen in 2020 al ontstond 425 megaton aan plastic afval. Foto: ImageSelect
De plasticindustrie heeft grote nadelige gevolgen, waaronder zwerfafval, microplastics en hoge CO2-uitstoot. Duurzamere...
Biologiedocent Gerdien van der Veer heeft een prachtige praktische les ontwikkeld waarin leerlingen een ecosysteem in een pot maken. Er zit een werkblad en...
Illustratie: Nadia Alzoubi and Natalie Hauglund
De schoonmaakactie van het brein tijdens slaap wordt in gang gezet door noradrenaline, blijkt uit muisonderzoek.
De drijvende kracht achter...
Onderzoekers nemen en masse afscheid van het sociale mediaplatform X (voorheen Twitter) en sommigen omarmen nu Bluesky. Wat heeft het twitteren hun gebracht en hoe bevalt Bluesky?
Uitlopers van zenuwcellen, dat zijn toch lange dunne draden? Niet dus, concludeert een internationaal team van cel- en neurobiologen 2 december in Nature Neuroscience....
Wrakken in de Potomac-rivier veranderen in eilanden en vormen zo nieuwe, door mensen beïnvloede habitats voor allerlei terrestrische en aquatische soorten. Foto: Duke Marine...
Artist impression van een groep vroege moderne mensen (Homo sapiens) die ongeveer 45 duizend jaar geleden door de open steppenlandschappen van Europa reisden en...
De belangstelling voor natuurinclusieve landbouw betekent dat ook de groene opleidingen aandacht moeten besteden aan biodiversiteit op het boerenbedrijf. Daar is de laatste zes jaar aan gewerkt.
De eerste aflvering in de serie Nomen est omen verscheen in januari 2000 ging over de Millennium bug. Archief Bionieuws.
Van Ancanthaster (doornenkroon) tot Zostera...
Ingekleurd beeld van H5N1-vogelgriepdeeltjes (geel) in zogeheten Madin-Darby-hondenniercellen, die vaak als model voor zoogdiercellijnen worden gebruikt in biomedisch onderzoek.
De overstap van vogel naar mens...
Bioloog Mátyás Bittenbinder in de spinnencollectie van Naturalis: ‘Ik heb er altijd plezier in gehad om over biologie te praten.’ Foto: Naturalis.
Toxicoloog Mátyás Bittenbinder...
Het planten van diverse vegetatie te midden van een monocultuur van oliepalmen stimuleert biodiversiteit en natuurherstel. Foto: Gustavo Paterno.
Grote, gevarieerde boomeilanden in palmolieplantages stimuleren...
Artist impression van het Netwerk Ecologische Monitoring. Ilustratie: À la Leen.
Het Netwerk Ecologische Monitoring viert dit jaar zijn 25ste verjaardag. Het succes van die...
De diepzeenaaktslak Bathydevius caudactylus vangt prooien met zijn kap. Foto: MBARI, California.
Op een diepte van 2.614 meter troffen onderzoekers bijna vijfentwintig jaar geleden zo’n...
Bedelende spreeuwtjes van de spreeuw Sturnus vulgaris, nauw verwant aan de onderzochte zwarte spreeuw.
De karakteristieke geel-rode snaveltjes waarmee jonge spreeuwtjes bedelen om voedsel, danken...
Totaal onverwacht blijkt de protist Chromosphaera perkinsii in staat tot symmetrische klievingsdelingen en vorming van meercellige kolonies. De eencelligen volgen hierbij een autonoom ontwikkelingsprogramma...
Genetische variatie: hoe belangrijk is het en hoeveel invloed heeft het op de overlevingskansen? Met dit lesidee gaan leerlingen ontdekken hoe variatie binnen een...
De minor biomimicry van de Universiteit van Amsterdam laat studenten in multidisciplinaire teams robots ontwerpen waarvan de functies aan de natuur ontleend zijn. ‘Iedereen kan hierin zijn ei kwijt.’
Een lesje noten kraken bij de Bossou-chimpansees in Guinea, West-Afrika: de eenjarige Joya (rechts) kijkt toe, terwijl haar moeder Jire het gebruik van een...
Bij verlichte hartkokkelschelpen zijn verschillende soorten raampjes zichtbaar: van driehoekjes (links) tot strepen (rechts).
Dankzij speciale ramen kan zonlicht symbionte algen in hartkokkelschelpen bereiken, terwijl...
De Nederlandse naam wekt geen associaties met een gortdroog bestaan, maar terrestrische pissebedden (Oniscidea) zijn toch al 298 miljoen jaar geleden voor eens en...
Enzymactiviteit verandert de kleur van papegaaienveren van rood naar geel.
Een puntmutatie in het ALDH3A2-gen bepaalt de kleur van het verenpak van de witruglori.
Papegaaien...
De winnaar van de columnestafette 2024 is Viola Schulte van de Groningse studievereniging GLV Idun met haar column 'We zijn allemaal verdoemd toch?'). Zij...
Een zeldzame opname met een cameraval van een zevenslaper (Glis glis) bij daglicht, in Hongarije. Foto: Azay.
De relmuis of zevenslaper is een notoire langslaper,...
De klimaatcrisis heeft veel biologische consequenties. Experts leggen de vinger op de zere plek aan de hand van zorgwekkende grafieken.
‘We staan aan de vooravond...
Westelijke gorilla’s bepalen als groep wanneer ze naar voedsel zoeken. Foto: ImageSelect.
Voordat westelijke gorilla’s op zoek gaan naar vruchten, overleggen ze met elkaar...
Een Scanning Elektronen Microscopie (SEM)-opname van het beerdiertje Hypsibius dujardini, een nauwe verwant van het nu onderzochte beerdiertje. Foto: Willow Gabriel, Goldstein Lab, tardigrades.bio.unc.edu
Chinese...
De eencellige alg Pyrocystis noctiluca pompt zich via een nieuw ontdekt mechanisme op als een ballon en ontsnapt daarmee tijdelijk aan de zwaartekracht.
De zoutwateralg...
Libellen met donkere kleuren op hun vleugels zijn beter bestand tegen hoge temperaturen (Frontiers in Ethology, 10 oktober). Donkere ornamenten op de vleugels van...
Voor soepschildpadjes over strand naar de zee racen, moeten ze zich eerst verticaal door een kolom zand wormen. Foto: ImageSelect.
Soepschildpadden doorkruisen alle wereldzeeën, maar...
Aanbieding van de petitie in de Tweede Kamer. Still uit SBS6-Hart van Nederland.
Het Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI) heeft 15 oktober een petitie aangeboden...
Respiratoire virussen verstoppen zich in immuuncellen in de longen, waardoor een ontstekingsklimaat ontstaat dat ontwikkeling van chronische longziekten als astma en COPD bevordert. Dit...
Een middelste grondvink (Geospiza fortis) op een cactus op het Galapagoseiland Santa Cruz. Foto: Jeff Podos
Veranderingen in de zang van darwinvinken door snavelaanpassingen kunnen...
Een paartje gewonde ribkwallen fuseert tot één functioneel organisme.
Twee gewonde ribkwallen kunnen samen één grote ribkwal vormen, blijkt uit labexperimenten.
Een gewonde Amerikaanse ribkwal kan...
Een Apterostigma collare-mier aan het werk in zijn schimmeltuin in Costa Rica.
Mieren die schimmeltuintjes aanleggen zijn tegenwoordig wijdverspreid, maar het fenomeen ontstond gedurende de...
Groei van de ziekenhuisbacterie Staphylococcus aureus op een voedingsbodem. Foto: Amsterdam UMC.
Ziekenhuisbacterie MRSA omzeilt het immuunsysteem bij IgG-antilichamen, maar dat werkt niet voor IgM....
Het nieuwe PiXLife Nature Xperience op de Brouwersdam belooft bezoekers onder te dompelen in unieke natuurbelevenissen. ‘We zijn een soort clubhuis voor natuurliefhebbers.’
Met zijn gevoelige ‘pootjes’ lokaliseert knorhaan P. carolinus met gemak verborgen prooien in het zand.
De knorhaan Prionotus carolinus spoort verborgen schelpdieren op met zijn...
Het aantal eerstejaars studenten biologie stijgt dit jaar licht met 1 procent, terwijl biomedische wetenschappen blijft dalen, landelijk met 2 procent.
Voor het derde jaar...
Geautomatiseerd melken van koeien in een carousel. Detail uit foto van Gunnar Richter.
Melkmachinerie is vermoedelijk de boosdoener bij infectie van melkkoeien met vogelgriep, zoals...
De groene variant van de kakapo gaat waarschijnlijk standaard worden.
Jacht was waarschijnlijk de balancerende kracht die twee kleurvariaties van de kakapo in stand hield.
Twee...
De amethistzwam bevat veel arseen, maar staat toch vaak vermeld als eetbaar. Mycologen gaan dit najaar in kaart brengen hoe giftig deze Paddenstoel van...
Temperatuur bepaalt met welk geslacht roodwangschildpadden uit het ei kruipen. Foto: Jiong FU
Roodwangschildpadembryo’s worden niet enkel vrouwelijk door blokkade van de ‘mannelijke’ route.
Chinese ontwikkelingsbiologen...
Zicht op de ENCI-groeve met op de noordwand het hoog gelegen uitzichtpunt. Foto: Moebius.
Het is het enige geologische tijdperk met een Nederlands etiket: het...
Door het white-nose syndrome ontwaken kleine bruine vleermuizen te vroeg uit hun winterslaap, met vaak dodelijke afloop.
Toen een dodelijke schimmelziekte zich onder vleermuizen verspreidde,...
De intranucleaire parasiet Endonucleobacter kaapt zeer ingenieus kernen van diepzeemosselen en lijkt zelfs de genen van zijn gastheren te gebruiken om hun celdood te...
Mensen hoeven niet bang te zijn voor de exotische Australische huisspin (Badumna longinqua). Foto: ImageSelect.
De Australische huisspin is aan een opmars bezig, en lijkt...
Als ware crime scene investigators (CSI) achterhalen Zwitserse, Amerikaanse en Venezolaanse paleobiologen het lot van een prehistorische Culebratherium-zeekoe (Journal of Vertebrate Paleontology, 29 augustus)....
Een exemplaar van de gewone zeester (Asterias rubens), waarvan de onderste arm na een afstootreactie bezig is te regenereren.
In reactie op stress en door...
Niet temperatuur, wind, lichaamsgrootte of genetica bepalen de bouwstijl die Afrikaanse mahali-wevers aanhouden voor hun nest. Alleen groepscultuur verklaart variatie in nestvormen.
Cultuur bepaalt de...
Compilatie van beelden van Charles Darwin op de Galapagoseilanden Santa Cruz en San Cristobal. Foto's: Moebius
In de straten, pleinen en etalages op Galapagos zijn...
Het 'slimme mondkapje' staat met bluetooth in contact met een mobiele app. Foto: Wenzheng Heng & Wei Gao, CIT
‘Een robuust en effectief hulpmiddel voor...
De harige teenuiteinden van guanovleermuizen (Tadarida brasiliensis) blijken te gloeien bij ultraviolet licht – een unicum onder vleermuizen. Dat concluderen Mexicaanse onderzoekers door 24...
De invasieve Spaanse ceder, die groei en herstel van Scalesia-soorten belemmert.
Veranderingen in het bodemmicrobioom door invasieve plantensoorten lijkt op Galapagos de terugkeer van oorspronkelijke...
De Summit-grants die NWO onlangs toekende zijn een unicum in Nederland. Nog nooit kregen enkele projecten zoveel geld. Drie van de vijf Summit-consortia bestaan...
Voor een buitenstaander klinkt veldwerk misschien als een tripje onder werktijd, maar behalve leuk kan veldwerk ook behoorlijk lastig zijn. Gigantische muggenzwermen, druilende regen,...
Een kampeervakantie in Zuid-Europa is niets vergeleken met de reis die de kampioen langeafstandzwemmen elk jaar aflegt.
Ze worden geroemd om het gezang dat mannetjes...
Een eerdere versie van dit artikel verscheen 3 juli 2021 in Bionieuws.
Het is weer tijd voor de Olympische Spelen: duizenden mannen en vrouwen kunnen...
In de bomentuin van Wageningen is deze zomer de tentoonstelling Heksenkruid – decolonizing botany te bekijken. Bionieuws licht enkele kunstwerken uit.
Op een rustige woensdagochtend...
Zwempartijtjes tussen toeristen en dolfijnen zien er misschien idyllisch uit, maar hoe gezond is het eigenlijk voor de walvisachtigen?
Op een (sub)tropische bestemming zwemmen met...
Hoewel het keiharde exoskelet van trilobieten extreem goed fossiliseert, blijven de zachte weefsels van deze 250 miljoen jaar geleden uitgestorven mariene geleedpotigen zelden goed...
Vooral genetische mechanismen bepalen de trekrichting van jonge spreeuwen.
Als jonge spreeuwen voor het eerst migreren, maken ze niet of nauwelijks gebruik van sociale informatie.
Hoewel...
Met het aanbreken van de zomer vertrekt niet iedereen naar exotische oorden. Gelukkig zijn er voor de thuisblijvers genoeg nuttige en ontspannende activiteiten met...
Florida-reuzenmieren verzorgen gewonde nestgenootjes effectief: ze kiezen alleen voor amputatie als dat zin heeft.
Amputeren of alleen schoonmaken? Florida-reuzenmieren (Camponotus floridanus) weten precies welke behandeling...
Vijf van de onderzochte soorten ribkwallen. De rode kleur is typisch voor diepzeedieren.
Lipiden in het celmembraan van ribkwallen hebben een speciale vorm waardoor ze...
Een roodstaartbuizerd (Buteo jamaicensis) tijdens een glijvlucht. Foto: Flickr/Tom Murray
Met een luchtzak van het ademhalingssysteem besparen vogels die langdurig zweven veel energie: in opgeblazen...
P. aeruginosa (geel) breekt door het epitheelweefsel van een longorganoïde.
De hardnekkige ziekenhuisbacterie Pseudomonas aeruginosa doorbreekt de verdediging van de longen door zijn aanval specifiek...
Als voedselplanten hitte moesten verduren, leggen bijen minder eitjes.
Osmia lignaria-bijen leggen minder eitjes en hun larven overleven slecht als voedselplanten last hadden van hitte.
Als...
Of het nu gaat om jagen, voortplanten of eten zoeken: bij vrijwel ieder aspect van het sociale mierenleven is zeer verfijnde chemische communicatie onontbeerlijk....
De toekomstige habitat van mycorrhizale schimmels zoals deze gordijnzwam komt niet per se overeen met mogelijke vestigingsplaatsen van bomen.
Het verspreidingsgebied van bomen en hun...
Door het gif van de Mozambicaanse spugende cobra (N. mossambica) gaan endotheelcellen kapot en bloedvaten lekken.
Slangengif testen op miniatuur-bloedvaatjes in 3D: een nieuwe orgaan-op-een-chipmethode...
Twee Britse vogelexperts gaan in Victoriaanse tijden in IJsland tevergeefs op jacht gaan naar de laatste reuzenalken. Hun verslag opent de ogen voor de menselijke rol bij uitsterving.
Goed ecologisch bermbeheer is geen sinecure: het vergt kennis van zaken en een goede planning. Hoe gaat dat momenteel in Nederland?
Met een lengte van...
Zeeotters die stenen inzetten om prooien te kraken, hebben een diverser dieet, gezondere tanden en hogere fitness.
Zeeotters die regelmatig stenen of ander gereedschap gebruiken...
Een mannetjesolifant (links) raakt tijdens een begroeting een vrouwtje aan, terwijl hij met zijn oren flappert. Het vrouwtje spreidt haar oren.
Als de ander niet...
Niemand durft het aan de modelsoort fruitvlieg van zijn wetenschappelijke naam te beroven, maar volgens sommigen had die al lang Sophophora melanogaster moeten heten....
De start-up Anitomical beoogt een digitaal lessysteem voor vergelijkende anatomielessen aan te bieden aan de Nederlandse biologiebachelors, ondersteund met tastbare 3D-modellen.
Met anatomisch correcte diermodellen...
De Hawaiiaanse archipel biedt een unieke kans om het evolutionaire proces van adaptieve radiatie op de voet te volgen. En dat bij meerdere soortgroepen.
‘Evolutionaire...
Amerikaanse houtsnippen (Scolopax minor) combineren broeden met migratie.
Hoewel de meeste vogels migratie en reproductie strikt gescheiden houden vanwege de hoge energiekosten, is dit niet...
Neusgaten wisselen elkaar netjes af in de hoeveelheid lucht die erdoorheen stroomt. Hoe komt dat?
Mensen zijn gezegend met twee neusgaten om lucht door naar...
De darwinvinken op Galapagos zijn een schoolvoorbeeld van evolutie. Een verhaal dat mede dankzij veertig jaar meten en wegen door biologenechtpaar Peter en Rosemary...
Twee zebravinkkuikentjes: nog voor ze uit het ei kruipen kunnen ze als embryo al schade door geluidsoverlast hebben opgelopen. Foto: Donna Squire.
Verkeersgeluiden tekenen...
De schedelkap die Eugène Dubois in 1892 aan Pithecantropus (nu: Homo) erectus toewees. Foto: Naturalis.
Er is geen bewijs dat de fossiele kies, dijbeen en...
Dit zachte koraal (Isidella sp.) in de Bahama’s is een van de vele koraalsoorten die licht kan produceren via chemische reacties.
De eerste dieren die...
Zes Tetragnatha-soorten die de diversiteit van deze op Hawaii-levende spinnengeslacht illustreren: Tetragnatha mohihi (linksboven), T. tantalus (middenboven), T. filiciphilia (rechtsboven), T. pilosa (linksonder), T....
Microscopische opname van het draadvormige en meercellige kwastwier (Pylaiella littoralis). Foto: Verspreidingsatlas, NDFF & Anemoon
Zowel rood-, groen-als bruinwieren danken hun meercelligheid aan de verwerving...
Microscopisch beeld van de betrokken alg Braarudospharea bigelowii (boven, vergroting 1000x) en een serie röntgentomografiebeelden van de cel- en organeldeling bij deze alg, met...
De Amerikaanse matkop (Poecile atricapillus) onthoudt zijn voedselverstopplekken via unieke patronen van hersenactiviteit.
Mezen gebruiken ‘barcodes’ in hun brein om te onthouden waar ze voedsel...
.
Poecilochirus carabi-mijten bezetten de borstkas van doodgravers.
Op doodgravers leven mijtensoorten strikt gescheiden: de een klampt zich vast aan haartjes, terwijl de ander de borstkast...
Schematische voorstelling van de specialistatie van levercellen voor (boven) en na de geboorte (onder). Schema: CNIO, Madrid
Na de geboorte zorgt het wegvallen van de...
Compilatie van zes (van de tweeduizend) Nederlandse type-exemplaren uit de collectie van Naturalis Biodiversity Center. Foto's: Naturalis.
Naturalis bezit in haar collectie meer dan honderdduizend...
Een labmuis (Mus musculus). Foto: Rama, Wikipedia.
Het immuunsysteem van oude muizen is met antilichamen terug te zetten tot een jeugdigere staat, die beter virusziekten...
In Kern County in Californië wordt op 5,5 procent van het areaal biologisch geteeld.
Boeren gaan meer gif spuiten als hun buren biologisch telen. Tenzij...
Het Landelijk Overleg Biologiestudenten heeft problemen hun jaarlijks congres en uitreiking van de Darwins van de grond te krijgen. Helpt u hen uit de...
Afgestudeerde biowetenschappers kiezen steeds vaker voor een baan in het bedrijfsleven.
Onder afgestudeerde biowetenschappers is promoveren steeds minder populair. Een eerste baan in het bedrijfsleven,...
De voltooiing van het vijfjarige project openVertebrate leverde naast deze plaatjes ook 3D-reconstructies op van ruim dertienduizend museumexemplaren van gewervelden (BioScience, 6 maart). De...
Een staatscommissie voorziet dat de Nederlandse bevolking in 2050 zal groeien tot ruim 19 miljoen, vooral door migratie. Komt natuur dan nog meer knel...
Sommige vormen van groei zijn moeilijk voorstelbaar. De beste illustratie is wellicht het mythische verhaal van de Indische brahmaan Sissa ibn Dahir. Die wilde...
Terwijl primaten en jagersverzamelaars nog beschikken over een goed arsenaal cellulose-afbrekende darmbacteriën, lijken ze uit de darmen van moderne mensen langzaam te verdwijnen.
Cellulose-afbrekende bacteriën...
Het sierlijke mariene vleugelslakje Clio recurva strijdt met Nederlandse steun voor de eretitel Weekdier van het Jaar en maakt zo kans in een sequencer...
De gestreepte keverslak (Tonicella lineata) bezit meerdere oogjes op de schelp (de kop van het weekdier zit rechts). Foto: Taollan82, Wikipedia
Evolutie volgt soms voorspelbare...
De landbouw moet het gebruik van bestrijdingsmiddelen terugdringen, daar is iedereen het over eens. Maar hoe?
Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie...
Macro-ecoloog Jens-Christian Svenning: ‘In Europa heeft de enorme teruggang in megafauna gezorgd voor een groot verlies aan biodiversiteit.’
‘Door klimaatverandering kunnen we niet meer blind...
Schematisch overzicht van paddenstoelmuggen die aan aronskelken ontsnappen, en vervolgens rottende bloemen gebruiken als kraamkamer.
Terwijl vele miljoenen paddenstoelmuggen de dood vinden in de aronskelken...
Zelfs als ecologen over dezelfde data van een pimpelmeespopulatie beschikken, komen ze niet altijd uit op hetzelfde totaalplaatje. Ilustratie: Shutterstock / Annemarie Roos
Ecologen...
Grazende zeeschildpadden. Foto: Fee Smulders, WUR
Vandaag - vrijdag 1 maart en World Seagrass Day - promoveert de Wageningse marien bioloog Fee Smulders op de...
Monitoren van de nevengeul bij Vilsteren voor het project Swimway Vecht. Foto: Sportvisserij Nederland
Na de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond is Sportvisserij Nederland de grootste nationale...
Waar de aanvallende marlijn rechts duidelijk strepen laat zien, is de marlijn links neutraler gekleurd.
Om een groepsaanval te coördineren zetten gestreepte marlijnen een kleurwissel...
De trompetterzeenaald (Syngnathus typhle) ligt vaak goed gecamoufleerd klaar om een verrassingsaanval uit te voeren. Foto: ImageSelect
Net als bij zeepaardjes zorgen mannelijke trompetterzeenaalden voor...
Een reconstructie van de Cabrières Biota: op de voorgrond een rijtje Ampyx (trilobieten) en schelpachtigen zoals brachiopoden en een hyolith (linksonder). En achter de...
In de Atlas van de Homo sapiens staat een familieportret van mensachtigen die elkaar nooit in levende lijve hebben gezien.
Waar zijn fossielen van oermensen...
Een vleugel van de Noord-Afrikaanse Temmincks strandleeuwerik (Eremophila bilopha) met negen primaire veren die asymmetrisch zijn ten opzichte van de schacht.
Het bezit van negen...
Microscooptraining van leraren biologie. Foto: NIBI
In het voortgezet onderwijs dreigt een ‘dramatische korting op de lesuren biologie’. Hoe erg is zo’n reductie eigenlijk, want...
Achter het Aeres MBO in Leeuwarden voeren studenten verschillende monitoringstechnieken uit om de biodiversiteit in kaart te brengen.
Draagt rewilding bij aan biodiversiteitsherstel? Om die...
Uitlopers van zenuwcellen (oligodendrocyten) warin de vorming van het isolerende laagje myeline in groen zichtbaar is gemaakt. Foto: Peggy Assinck, Altos Labs-Cambridge Institute of...
Een gestreepte pijlstaart (Hyles lineata) drinkt nectar en bestuift zo een bleke teunisbloem (Oenothera pallida).
Nachtbestuiving komt in de problemen door luchtvervuiling. Nitraat kan de...
Het microbioom van een ontbindend lijk volgt een voorspelbaar patroon. Daarmee is het tijdstip van overlijden tot op drie dagen nauwkeurig te voorspellen.
Een netwerk...
Tijdelijke waterpoeltjes in de stad vormen een goede habitat voor muggenlarven.
Volwassen muggen kiezen voor groene gebieden in Leiden; eitjes en larven gaan voor grijs.
Terwijl...
In de krater die een vallende druppel veroorzaakt, wordt een schaatsenrijder mee omlaag getrokken. Foto: Daren Watson & Andrew Dickerson.
Zelfs als regendruppels schaatsenrijders onder...
De massa-extinctie aan het einde van het Perm, zo’n 252 miljoen jaar geleden, verliep in fases. Deze grootste massa-extinctie uit de geschiedenis, waarbij onder...
Breedvoetbuidelmuizen hebben eenmalig drie weken de tijd om nakomelingen te genereren. Slaap moet daarvoor wijken.
Een romantische nacht die de slaap wat verstoort klinkt allicht...
Middelbare scholieren bestuderen brandnetels bij Aeres Hogeschool Almere als voorbereiding op de Biologie Olympiade Junior. Foto: NBO
Het masterplan voor onderwijsvernieuwing dreigt uit te lopen...
Zicht op de tong blijkt cruciaal wanneer kolibrievlinders met hun enorme roltong nectar uit bloemen proberen te drinken. Foto: Anna Stöckl
Zonder zicht op hun...
Beagle versus Darwin-20012 februari, 20.00-22.00 uur, Online via Zoom & Café Rad van Wageningen, WageningenDarwin Café op International Darwin Day, bioloog Gert van Maanen...
Deze eicapsules van platwormen troffen Japanse biologen aan in de Koerilentrog in de Grote Oceaan, op zo’n 6.200 meter diepte (Biology Letters, 24 januari)....
Oorsprongregio's van landbouwgewassen. Poster International Center for Tropical Agriculture (CIAT), 2016
De wereldwijde verspreiding van nuttige plantensoorten stemt ruwweg overeen met die van de...
Portret van de Zweedse Carl Linnaeus, grondlegger van de systematiek en onderwerp van een uitputtende biografie.
Niet alle tijdgenoten waren blij met Linnaeus’ ordening van...
Het NIBI zoekt een ervaren projectmedewerker 0,5-0,8 fte
Het NIBI zoekt per 1 april een nieuwe ervaren projectmedewerker die zijn/haar tanden wil zetten in onder...
Twee alpensteenbokmannetjes worden overdag geconfronteerd met een wolf. Foto: Roberto Andrighetto
Bij toenemende opwarming zullen alpensteenbokken nachtdieren worden. Ze zijn nu bij hogere temperatuur al...
Schematische voorstelling van het eiwitcomplex c5b-9, ook bekend als het membraan aanvallend complex, dat bij postcovidpatiënten in verhoogde concentraties voorkomt en een rol lijkt...
Toen drie losse componenten van het vangmechanisme van bekerplant N. gracilis in de evolutie samenkwamen, leverde dat een groot selectief voordeel op.
Een uniek vangmechanisme...
De een z’n dood is de ander z’n brood. Met het wegvallen van Tasmaanse duivels door kanker verdwijnt ook competitie om voedsel voor vlekstaartbuidelmarters.
Tasmaanse...
Ruim tienduizend jaar geleden kelderden de populaties wisenten (Bison bonasus) in Europa razendsnel door een snel veranderend klimaat, jacht door mensen en een interactie...
In het Binnenveld is na vijf jaar natuurherstel ook de vrij zeldzame moeraswespenorchis (Epipactis palustris) teruggekeerd.
Hooiland toont hoe succesvol natuurherstel kan zijn als boeren,...
Na zijn nachtelijke jachtvluchten door een kas, keert de drone van PATS terug naar zijn laadplatform.
Rondfladderende motten in kassen zijn hun leven niet zeker...
Structuur van interleukine-31 zoals voorspeld door AlphaFold, de software van Google dat met AI meer dan 200 miljoen eiwitstructuren kan voorspellen.
Al een jaar lijkt...
Na dertig jaar experimenteren lukt het onderzoekers om groot zeegras (Zostera marina) terug te krijgen in de Waddenzee.
Op de Bionieuws-redactie ontstond dit jaar de...
Veel kerstiger dan de rode landkrab zijn maar weinig soorten. Een sleutelsoort en iconische migrant op Christmaseiland die nu ten prooi valt aan een...
Een kleurrijke kerstbal is dit niet, al lijkt het er wel op. Dit is een zogeheten antrobot: een biologisch ‘robotje’, gemaakt van menselijke luchtpijpcellen....
Jan Jeucken in zijn ‘vleermuisgrot’ waardoor hij via camerabeelden direct zicht heeft op de kraamkolonie laatvliegers op de kerkzolder in Castenray.
Dankzij de primeur rond...
Bacteriën (groen, rood en blauw) in de darm van zoogdieren: de gastheercelkernen (blauwe cirkels) zijn omgeven door groen slijm. Foto: Carolina Tropini, University of...
Ventraal aanzicht van de kop met zuigsnuit van de mug Libanoculex intermedius, ingesloten in 130-125 miljoen jaar oud barnsteen.
In Libanees barnsteen zijn twee vroege...
Loslopende katten eten minstens 981 soorten vogels, 431 soorten zoogdieren en 463 soorten reptielen.
Verspreid over de wereld blijken niet alleen vogeltjes het slachtoffer van...
Turbotaxonomen grijpen bij naamgeving vrijwel iedere inspiratiebron aan, zo bewijzen de snuitkevertjes Trigonopterus obelix en T. idefix van Sulawesi.
Het is een trend, turbotaxonomie: in...
Fragment uit de artistieke collage Een ontdekkingsreis naar nieuw Zeeland. Illustratie: Bureau B+B, RO & AD Architecten & NIOZ.
Vijftig jaar geleden stak hevig protest...
Thermografie van de wenkbrauweend (Anas superciliosa). Foto: Alexandra McQueen e.a., Biology Letters
Vogels zijn slechter in het reguleren van warmteverlies via hun snavel dan via...
Portret van hersenonderzoeker Oskar Vogt.
Hij was een pionier in hersenonderzoek en mocht zelfs Lenins brein ontleden. Daarnaast verzamelde Oskar Vogt welhaast manisch hommelvariëteiten als...
Knooppunt Oudenrijn (november 2011). Foto: Joop van Houdt, Rijkswaterstaat.
De fotosynthese-snelheid van planten neemt tijdens het weekend in de meeste Europese landen toe. Er...
De diepzeekwal Periphylla periphylla raakt gestrest van de enorme pluimen sediment die vrijkomen tijdens diepzeemijnbouw waarbij men delft naar mineralen. Dat uit zich in...
Still uit een 3D-animatie waarbij het Crispr-Cas9-complex (groen) een stuk menselijk dubbelstrengs-dna (wit) op een vooraf bepaalde plaats openknipt. Animatie: Visual Science and Skoltech,...
In Europa houden niet grote carnivoren, maar vooral mensen de edelhertstanden in bedwang.
In door mensen gedomineerde gebieden vormen vooral jacht en landgebruik de edelhertstanden....
Laatvliegermannetjes duwen hun geslachtsorgaan tegen de vulva van een vrouwtje aan, vergelijkbaar met de ‘cloacale kus’ bij vogels.
Laatvliegermannetjes penetreren hun partner niet. Een unieke...
Bonobo’s gaan dezelfde sociale interacties aan met groepsgenoten als met buren.
Bonobo’s smeden langdurige banden met leden van naburige groepen, onder meer door elkaar te...
Microscopische opname van een menselijke hoofdluis (Pediculus humanus). Foto: Florida Museum.
De genetische diversiteit van hoofdluis weerspiegelt twee grote menselijke migraties naar Amerika: een eerste...
Op de roerige klimaattop van EW Magazine debatteren politici over de rol van de overheid bij de verduurzaming van Nederland.
In het bedrijfsleven circuleren veel...
Evolutiebioloog Liliana D’Alba prepareert een meerkoet: ‘Dieren stemmen hun kleuren functioneel af.’
Waarom hebben dieren zo’n enorme diversiteit aan vormen en kleuren? Om die vraag...
Honger maakt rauwe bonen zoet. Wilde katten hebben bijna tweeduizend jaar paringen met huiskatten vermeden, maar sinds de jaren zestig zijn ze er toch...
Scanning Elektronenmicrosopie-opname van de syn6.5-giststam, die bezit ongeveer 31 procent synthetisch dna maar vertoont een normale morfologie en knopvorming. Foto: Cell, Zhao e.a., 2023
De...
Massale begrazing door krabben van vegetatie in een Chinees zoutmoeras.
Uitsluiten van begrazing en herintroductie van roofdieren kan natuurherstel aanzienlijk versnellen, blijkt uit een...
Kleine pissebedvrouwtjes (Hemilepistus reaumuri) zijn dusdanig conflictvermijdend dat ze hun nestplek in de buurt van schorpioenholen kiezen (Biology Letters, 25 oktober). Imposantere vrouwtjes laten...
De winnaar van de columnestafette 2023 is Esra de Ruiter van de Utrechtse Biologen Vereniging met haar column 'Skateboarden?'). Zij krijgt 100 euro en...
Een gipsen afgietsel van het ‘smoking gun’-fossiel van Protoceratops (links) en Velociraptor (rechts), afkomstig uit het late Krijt van de Gobiwoestijn, dat volgens During...
Een internationale groep paleobiologen vond dit ruim 400 miljoen jaar oude slangsterfossiel in de zogeheten Baviaanskloofformatie in Zuid-Afrika. Daarmee is dit vooralsnog het oudste...
De lederschildpad is het grootste reptiel dat hier af en toe als dwaalgast verschijnt. Een solistische kwalleneter met een eenzaam evolutionair verleden.
Een bezoek van...
Als grondeekhoorns de roep van coyotes horen, slaan ze doorgaans geen alarm
Grondeekhoorns voelen zich relatief veilig bij de roep van coyotes, die hun grootste...
Voorstelling van T4-bacteriofagen (oranje) in een zoogdiercel. Illustratie: T2Q en Barr Lab
Bacteriofagen zijn bij zoogdieren niet alleen welkom als bestrijders van bacteriële infecties, maar...
Ma Rainey, een postreproductief vrouwtje uit de Ngogo-gemeenschap van chimpansees in Kibale National Park, Oeganda, en haar volwassen zoon Wes. Foto Kevin Langergraber, Arizona...
Microbioloog en NSC-politicus Rosanne Hertzberger: ‘Ik ben niet van plan om de stem van de biologie te worden.’
De wetenschap verlaat ze met pijn in...
Het aantal bijtsporen in neprupsen neemt af als er ook Magicicada-cicaden (inzet) beschikbaar zijn.
Rupsen krijgen vrij spel in jaren dat vogels massaal prederen op...
Chordodes fukuii doet niet aan namaakwerk. Deze parasiet gaat voor het echte spul, en jat genen om zijn gastheer te manipuleren.
Door een parasiet gedwongen...
Bioloog en fenoloog Arnold van Vliet: ‘We voeden het sociale natuurnetwerk continu met informatie over de natuur.’ Foto: Guy Ackermans.
Nature Today bezorgt maandelijks actuele...
Lector eiwittransitie Martina Sura: ‘Cellulaire landbouw gebruikt micro-organismen als alternatieve eiwitbron.’
Uitruil van dierlijke naar meer plantaardige eiwitten kan het voedselsysteem verduurzamen, maar lector eiwittransitie...
Met een omgekeerde bladblazer zuigen studenten bij het Polderlab insecten op.
Wat doet duurzaam en rendabel beheer met de biodiversiteit van veenweidegrond waarop voorheen intensieve...
Kippenbotjes zonder kalk worden slap en elastisch, maar breken niet, getuige een proefje in de onderbouw. Waarom maakt botontkalking botten dan zo broos?
Iedereen moet...
De teunisbloem bezorgde botanicus Hugo de Vries grote roem en kopzorgen. Illustraties: Wandplaat en portret door Jan Veth uit Erfgoedcollectie UvA
De 175ste verjaardag van...
Hugo de Vries in 1905 (links), zijn geliefde studie-object de teunisbloem (midden) en drie jaar voor zijn dood in 1932 geportreteerd met een reuzenaronskelk...
Compilatie portretten en foto's van en rond Hugo de Vries, waaronder het olieverfschilderij van Therese van Duyl-Schartze (1918), de tekening van Jan Veth (1896),...
Dat papegaaien uitzonderlijke napraters zijn weet iedere piraat. Maar nu is ook bij in het wild levende papegaaien vastgesteld dat ieder individu over een...
De gevonden resistentiegenen werken ook tegen vraat door larven van coloradokevers.
Slechts twee genen bieden wilde aardappelplanten resistentie tegen pathogene schimmels en coloradokevers.
De wilde aardappel...
Dat er linksonder drie koffieboontjes liggen is meteen duidelijk, maar het aantal koffieboontjes rechts is zo snel niet nauwkeurig te bepalen. Aan dat verschil...
Een cactusgrondvink (Geospiza scandens). Foto: Erik D. Enbody.
Slechts zes loci verklaren 45 procent van de variatie in snavelgrootte van de middelste grondvink (Geospiza fortis),...
Groot nieuws voor Star Trek-liefhebbers en geheel passend bij de zoektocht van deze iconische sciencefictiontelevisie uit de jaren zeventig naar nieuw leven. Twee Braziliaanse...
Met een drietal hogesnelheidscamera’s maakt aerodynamicus Florian Muijres 3D-reconstructies van de vlucht van muggen en andere insecten.
Bij het ontrafelen van de aerodynamische krachten rondom...
Overzicht biologische en biologie-gerelateerde vak- en beroepsverenigingen:
Aan Bionieuws gekoppelde verenigingen:
Landelijke Overleg Biologiestudenten (LOBS): www.lobs.eu
Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI): www.nibi.nl
Nederlandse Vereniging voor...
Een met glyfosaat doodgespoten akker. Foto: ImageSelect
De Europese Commissie wil de toelating van de veelbesproken onkruidverdelger glyfosaat met tien jaar verlengen. Is dat een...
Trendgrafiek van de instroom in bacherloropleidingen WO-biowetenschappen en de verdeling van eerstejaars biologie over de Nederlandse universiteiten. Beeld: Bionieuws.
Het aantal eerstejaars studenten biologie stijgt...
Weersomstandigheden zijn de hoofdoorzaak van de grote afname van insectenbiomassa die afgelopen decennia in Duitsland is gemeten, beweren Duitse onderzoekers in Nature. NB: hierover...
Met zijn 24 oogjes weet de dooskwal zich langs mangrovewortels te manoeuvreren.
Ook al hebben kwallen geen brein, ze kunnen wel leren van ervaringen uit...
De vliegende vos Pteropus rufus van Madagascar is een van de vleermuizen die een viruslast goed verdraagt. Foto: Michael McGuire (CC-BY 4.00)
Vleermuizen hebben een...
Reconstructie van Fujianvenator. Illustratie: Zhao Chuang
Het is ongeveer een tijdgenoot van Archaeopteryx, maar het 150 miljoen jaar oude fossiel Fujianvenator prodigiosus uit het late...
De zwarte kaketoe imponeert niet alleen met zijn kam, maar ook met zelfgemaakte drumstokjes.
Mannetjes van de zwarte kaketoe verschillen aanzienlijk in de manier waarop...
Sporenvorming bij de blad- en afvalschimmel Aspergillus fumigatus. Foto: Website Wageningen University & Research
De schimmel Aspergillus fumigatus die de levensbedreigende infectieziekte aspergillose kan veroorzaken...
Deze gewone grootoorvleermuis (Plecotus auritus) was het slachtoffer van een na-isolatie van een woning zonder goed voorafgaand onderzoek. Foto: Natasja Groenink
Zijn er wel genoeg...
De biologische klok van de fruitvlieg wordt al in het larvale stadium aangelegd.
Jonge dieren doen dag en nacht slaapjes zonder regelmaat. Pas na enige...
Een aardappelplant die is aangetast door de aardappelziekte.
De bladreceptoren die bij aardappelplanten de afweer tegen de gevreesde ziekte fytoftora reguleren, komen oorspronkelijk uit wilde...
Door onverwacht hoge mutatiesnelheden in baleinwalvissen zoals deze bultrug moeten historische populatiegroottes waarschijnlijk naar beneden worden bijgesteld.
Onverwacht hoge mutatiesnelheid doet historische walvispopulaties slinken.
Snelheden van...
Zelfs een enorm leger van matig getrainde soldaten zal in een complex oorlogsgebied het onderspit delven tegen een klein, maar sterk elitekorps. Dat is...
Het nog op te richten Holomicrobioom Instituut wil toepassingen van microbiomen realiseren in de hele keten van waterbeheer, akkerbouw, veeteelt tot voeding en gezondheid....
Tropische bossen bereiken mogelijk een omslagpunt als de gemiddelde temperatuur door klimaatverandering lokaal met 3,9 graden Celsius stijgt: op dat moment is het voor...
De gewone oorkwal Aurelia aurita blijkt in Nederland niet alleen: ook dubbelganger A. coerulea heeft zich hier gevestigd.
Zijn er vier halve ringetjes te zien?...
Arnoud Krever op zijn knieën bij een plantje.
De Haagse oud-biologiedocent Arnoud Krever liep al 34 keer de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella in Spanje....
Een close-up van de op Sint Eustasius bedreigde Antillenleguaan (Iguana delicatissima). Foto: Thijs van den Burg / Nature in stock
Steeds meer reptielen reizen met...
Zonnebrandcrème biedt goede bescherming tegen de zon voor mensen, maar welke effecten hebben resten die in het water belanden?
Onder zomerse temperaturen lonkt afkoeling in...
Sander de Haas in het dorp Pembamoto, Tanzania, met op de achtergrond de gegraven halve maantjes, ook wel bunds genoemd.
Afrika met simpele ingrepen vergroenen...
Niet alle diepzeemonsters bijten hetzelfde; sommige armvinnigen (Lophiiformes) bijten met relatief dikke tanden langzaam maar krachtig, terwijl andere met lange scherpe tanden juist snel...
Microbieel ecoloog Jos Raaijmakers (rechts) neemt monsters van het microbioom van een Scalesia-plant op het onbewoonde Galapagoseiland Floreana.
‘Planten evolueren in samenhang met hun microbioom.’...
Uit de groep verbannen zwangere stokstaartjes, vertragen de embryonale ontwikkeling van hun ongeboren vrucht. Zo overbruggen ze een onzekere en stressvolle periode.
Drachtige stokstaartjes die...
Gelikt onderzoek haalt een imponerend journal, maar mislukkingen horen ook bij wetenschap. Een rondgang langs vier in de soep gelopen experimenten.
Als Russische ornithologen in...
Bij elkaar geknipte digitale wezens zorgen voor een hallucinant en indringend startpunt van Wonderbaarlijke Wezens.
In de expositie Wonderbaarlijke Wezens staat niet kennis centraal, maar...
Om een stukje op een hommel mee te kunnen liften moet C. elegans eerst op zo’n vliegend insect terecht komen. Elektrostatische krachten helpen daarbij.
Een...
De camouflagepatronen van de gewone zeekat (Sepia officinalis) zijn niet in beton gegoten; het afstellen van hun uiterlijk op de omgeving blijkt uiterst flexibel...
Met behulp van hun achterpoten en nekharen knippen bladsnijdermieren elliptische stukjes blad af die nooit te zwaar of onnodig klein zijn.
De nekharen en achterpoten...
De Wallace- en Lydekkerlijn begrenst de archipel Wallacea. De lijn van Weber, genoemd naar de Amsterdamse dierkundige Max Weber (1852-1937), loopt dwars door Wallacea...
Moderne maishybriden kunnen beter tegen gematigde hitte dan hun voorgangers, maar zijn juist gevoeliger voor extreme hittestress, iets dat in de toekomst waarschijnlijke steeds...
De rietvoorn die ecoloog Twan Stoffels uit de campusvijver heeft gevist, gaat al snel van hand tot hand.Foto: Guy Ackermans.
‘Biodiversiteit zit overal, ook dicht...
Muskusossen voorkomen dat struiken op toendra’s met andere planten gaan concurreren voor ruimte, licht en voedingsstoffen.
Rendieren, muskosossen en andere grote grazers kunnen op toendra’s...
Het Vissennetwerk werd afgesloten met zeggentrekken aan de zoete en zoute kant van de Haringvlietsluizen. Hier bewonderen deelnemers de zoete vangst in een cuvet...
Reconstructie van de gepantserde reuzenskink Tiliqua fragens. Illustrator: Katrina Kenny.
In het Pleistoceen leefde in Australië een reusachtige skink, die zo’n duizend keer zwaarder was...
Fruitvliegen (Drosophila melanogaster) die geconfronteerd worden met dode soortgenootjes, leggen zelf ook sneller het loodje. Verhoogde activiteit van zogeheten R2- en R4-neuronen veroorzaakt de...
Onthoorning van een jonge vrouwelijke zwarte neushoorn in Zuid-Afrika.
Zwarte neushoorns onthoornen moet stroperij tegen gaan, maar beïnvloedt ook ecologie en gedrag van de neushoorns.
Ernstig...
Gelijkende patronen op roofwants (links) en bombardeerkever weren dezelfde predator.
Een geelzwarte roofwants en bombardeerkever blijken dankzij hun overeenkomstige uiterlijk allebei beter beschermd tegen een...
De Week van de Schorpioenvlieg herinnert aan veel verkeerde vernoemingen en een ernstige miskleun van Linnaeus die een naam gaf die ‘helemaal niets betekende’.
‘Het...
De vier beste finalisten van de Nederlandse Biologie Olympiade die Nederland gaan vertegenwoordigen op de Internationale Biologie Olympiade in de Verenigde Arabische Emeritaten: van...
Octopus bimaculoides past zijn rna aan als de omgevingstemperatuur verandert.
Octopussen krikken hun rna-editingskills op wanneer ze zich in koud water begeven. De aangepaste eiwitten...
De sabelsprinkhaan Onomarchus uninotatus gebruikt duetten om een partner te vinden. Foto: ImageSelect
Het zingen van duetten om een partner te vinden blijkt voor sabelsprinkhanen...
Een zaailing van een linde uit het microbioomexperiment. Foto: Isabelle George
Droogte- en koudestress verandert het bodem-microbioom rond bomen en kan hun weerstand tegen klimaatverandering...
Een frisgewassen mensenhuidje kan zowel aantrekkelijk als afstotend zijn voor muggen (iScience, 10 mei). Gelekoortsmuggen (Aedes aegypti) blijken bij een experiment met kleding van...
Een reconstructietekening van de Auvergnetapier. Illustratie: Ko Sturkop
Vroeger scharrelde er een kleinslurfige planteneter rond in Nederland: de Auvergnetapir. Met zijn kroning tot nationaal ijstijdzoogdier...
Manipulaties met de productie of detectie van het feromoon dat kannibalisme bij treksprinkhanen reguleert, lijkt veelbelovend in de plaagbeheersing van deze insecten die grote...
Een echtpaar paleobiologen – Joseph Botting en Lucy Muir – identificeerde tijdens covid-lockdowns zo’n 170 nieuwe soorten fossiele wormen, zeesterren, sponzen, schaaldieren en geleedpotigen...
Een geschulpte hamerhaai in relatief ondiep water van de Kāneʻohe Bay bij Oʻahu (Hawaii), waar onderzoekers van het Hawaiʻi Institute of Marine Biology hun...
Nuance en stikstof gaan niet per se goed samen, blijkt bij een debat van de vereniging voor wetenschapsjournalisten.
Nog voor het Grote VWN-Stikstofdebat 19 mei...
Kwelder bij Uithuizen, een van de veldlocaties om te bepalen of kwelders dijken beschermen tegen hoge golfoploop.
Met een kwelder ervoor slaan golven minder hoog...
Bacteriën die Antoni van Leeuwenhoek ontdekte in zijn eigen tandplak, met als figuur G de tandplakbacterie Treponema. Afbeeldingen uit zijn brief van 17 september...
Het neurale net van ribkwallen bestaat niet uit individuele cellen maar uit gefuseerde neuronen zonder synapsen, waarmee het de evolutie van het zenuwstelsel overhoop...
Piramidale neuronen (roze) in laag 5 van de hersenschors bij gewone muizen (links) en muizen waarbij autismegerelateerde genen zijn uitgeschakeld (rechts) en de organisatie...
Adriaan Lieftinck in de container met een proefopstelling voor mestscheiding met de innovatieve elektrodialysetechniek die MEZT heeft ontwikkeld.
De Delftse startup MEZT wint stikstof...
De vogelgriep maakt afgelopen jaar veel slachtoffers in kolonies van de grote stern. Foto: Hollandse Hoogte, Marcel van den Bergh.
Het H5N1-vogelgriepvirus lijkt aan een...
Illustratie van een vroege Morotopithecus-mensaap in een Oost-Afrikaans halfopen landschap zoals dat er 21 miljoen jaar geleden ongeveer uit moet hebben gezien.
Voordat 3,5 miljoen...
Migratieafstand heeft bij kleine mantelmeeuwen geen invloed op reproductief succes.
Verschillende migratiestrategieën van kleine mantelmeeuwen hebben geen negatief effect op hun overleving en voortplanting.
De afstand...
Met deze simpele opstelling met ultrasone microfoons is het onderzoekers gelukt de geluidsproductie van onder meer tomatenplanten op te pikken. Foto: Ohad Lewin-Epstein
Tomaten- en...
Een groep Afrikaanse olifanten toont rouwgedrag bij een overleden soortgenoot, bijzonder gedrag dat kan wijzen op zelfdomesticatie. Foto: ImageSelect
Wilde olifanten hebben net als bonobo’s...
Als het gaat om ondergraven van essentiële infrastructuur zijn dassen in vergelijking met bevers slechts beginnelingen. Wat moet men doen om te voorkomen dat...
Een werker en twee mannetjes hazewindmieren (Anoplolepis gracilipes), een soort die een complete nieuwe vorm van voortplanting kent. Foto: Hugo Darras
Als de fusie tussen...
Jill Banfield in een van haar veldexperimenten met micro-organismen: ‘Ik sta graag minstens met een been in het veld.’
De Australische aardwetenschapper Jill Banfield analyseerde...
Nautilus leeft in een gewonden schelp, waarmee die inktvis met straalaandrijving door het zeewater koerst. Foto: ImageSelect.
De iconische schelpbewonende nautilus is een ‘levend fossiel’...
Hoewel biologen voor nieuwe soorten doorgaans het regenwoud intrekken, was dat voor deze schroeforchis Spiranthes hachijoensis niet nodig: de orchidee hield zich schuil in...
In een groep zebravissen kan angstig gedrag zich verspreiden door empathische reacties.
Oxytocine speelt een hoofdrol wanneer zebravissen het angstige gedrag van soortgenoten overnemen. Het...
Titelblad van The American Biology Teacher van maart 1973 met een portrettekening van Theodosius Dobzhansky door Tom Williams (links), duidelijk geïnspireerd op de bekende...
De cellijnen voor voortplanting en vruchtbaarheid kennen hun eigen regels. ‘De kiembaan verdient een eigen vakgebied’ en heeft alvast een eigen tekstboek.
‘Het samensmelten van...
Een Antarctische dwergvinvis kan niet kleiner zijn dan 5 meter om genoeg eten binnen te kunnen krijgen met filtervoeden.
De voedingsstrategie van vinvissen is pas...
Deze ruwe salamander (Taricha granulosa) voert de unkenreflex uit: hij laat na verstoring zijn meestal slecht zichtbare felle kleuren zien.
De evolutionaire transitie van gecamoufleerd...
Baby’s geboren via keizersnede ontvangen minder microben via vagina en ontlasting, maar juist meer via de moedermelk. Foto: ImageSelect
Kinderen die door een keizersnede gunstige...
Niet in amber gegoten, maar vereeuwigd in een fossiel: zo onthult de Russische paleontoloog Alexander Khramov dit oudst bekende insect met plantenpollen op zijn...
Door onderdelen van het immuunsysteem van dieren te combineren met die van planten, zijn gewassen resistent te maken tegen specifieke ziekten.
Met een synthetische immuunreceptor...
Bij de aanstaande waterschapsverkiezingen is het grondwaterpeil een onderwerp waarover veel discussie is. Welke haken en ogen zitten er aan een hoger of lager...
Een werksterbij voert de kwispeldans uit om nestkastgenoten te 'vertellen' waar een voedselbron zich bevindt. Foto: Heather Broccard Bell
De kwispeldans van honingbijen heeft een...
Digitale voorstelling van de bijzondere vangmethode van walvissen. Beeld: John Kennington McCarthy, Flinders University
Het viral filmpje van een walvis waarbij vissen zo de bek...
Het feelantaarntje Thismia kobensis blijkt toch nog op Japanse bosgrond voor te komen.
Toen er een gebouw op zijn leefplek werd gezet leek Thismia kobensis...
Onderzoekers bekijken groot zeegras (Zostera marina) bij de Grienderwaard.Foto: Laura Govers.
Na dertig jaar experimenteren is het eindelijk gelukt om groot zeegras terug te krijgen...
Het lijkt erop dat vleermuizen vooral virustolerant zijn door aanpassingen aan hun aangeboren immuunsysteem.
Voor het eerst maken onderzoekers pluripotente stamcellen van vleermuizen, die flinke...
Labmuizen van de Gnotobiologisch laboratorium van de Tsjechische Academie van Wetenschap waar deze voedingsexperimenten zijn uitgevoerd. Foto: Gnotobiologická laboratoř, Mikrobiologický ústav AV ČR
In muizen...
De blinde duizendpoot S. subspinipes mutilans onderscheidt licht en donker met warmtegevoelige antennes.
Door de warme straling van de zon op te pikken, kan Scolopendra...
Dwarsdoorsnede van het oog van een garnaallarve, gemaakt met een elektronenmicroscoop, met reflectorcellen in groen aangegeven.
Larven van kreeftachtigen dekken hun opvallende oogpigmenten af...
Als poetsvissen (Labroides dimidiatus, links) eenmaal begrijpen dat ze naar zichzelf kijken en dus slagen voor de fameuze spiegeltest, vallen ze vervolgens alleen afbeeldingen...
Nationaal Park Weerriben-Wieden in Overijssel is nu een van de grootste wetlands in West-Europa.
Sinds 1700 is wereldwijd minimaal 21 procent aan natte gebieden verloren...
Conservator Natasja den Ouden aan het werk in de collectie-Dubois, die naast aapmens-fossielen ook veertigduizend fossiele overblijfselen van bijvoorbeeld runderen en herten uit Sumatra...
Levensgrote reconstructie van een Europese bosolifant in Parque del Sureste nabij Madrid.
Teruggevonden snijsporen op 125 duizend jaar oude botten van de reusachtige Europese bosolifant...
Oxytocine leek een sociaal makend wondermiddel, maar bij nader inzien hebben prairiewoelmuizen het voor hun sociale ontwikkeling helemaal niet nodig.
Dementie? Autisme? Schizofrenie? Knuffelhormoon oxytocine...
Het wekt een zweem van belangenverstrengeling: redacteuren van wetenschappelijke tijdschriften die artikelen in hun ‘eigen’ tijdschrift publiceren. Bionieuws dook in het fenomeen ‘zelfpublicatie’.
Ongeveer 12...
Biologiedocenten konden, als excursie-onderdeel van het symposium, onder leiding van een gids op soortenjacht in Burgers’ Bush. Foto: Moebius.
Ruim 350 biologiedocenten kregen in Burgers’...
Artistieke reconstructie van de oerwormsalamander Funcusvermis gilmorei (voorgrond) en de krokodil Acaenasuchus geoffreyi (achtergrond), zoals ze wellicht 220 miljoen jaar geleden leefden in het...
Elke rode bal van B. yuwanensis bevat duizenden zaden van grofweg 0,3 millimeter, wat opvallend klein is voor bedektzadigen; amamikonijnen blijken ervan te smullen.
Bedreigde...
Oesterzwammen leggen een dodelijk mijnenveld aan voor de slachtoffertjes waarop ze prederen: aan hun schimmeldraden hangen fragiele balletjes ramvol zenuwgas.
De onschuldig ogende gewone oesterzwam...
Mais kan veel last hebben van parasiterende Striga-planten (paarse bloemetjes).
Door de samenstelling van de mix aan stofjes die Striga-groei stimuleren te veranderen, neemt Striga-infectie...
De reuzenschildpad van de Seychellen (Aldabrachelys gigantea). Foto: Massimo Delfino
De voorouder van de inmiddels uitgestorven Cylindraspis-reuzenschildpadden migreerde zo’n 35 miljoen jaar geleden vanuit Afrika...
Als withandgibbons (Hylobates lar) een duet zingen, doen ze dat ritmisch en gecoördineerd.
Iedere ochtend zingen withandgibbons een duet om hun territorium af te baken....
Madagaskar kent veel unieke zoogdiersoorten, zoals deze tenrek (Hemicentetes semispinosus).
Het kost miljoenen jaren aan evolutie en kolonisatie om de menselijke impact op Madagaskar te...
De Nederlandse paleobioloog Melanie During bezig met het uitgraven van een visfossiel op de vindplaats Tanis in North Dakota. Foto: Jackson Leibach
De vindplaats Tanis...
In het wild zitten zebravinken vaak in groepjes bij elkaar en horen dus zang van meerdere mannetjes.
Vogelzang functioneert niet bij alle soorten om...
In de Middeleeuwen werden dieren met regelmaat strafrechtelijk vervolgd. Sommige kwamen met de schrik vrij, andere werden publiekelijk verbannen, opgehangen, gepijnigd of onthoofd. Wat...
Paleogeneticus Svante Pääbo won dit jaar een Nobelprijs voor zijn genetische onderzoek bij uitgestorven mensachtigen.
Voor de redactie van Bionieuws was de verhuizing van het...
Koraallarven een kleurtje geven blijkt een handige, goedkope methode om hen te volgen. Deze nieuwe methode om de verspreiding en vestiging van koralen in...
Heel herkenbaar voor WK-fans: een wisselend Oranje dat snel kleur verliest. De oranje bloemen van klimplant Causonis japonica veranderen naar felroze en zijn –...
Covidvaccinatie kan als bijwerking tijdelijk kleine veranderingen in de menstruatie veroorzaken. Dat concludeert voortplantingsimmunoloog Victoria Male van Imperial College London 18 november in een...
De felgekleurde keelwam van Anolis-hagedissen is niet alleen wijdverspreid onder de mannetjes; het ornament is ook veelvuldig aanwezig onder vrouwtjes. Dat schrijven drie Amerikaanse...
Wie met Pinctada fucata oesters werkt, denkt al gauw aan parels.
De Japanse pareloester Pinctada fucata maakt prachtige, kostbare parels. Daar draait het bij deze...
Het spoor van gezenderde dieren loopt weleens dood op verrassende plekken: een huiskamer, een visafslag of een uilenbal. Een domper voor het onderzoek soms,...
Een laplanduil (Strix nebulosa). Foto: James Duncan
Door direct boven hun prooi te bidden, slagen laplanduilen (Strix nebulosa) erin woelmuizen te vangen die bedekt zijn...
Infectie met Agrobacterium tumefaciens kan in de natuur leiden tot ongecontroleerde celgroei in planten, ook wel bekend als de kroongalziekte.
Wanneer biotechnologen genen bij planten...
Om maladaptieve hybridisaties te voorkomen, kiezen vrouwtjeswoelpadden soms voor minder fitte mannetjes.
Vrouwelijke woelpadden laten zich plots verleiden door minder fitte mannen zodra ze risico...
Een zombiemier waarbij de schimmel weer last heeft van een hyperparasiet. Foto: Universiteit Utrecht
De zombiemierschimmel blijkt soms zelf last te hebben van schimmelinfectie, bijvoorbeeld...
Door niezen en hoesten verspreiden griep- en verkoudheidsvirussen zich in de lucht. Foto: James Gathany - CDC Public Health Image library
Bij muizen en fretten...
Op deze rotswand in Roemenië is een bacterie ontdekt die groeit op methaan. Foto: Jean-François Flot.
Een nieuw ontdekte methanotrofe bacterie, Candidatus Mycobacterium methanotrophicum, overleeft...
De naam van deze nachtmaki van Madagaskar is toepasselijk: het vingerdier of aye-aye (Daubentonia madagascariensis) is het nieuwste lid van de verachte maar hardnekkige...
Hoogleraar invasiebiologie Rob Leuven: ‘Door een invasie te volgen kun je veel leren over hoe een systeem werkt en welke processen belangrijk zijn.’
Rob Leuven...
Onder invloed van groeiende beverpopulaties zal de waterkwaliteit in het westen van de Verenigde Staten waarschijnlijk verbeteren.
Klimaatverandering zorgt in het westen van de Verenigde...
Het uitsterfrisico van pelagische haaien zoals deze oceanische witpunthaai (Carcharhinus longimanus) blijft onverminderd hoog.
Verminderde visserijdruk werpt het afgelopen decennium zijn vruchten af voor tonijn...
Aan de standaard Cavendish-banaan uit de supermarkt kleven flink wat nadelen qua duurzaamheid. Foto: ImageSelect.
Bananenplanten van het veelgeteelde ras Cavendish hebben het op plantages...
Wanneer een goede vrijpartij vrucht draagt, is het mode om een gender-revealparty te organiseren. Het blauw of het roze moet blijkbaar zo origineel mogelijk...
Reconstructie van drie recent uitgestorven olifantstruisvogels (Aepyornis maximus) bij een nest eieren op Madagascar. Illustratie: Angie Y, Sonic Fanon Wiki.
Het verdwijnen van reuzenlemuren, olifantstruisvogels,...
De bonte piet of scholekster, volgend jaar weer Vogel van het Jaar 2023. Foto: ImageSelect
Zijn tepiet tepiet-roep klinkt vrolijk, maar het gaat niet goed...
In een NPEC-kascompartiment in Wageningen ‘wandelen’ tomatenplanten als fotomodellen naar een detectiekast om te worden gefenotypeerd. Foto: Guy Ackermans
In het Netherlands Plant Eco-phenotyping Centre...
Schedels van zoogdieren zoals deze boomrat (Mesembriomys gouldii) wijzen op uitdovende evolutie.
Na een evolutionaire uitbarsting in schedelvormen van zoogdieren, zwakt de diversificatie in schedelmorfologie...
Een van een oud retrovirus afkomstig gen repareert de kwetsbaarheid van embryo’s voor moderne retrovirussen. Die kwetsbaarheid was ontstaan door een eerder geërfd retrovirusgen...
De schedelkap die Eugène Dubois in 1892 aan Pithecantropus (nu: Homo) erectus toewees. Foto: Naturalis.
Er is geen bewijs dat de fossiele kies, dijbeen en...
Tot honderden kilometers buiten het zeereservaat vangt men meer tonijn.
Ver buiten het marien reservaat bij Hawaii profiteren grootoogtonijn en geelvintonijn van de beschermde status...
De vermeende bijdrage van vissen aan de gezondheid van koraal blijkt op ecosysteemniveau onmeetbaar.
De superheldenstatus van koraalrifreddende papegaaivissen is mogelijk onverdiend. Op kleine schaal...
Deze sporen van Bacillus subtilis ontkiemen wanneer hun elektrisch potentiaal een drempelwaarde bereikt. Zo ontwaken ze wanneer de omstandigheden gunstig zijn.
Dankzij een chemisch geheugen...
Verbeelding van het Parlement van de Bomen door kunstenaar Elmo Vermijs, een artistiek en juridisch onderzoek in het Amstelpark naar hoe bomen zichzelf kunnen...
Een organoïde van het menselijk brein (heldergroen) is in de hersenen van een pasgeboren rat getransplanteerd. In dit hybride brein maken de neuronen contact...
De narciscichlide (Neolamprologus pulcher) broedt in het Tanganyikameer in groepen.
De cichlide Neolamprologus pulcher helpt bij het verdedigen van eitjes van soortgenoten. Daardoor blijft de...
Het is een van de opvallendste en meest algemeen voorkomende paddenstoelen in Nederland: de vliegenzwam. Foto: ImageSelect
Op een grote paddenstoel, rood met witte stippen......
De donsspecht doet niet aan vocaal leren, maar heeft wel hersengebiedjes die voorbehouden zijn aan vocaal lerende vogels en actief worden tijdens geroffel.
Spechten gebruiken...
Paleogeneticus Svante Pääbo: ‘Genoomanalyse bij neanderthalers is een andere manier om jezelf in de ogen te kijken’ . Foto: Frank Vinken, MPI Evolutionary Anthropology.
De...
Voor het eerst is de ecologische verdringing van bacterielijnen bij vermenging van darmmicrobiomen na humane poeptransplantaties tot in detail in kaart gebracht.
Het is niet...
Een impressie van de fossielen uit de Zuid-Chinese vindplaats Chongqin. Foto: Min Zhu e.a., Nature, 2022
Uitzonderlijk goed bewaarde vroege visfossielen uit Zuid-China bieden...
Juist verlegen wasberen slaagden er bij een experiment vaak in hondenbrokjes te bemachtigen. Foto: Lauren Stanton
De minst brutale wasberen leren het snelst en kunnen...
Enkele exemplaren van de Victoria boliviana-reuzenwaterlelie in de Princess of Wales Conservatory van Royal Kew Gardens. Foto: Kew Gardens / E. Johnston.
De Britten verliezen...
Artistieke weergave van Opisthiamimus gregori, een Sphenodonachtig reptiel dat 150 miljoen jaar geleden leefde in Noord-Amerika. Beeld: Julius Csotonyi / Smithsonian Institution
Een internationaal team...
Mannelijke Elacatinus colini-visjes spugen hun jonkies goed getimed de buisspons uit, de grote oceaan in.
Elacatinus colini-visjes komen pas hun eitje uit als hun vader...
De Mexicaanse vindplaats Abrigo de los Escorpiones, waar roofvogels en mensen gedurende twaalfduizend jaar botresten van gegeten vissen en vogels achterlieten.
Analyses aan prehistorische verschuivingen...
Kiemplantjes van de modelplant Arabidopsis op een voedingsbodem. Aan de buitenkant is niet te zien of de plantjes met het nieuwe ArLV1-virus besmet zijn...
Het zeldzaamste zoogdier van Nederland verdient meer naamsbekendheid. De eikelmuis ziet er wel alvast uit als een publiekslieveling.
Grote oren, ronde kraaloogjes, een pluimstaart en...
Als larve geeft deze L. villosa-kever symbionte bacteriën door aan de volgende generatie.
Drie compartimenten op keverruggetjes blijken een veilige haven voor symbionte bacteriën terwijl...
Representatie van zoogdieren die van nature leven in Californië (links) en Colombia, met uitgestorven dieren in grijs.
De complexiteit van voedselwebben van zoogdieren neemt al...
Konijnen verzamelen zich in 1938 rond een drinkplaats op het eiland Wardang in Australië.
De konijnenplaag in Australië is te herleiden naar de introductie van...
Veldwerk met vlindernetjes in 1976 (links) en anno 2022 (rechts). Foto's: Theodoor Heijerman & Nina Fatouros
Al vijftig jaar reizen Wageningse biologiestudenten naar de Pyreneeën...
Op Schiermonnikoog beschikken Groninger biologen vanaf 26 augustus over Herdershut 3.0. Bionieuws ging vanuit dit veldstation op stap met botaniserende en vogelende eerstejaars.
Vier fanatiek...
Wie doordeweeks slaapgebrek opbouwt, heeft misschien de neiging in het weekend flink uit te slapen. Is dat wel nuttig?
Met de opkomst van een samenlevingsontwrichtend...
Vooral als ze groepen vormen, zijn scholeksters gevoelig voor verstoring door recreërende mensen.
Vogels en recreanten: het gaat niet altijd goed samen. Daarom stelde de...
Remco Versluijs doet veldwerk in de Drentsche Aa voor zijn onderzoek naar doorstroomvenen. Foto: Maarten Hartman.
Stichting Bargerveen probeert met samenwerking, innovatieve methodes en...
Kenneth Rijsdijk bij zijn inheemse heg van bloeiend hout, krentenboompjes en sleedoorn: ‘Heggen bieden veel onverwachte ecosysteemdiensten.’
Heggen kunnen de driehoek landschapnatuur-mens weer nieuw leven...
Rollen in de modder, een verfrissende duik in een waterpoeltje of gewoon chillen in de schaduw; mens en dier vinden meestal prima verkoeling wanneer...
Met cyanotypie bedrukte doeken vertellen over de ecologie van de Rijn in het eerste hoofdstuk van Benedenwereld.
Het nieuwe Delftse kunstcentrum Radius toont in haar...
Op het veldwerkkamp in de Schelphoek is het vangen van waterbeestjes razend populair.
Tijdens veldwerkkampen van Natuurkampen springen middelbare scholieren gewapend met schepnetjes, grondboren, zuurstofmeters...
Zelf geplukte vruchten snoepen tijdens een boswandeling klinkt leuk, maar is niet altijd een goed idee.
Een mooie zomerwandeling lijkt nog mooier als er onderweg...
De lust naar reizen, wandelen, verzamelen en vogels kijken stijgt bij veel biologen ‘s zomers naar een hoogtepunt. Naar Verweggistan reizen is nu niet...
Na een sociale nederlaag vallen sommige muizen in slaap. Zo dealen ze met de stress van een onaangename confrontatie met een soortgenoot.
Muizen die het...
Door klimaatverandering werpen Afrikaanse wilde honden later in het jaar en daalt hun reproductief succes.
Om zich aan te passen aan het veranderende klimaat krijgen...
Plantenwetenschapper Corné Pieterse vergelijkt wetenschap met puzzelen: ‘Het leuke is dat er door samenwerking stukjes op hun plaats vallen.’
Ondergrondse microorganismen zijn medebepalend of gewassen...
Aziatische tijgermuggen (Aedes albopictus) geven de voorkeur aan muizen met een zika- of dengue-infectie.
Mensen en muizen die besmet zijn met zika of dengue, ruiken...
Wordt covid-19 een seizoensziekte of blijven we eindeloos worstelen met nieuwe virusvarianten die ons op de proef stellen?
Nieuwe virusvarianten die de opgebouwde immuniteit omzeilen;...
De monumentale Nederlandse schoener de Oosterschelde (bouwjaar 1918) gaat van 2023 in twee jaar de wereldreis van Charles Darwin met de Beagle bijna overdoen....
Het reuzenschildpad (Geochelone chathamensis of G. nigra chathamensis) van San Cristóbal (Chatham) speelt een sleutelrol in het plantenecosysteem op dit Galapagoseiland. Foto: Mikko Koponen
Toen...
De schapenteek (Ixodes ricinus) reist op de Veluwe met herten mee, weg van drukke paden.
Herten vermijden paden die veel gebruikt worden door mensen, waardoor...
Bij Groenlandse fjorden jaagt een unieke populatie ijsberen vanaf gletsjerijs.
Door gebruik te maken van gletsjerijs kan een unieke ijsberenpopulatie in Groenland jaarrond jagen...
Een fluorescente microscopiebeeld van een humane blastoïd, een kunstmatige embryo-achtige stuctuur gevormd uit stamcellen die gebruikt wordt in het onderzoek in petrischalen naar de...
Rupsen van de tabakspijlstaart neutraliseren het gif van de tabaksplant.
Rupsen van de tabakspijlstaart combineren twee antivraatstoffen van tabaksplanten, waardoor de toxinen elkaar neutraliseren.
Rupsen van...
Op het examen zijn de tijgermug (links) en de gelekoortsmug (rechts) door elkaar gehaald. Foto's: James Gathany-CDC / ECDC.
Docenten en leerlingen zijn tevreden over...
Stokstaartjes kunnen zich sneller aanpassen aan een veranderende omgeving dan gedacht.
Adaptieve evolutie verloopt bij verschillende populaties sneller dan verwacht, blijkt uit een meta-analyse van...
Het Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI) viert dit jaar haar 40-jarig bestaan met een nieuw logo en een verhuizing naar Bilthoven. Een rondgang langs...
Langdurige blootstelling aan glyfosaat schopt de thermoregulatie van aardhommels (Bombus terrestris) in de war. Dat concluderen Duitse en Nieuw-Zeelandse biologen 2 juni in Science...
Landschap- en faunareconstructie van de Halamagai-gemeenschap die 16,9 miljoen jaar geleden in Noord-China voorkwam, met op de voorgrond de oergiraffen (Discokeryx xiezhi) die elkaar...
De vier beste finalisten van de Nederlandse Biologie Olympiade die Nederland gaan vertegenwoordigen op de Internationale Biologie Olympiade in Armenië: Tristan van der Beek...
Als bijen op zoek gaan naar nectar, fluctueren dopamineniveau’s vanwege het vooruitzicht van een voedselbeloning. Foto: ImageSelect
Met zoete nectar in het vooruitzicht, piekt het...
Het winnende team Heggenmussen mag zich een jaar lang Pub Life Scientists of the Year noemen. Foto: Karlijn Keessen
Team ‘Heggenmussen’ is overtuigd winnaar van...
In confrontaties maken de kameleonmannetjes gebruik van hun hoorns. Foto: Devi Stuart-Fox
Oost-Afrikaanse driehoornkameleons (Trioceros jacksonii xantholophus) die per ongeluk op Hawaii belanden, gebruiken opvallendere...
Twee parende Philoponella prominens-spinnen.
Na de daad springen mannelijke Philoponella prominens-spinnen gauw weg, anders gaan ze dood. Toch zoeken ze het gevaar daarna weer op.
Mannetjes...
Kinderen die opgroeien op een boerderij hebben veel minder last van chronische longziekten.
Contact met micro-organismen kan het hele immuunsysteem een grotere veerkracht bezorgen,...
Ze zijn de Zuid-Amerikaanse danskoningen van het vogelrijk: de manakin-mannetjes die vol vervoering baltsen met erotische moonwalks en behendige luchtsprongen. Die behendigheidsscore is ook...
Hersenvocht lijkt een belangrijke rol te spelen bij de veroudering van labmuizen. Deze labmuis is niet afkomstig uit het besproken onderzoek. Foto: Rama.
Oude muizen...
Om hun werk goed te kunnen verrichten, moeten macrofagen alle uithoeken van het lichaam kunnen infiltreren. Hoe de witte bloedcellen hun weg banen door...
Roken en longkanker gaan hand in hand. Toch lijken sommige rokers beschermd tegen extra, kankerveroorzakende mutaties.
Antirookcampagnes liegen er niet om: rokers zijn min of...
Gedurende de duizenden jaren van isolatie op het vasteland van Australië, is het genoom van dingo’s (Canis lupus dingo) substantieel gaan verschillen van die...
De eieren van koekoekswevers (binnenste cirkel) kunnen het kleurpalet van eitjes van hun gastheer nauwelijks bijbenen.
Koekoekswevers regelen ei-uiterlijk via de moederlijn, blijkt uit genetisch...
Het dwergspookdiertje leek verdwenen, maar blijkt bij nader inzien al 10 miljoen jaar aan onafhankelijke evolutie te doen.
Al zeventig jaar had niemand ‘m gespot,...
De Zuid-Amerikaanse pijlgifkikker Dendrobates tinctorius is als kikkervis een kannibaal. Foto: H. Zell.
Het is een geruststellende gedachte. Zelfs kannibalen zijn – tot op zekere...
Op Arabidopsis-planten met een niet-functioneel AOP2-gen leven bladluizen en hun natuurlijke vijand, een parasitaire sluipwesp. Foto: Matthias Furler
Slechts een gen in modelplant Arabidopsis thaliana...
Vooral geleedpotigen hebben veel last van Nylanderia fulva-mieren. Deze zwerm doet zich tegoed aan een krekel.
Mierenpopulaties van de invasieve exoot Nylanderia fulva storten in...
Schedels (boven) en daarin geprojecteerde ruimte voor het brein (onder, paars) van een in het Paleoceen levend zoogdier, Arctocyon primaevus (links) en een zoogdier...
Enkele rattenpups verkregen uit een ivf-bevruchting waarbij de spemacellen afkomstig waren van pluripotente stamcellen. Foto: Toshihiro Kobayashi, IMSUT-NIPS
Bij muizen kan het al ruim tien...
Op 15 augustus 2018 bevestigden Russische kosmonauten de antenne van het Icarus-project op de Zvezda-module van het ISS. Sinds 3 maart 2022 geeft de...
Eens een lefkever, altijd een lefkever, blijkt uit experimenteel onderzoek naar persoonlijkheden bij gehoornde schimmelkevers.
Zodra de zon ondergaat en de nacht intreedt in de...
Alsof er geen Voice of Holland-schandaal is geweest organiseren entomologen dit jaar vrolijk de Insect van het Jaar 2022-verkiezingen. De vijf kanshebbers zijn de...
Montage van lichtmicroscoopbeelden van een Thiomargarita magnifica-cel (links), met een buisachtige morfologie en rond de grote centrale vacuole talrijke ronde intracellulaire zwavelgranula. Het beerdiertje...
Een eenzame fruitvlieg (Drosophila melanogaster) in de experimentele boomgaard bij Philadelphia. Foto: Seth Rudman, University of Pennsylvania
Fruitvliegen kunnen zich ongekend snel fysiek en genetisch...
In de stad kan voor witte klaver de aanmaak van anti-vraatstoffen soms nagenoeg overbodig zijn.
Bij afwezigheid van herbivoren produceren witte klavers in steden over...
Een sociale groep grienden voor de kust van Noorwegen, met op de achtergrond het onderzoekschip HU Sverdrup II. Foto: Saana Isojunno
Walvissen en dolfijnen die...
Het Amazone-regenwoud dreigt door minder regenval en menselijke activiteiten om te slaan tot een savanna. Foto: Neil Palmer/CIAT
Het Amazonewoud nadert mogelijk het omslagpunt waarbij...
Het zit kippen (Gallus gallus domesticus) niet mee. Ze hebben al flink last van de huidige golf zeer besmettelijke H5N1-vogelgriep, oorspronkelijk afkomstig van gedomesticeerde...
De noordse nachtegaal (Luscinia luscinia) is een soort nationaal symbool voor Oekraïne. Foto: ImageSelect
Vrolijke nachtegaalmelodieën brengen hoop als de nacht intreedt.
Met zijn prachtige zang...
Massale sterfte onder wilde zwijnen door Afrikaanse varkenspest kan goed nieuws zijn voor eiken.
Wanneer de Afrikaanse varkenspest huishoudt onder wilde zwijnen in Białowieża, krijgen...
Cryo-elektronenmicroscopiestructuur van botsende ribosomen, met vastgelopen ribosoom (oranje), botsend ribosoom (groen), het 'regeleiwit' MutS2 (blauw) en m-rna (roze). Beeld: Sebastian Filbeck (Centrum voor Moleculaire...
Projectmanager Joyce Blommaart toont een flesje met plantextract uit de Dutch Extract Librarycollectie in de vriezers van het Sylvius Laboratorium.Foto Moebius.
Een unieke collectie van...
Sars-cov-2 laat regelmatig een zodanige ravage achter in het lichaam, dat iemands leven maandenlang volledig ontwricht raakt. Stukje bij beetje ontrafelen onderzoekers de biologische...
Lector Ellen Weerman ziet zichzelf als een spin in het web voor klimaatrobuuste landschappen.
Natuur en landbouw staan vaak lijnrecht tegenover elkaar, terwijl ze elkaar...
Atlantische zalmen in de Teno-rivier in Noord-Finland. Foto: Pekka Tuuri.
Visserij en oogst van visvoer zorgt voor twee – elkaar tegenwerkende – selectiedrukken op de...
De vleesetende venusvliegenvanger (Dionaea muscipula). Foto: Michael Klajban.
Het is mogelijk een kunstmatig neurosynaptisch systeem te verbinden met een biologisch organisme. Dat bewijst de constructie...
Een zeegrasveld van Posidonia oceanica stoot methaan uit, maar legt netto nog steeds koolstof vast.
Archaea produceren het sterke broeikasgas methaan onder zeegrasvelden, zelfs als...
Gewenning, besmettingsangst of reistijd: de reden is onduidelijk maar nu fysieke colleges weer mogen, komen weinig studenten opdagen. Foto: Guy Ackermans
Het fysieke onderwijs keert...
Het op een petrischaal uittesten van bacteriestammen is nog steeds een belangrijke toets voor het optreden van resistenties tegen antibiotica. Foto: DFID - UK...
Chloride-ionen (groene bollen) worden over het celmembraan getransporteerd door de rodopsine-pomp (roze) van Nonlabens marinus. Illustratie: Guillaume Gotthard & Sandra Mous
Kristallografische beeldanalyses onthullen hoe...
De asgrauwe kop van de mangrovemonarch bezorgde deze eilandvogel zijn wetenschappelijke naam. Foto: Fionn Ó Marcaigh, Trinity College Dublin.
De mangrovemonarch verliest zijn imago van...
In het huidige examenprogramma moeten vmbo’ers het menselijk lichaam uit hun hoofd leren, terwijl havisten en vwo’ers Binas mogen gebruiken.
Dit jaar start de vernieuwing...
Een sponzentuin groeit op een drieduizend jaar oude gemeenschap van baardwormen op de zeebodem bij de Noordpool.
Fossiele resten van baardwormen blijken voldoende voedingsstoffen te...
Tientallen jaren wetenschappelijk onderzoek laat zien dat er geen reden is de aalscholver zijn beschermde status te ontnemen, meent aalscholverkenner Mennobart van Eerden. ‘Er...
Reconstructie van de garnaalachtige Utaurora comosa, gebaseerd op een fossiel uit het Cambrium in Utah. Reconstructie: F. Anthony.
De iconische geslurfde Burgess-garnaal Opabinia krijgt gezelschap...
Ongeveer 40 procent van het vroege covid-19-onderzoek werd gedeeld op basis van preprints, terwijl de betrouwbaarheid daarvan minder is dan publicaties die wel peerreview...
De tot metersgrote vrouwtjes van de dekenoctopus zwemmen als ballerina’s, terwijl mannetjes piepklein blijven. Ze zijn recordhouders in seksuele dimorfie.
Beelden van een rondfladderende dekenoctopus...
Twee Tsjechoslowaakse wolfshonden, een ras dat ontstond door experimentele hybridisatie van wolven en herdershonden. Foto: Margo Peron, Wikipedia.
‘Man in many respects may be compared...
Omikron is een vervelende eindejaarverrassing, maar wat komt hierna? Verwante virussen raakten ingeburgerd met milde ziekteverschijnselen, maar het evolutionaire pad en de tijdsduur laten...
De grote bruine vleermuis (Eptesicus fuscus) is een algemene soort in Noord-Amerika en een vertegenwoordiger van de yang-tak van de vleermuizen met hoog gespecialiseerde...
Een Afrikaanse klauwkikker (Xenopus laervis). Foto: Pouzin Olivier, via Creative Commons (Tuft University)
Met een beetje hulp van een kleine bioreactor kunnen klauwkikkers hun achterpoten...
FOTO: PENARC
Het nieuwe ‘conventionele’ covid-19-vaccin van Novavax bevat het afweerbevorderende adjuvans QS-21, afkomstig van de veelzijdige Chileense zeepbastboom.
De inheemse bevolking van de Andes gebruikten...
Het modelplantje voor plantengenetici zandraket (Arabidopsis thaliana) waarbij het onderzoek naar mutaties werd uitgevoerd. Foto: Pádraic Flood, UC California Davis
Het klassieke evolutie-idee dat mutaties...
De Andere Krant is een duidelijke bron van desinformatie voor coronanieuws.
Desinformatie omtrent corona tiert welig op onder meer Facebook, Twitter en YouTube. Gelukkig zijn...
Met dengue besmette muggen (Aedes aegypti) bijten vaker en korter, waardoor ze efficiënter het virus overdragen.
Een met het dengue-knokkelkoortsvirus geïnfecteerde mug is drie keer...
Europese egels zijn een natuurlijk reservoir voor ziekenhuisbacterie MRSA. Foto: Pia B. Hansen
Meticilline-resistentie bij Staphylococcus aureus ontstond niet door klinisch antibioticagebruik, maar door een...
Een pestvogel (Bombycilla garrulus) die foerageert op bessen. Deze vogels speelt in Nederland als bezoeker in de winter een belangrijke rol in de verspreiding...
Werelds grootste broedkolonie van vissen op de bodem van de Wendell Zee in Antarctica met volwassen krokodilijsvissen (Neopagetopsis ionah) die miljoenen nesten met ieder...
Milieubioloog Lonneke IJseldijk mocht als puber helpen bij de bruinvissnijtafel in Utrecht: ‘Daarna ben ik nooit meer weggegaan.’
Op de snijtafel achterhaalt bioloog Lonneke IJsseldijk...
Systematisch te weinig eten naar binnen werken lijkt een wondermiddel: vrijwel alle proefdieren leven er langer en gezonder door. Niet gek dus dat vasten...
Om zichzelf te ontdoen van een parasitaire infectie amputeert deze fluweelslak zijn eigen lijf; uit de kop groeit weer een nieuw lichaam.
Sars-cov-2 en covid-19...
Wie met de naderende feestdagen massaal bomen, ballen, drank en kaarsen in huis haalt, moet zich realiseren: dat is niet zonder risico’s! Bionieuws zet...
Wie met de naderende feestdagen massaal bomen, ballen, drank en kaarsen in huis haalt, moet zich realiseren: dat is niet zonder risico’s! Bionieuws zet...
Een met fluorescente labels gekleurde microscoopopname van de kop van een gewone zoetwaterpoliep (Hydra vulgaris), een ware meester in zelfvernieuwing. Foto: David Plachetzki
Zoetwaterpoliepen maken...
Een robotvis (links) veroorzaakt angstgedrag bij muskietvissen (rechts).
Een nep-forelbaars kan helpen bij de bestrijding van muskietvissen.
Een op forelbaarzen geïnspireerde robotvis weet effectief angst in...
Neanderthalers hadden 125 duizend jaar geleden duidelijke impact op het lokale ecosysteem.
De aanwezigheid van neanderthalers in het oosten van het huidige Duitsland zorgde zo’n...
Stikstofrijke akkers vindt de akkermelkdistel heerlijk, maar ook als stoepplantje doet ‘ie het goed.
De akkermelkdistel (Sonchus arvensis) groeit graag op akkers, zoals zijn gewone...
Koraalonderzoeker Bert Hoeksema in zijn natuurlijke habitat tijdens veldwerk op Curaçao: ‘Ik schaam me niet voor publicaties over waarnemingen.’
Tropische koraalriffen zijn complexe levensgemeenschappen die...
Ingekleurde Electronenmicroscoopopname van een influenzavirusdeeltje waarin het enkelstrengs rna (roze) zichtbaar is gemaakt. Foto: Frederick Murpy, CDC
De immuunrespons na influenza-infectie bij mensen verschilt per...
De waarnemingen van groene knolamanieten stromen binnen dit jaar. Inname van één paddenstoel kan al fataal zijn.
De gevreesde groene knolamaniet rukt mogelijk op in...
Zwartkopkardinalen bezitten mutaties waardoor ze het gif in monarchvlinders kunnen verdragen. Foto: Mark Chapell, UC Riverside
Niet alleen monarchvlinders blijken tegen zijdeplantgif te kunnen. Predatoren...
Fragment uit de crispr-cas-strip van Esmée Bierstekers. Beeld: Esmée Bierstekers, Christelijk College De Populier, Den Haag
De Haagse havo 5-leerling Esmée Biersteker maakt als praktische...
In practica met metingen, dreigt altijd gesjoemel. Docenten kunnen hier een leermoment van maken en vertellen dat in experimenten ‘foute uitkomsten’ eigenlijk niet bestaan.
Wetenschapsfraude...
Morpho peleides, een van de onderzochte Amazondevlinders die hun vliegtechniek aanpassen aan hun microhabitat. Foto: Piqsels
Amazonevlinders dicht bij de grond zijn snel en wendbaar,...
Microscopische opnamen van een herstelde huid van een muis 7 dagen na tussentijdse verwonding. Groen gekleurd zijn de nakommelingcellen van een haarfollikel, de suprabasale...
Zelfs met een tussenpauze van jaren vinden postduiven nog steeds hun weg naar huis.
Postduiven onthouden de weg naar huis jarenlang, hoewel de precieze route...
Pterosauriërs danken hun vliegprestaties vooral aan spierbundels die de vleugels dezelfde stroomlijn gaven als moderne vliegtuigen. Dat blijkt uit lasergestimuleerde fluorescentiebeelden waarmee paleobiologen claimen...
De vleugel van een roodkapmierlijster (Formicarius colma), een van de onderzochte Amazonevogels.
Door toegenomen hitte en droogte wegen niet-migrerende vogels in het Amazonewoud steeds minder,...
Zeegras in de Middellandse Zee blijkt in symbiose te leven met stikstofbindende bacteriën.
De symbionte bacteriën die zeegras Posidonia oceanica als gastheer aanhouden leven niet...
Reconstructie van de Cambrische heremietpenisworm Eximipriapulus, levend in een schelp van een hyoliet.
De vondst van 525 miljoen jaar oude fossielen van peniswormen in conische...
De vertakte zoetwaterspons (Spongilla lacustris) leeft ook in Nederlandse binnenwateren. Foto: Anouk Langerak, Naturalis.
Sponzen beschikken over een primitief zenuwstelsel, een communicatiesysteem waarbij neuronachtige cellen...
Nederland heeft ruimte voor een flinke populatie kroepskoppelikanen. Deze iconische watervogel kan dus terugkeren, maar dat zal niet vanzelf gaan.
Stel dat een van de...
In 42 procent van de roodkeeltapaculo-poepmonsters zit truffel-dna. Foto: ImageSelect
Het eetgedrag van roodkeeltapaculo’s en zwartkeelturco’s helpt bij de verspreiding van schimmelsporen.
Truffels zijn niet alleen...
Het leven van piepjonge broedparasieten kent de nodige uitdagingen. Eierschalen zijn een stuk harder dan die van andere vogelsoorten, en eenmaal uitgebroken wacht de...
Honingbijen komen dagelijks honderden keren met elkaar in aanraking.
Onder dreiging van de varroamijt nemen honingbijen een krachtige maatregel: social distancing.
Honingbijen beperken het aantal sociale...
De winnaar van de columnestafette 2021 is Frederique Kloosterman van de Leidse Biologen Club met haar column 'Limburg aan Zee'). Zij krijgt 100 euro...
Henrik Barmentlo (links) bij de proefsloten van Levend Lab Leiden, samen met hoogleraar ecoltoxicologie Martina Vijver (rechts). Foto: Edwin Giesbers
Veldexperimenten in Living Lab Leiden...
Verbeelding van de diversiteit van Aziatische mensen in de Zweedse encyclopedie Nordisk Familjebok uit 1904. Beeld: G. Mützel, Bibliobraphisches Institut, Leipzig
Bioloog en schrijver Midas...
Het krill bij Spitsbergen is ’s nachts gevoeliger voor lichtverschillen.
De dagelijkse migraties van Arctische krill zijn mogelijk dankzij minieme lichtverschillen.
Ook al verandert er gedurende...
Links: Ananas (Ananas comusus) met rupsen, vlinders en kevers, een ingekleurde tegendruk van Maria Sibylla Merian (1705-1719). Rechts: Koningsparadijsvogel (Cicinnurus regius) van ‘birdman’ John...
De Paddenstoel van het Jaar 2021: de oranje oesterzwam (Phyllotopsis nidulans). Foto: Ann F. Berger, Mushroom Observer
De nationalistisch gekleurde oranje oesterzwam heeft het geschopt...
Met hun zoektocht naar krabben en mosselen helpen zeeotters uiteindelijk zeegrasweiden.
Zeegrasweiden zijn genetisch diverser wanneer otters daar al enkele decennia in de bodem wroeten...
De sterkte van mossellijm in byssusdraden ontstaat dankzij een tweecomponentenstrategie.
De inhoud van strikt gescheiden blaasjes in de mosselvoet mengt zich alleen tot een ijzersterke...
Fossielen van de onderzochte zoogdiergroepen: primaten (links), hyaenodont (rechtsboven) en knaagdieren (rechtsonder).
Een vergeten grootschalig uitsterven van Afrikaanse zoogdieren rond dertig miljoen jaar geleden werkte...
Een boomplantproject in het oosten China. Foto: ImageSelect
Ter compensatie van kooldioxideuitstoot worden overal ter wereld grootschalige boomplantprojecten uit de grond gestampt. Zijn die een...
De somatosensorische homunculus, een projectie van lichaamsgebieden op de hersenschors, oorspronkelijk bedacht door de Amerikaanse hersenchirurgen Wilder Penfield en Theodore Rasmussen (1950), verbeeldt in...
Waren ze geïnspireerd door het Suske en Wiske-album De klankentapper of gewoon in de war? Een Belgische entomoloog en informaticus zijn er in geslaagd...
Een promotieplechtigheid in Wageningen. Veel jonge promovendi passen voor een vervolgcarrière in de wetenschap. Foto: Guy Ackermans
Jonge onderzoekers bedanken massaal voor een wetenschappelijk carrière....
Om synchroon te blijven lopen met het eerder in het jaar verschijnen van rupsen, vervroegen koolmezen de eileg.
Gezonde eikenbomen helpen koolmezen bij het finetunen...
Kinderen halen niet voor niets hun neus op voor Brassica -groenten. Bacteriën in hun speeksel veroorzaken onaangenaam geurende reacties.
Kinderen die weigeren hun portie spruitjes,...
Vampiervleermuizen smeden vriendschappen in hun kolonie die van pas komen tijdens de jacht.
Sociale banden tussen vampiervleermuizen gelden ook buiten de kolonie, tijdens de jacht.
De...
De wereldberoemde Merrell Twins, de Amerikaanse YouTubers, acteurs en musikanten Veronica en Vanessa Merrell, tijdens een optreden op de Global Education and Skills Forum...
Biomoleculaire condensaten, de organelachtige blaasjes die ook wel bekend staan als granulen, bevatten wel degelijk een soort membraan (Science, 10 september). Onderzoek in C....
De oceaanschaatser Halobates micans, een van de vijf insectensoorten in op de open zee leeft. Foto: Udak / iNaturalist.org
Oceaanschaatsers heersen over de open zee;...
‘Alleen met ecologische kennis kun je de wereld niet veranderen’, ontdekte plantenecoloog Liesje Mommer, ‘we zullen het samen moeten doen.’
‘Samen zijn we beter.’ De...
Vooraanzicht Titanokorys gainesie. Reconstructie: Lars Fields, Royal Ontario Museum
Het wordt al vergeleken met een ruimteschip: de nieuwe, een halve meter lange en een half...
Slangen zijn nu een heel diverse diergroep met een grote wereldwijde verspreiding. Foto: Terminija
De huidige grote diversiteit en wereldwijde verspreiding van slangen kreeg vorm...
Rode Kruis-medewerkers bergen het lichaam van een ebolaslachtoffer in Guinea, 2015. Besmetting tijdens die eerdere uitbraak zorgde dit jaar voor een nieuwe oplaaiing van...
De maatschappij gaat weer open, maar als het aan dit demissionaire kabinet ligt niet zonder coronapas. In hoeverre brengt dit de pandemie nog verder...
In een bloem van de Afrikaanse lelie (Agapanthus africanus, links) heeft wel twaalf reproductieve structuren aan te wijzen. Varens, zoals deze wijfjesvaren (Athyrium filix-femina,...
Ook papegaaiduikers (Fratercula arctica) kunnen ‘s winters last hebben van cyclonen.
Aangespoelde zeevogels bij Noord-Amerikaanse en Europese kusten in de winter konden door stormen niet...
Microscopische baardjes en weerhaken vormen de vogelveer; de relatieve organisatie van deze structuren bepaalt de mate van irisatie, waardoor een soort in meer of...
Plantenbioloog Ive De Smet (links) en kunsthistoricus David Vergauwen vullen gaten in botanische kennis door te kijken naar kunst.
Veel groenten en fruit van nu...
De karakteristiek uitpuilende ogen en mond van stekelroggen maakt hen tot energie-efficiëntere zwemmers. Dat rekenen biofysici 31 augustus voor in Physics of Fluids op...
Veel wetenschappers zien weleens af van een publiek optreden uit angst voor negatieve gevolgen. Welke ervaringen hebben levenswetenschappers met intimidatie en bedreiging na mediaoptredens?
Van...
Doordat het bloei-inducerende plantenhormoon florigen bij lage temperaturen niet of vertraagt het primaire meristeem in de stengels bereikt, kunnen planten hun bloei uitstellen. Dat...
Het 230 miljoen jaar oude fossiele schedeltje van de lepidosauriër Taytalura alcoberi waaraan de analyses zijn uitgevoerd. Foro: Ricardo Martínez
De Nieuw-Zeelandse brughagedis is niet...
Vakantiegangers zullen het vermoedelijk niet heel erg vinden als ze nog wat langer in het aangename klimaat van Florida moeten vertoeven. De koralen voor...
Diep in de huid van nijlpaarden zit een antibiotische zonnebrandcrème die bij hitte als een roodoranje lavastroom losbarst.
Het liefst chillen ze de godganse dag...
VELDGIDS ZEEWIEREN – Luna van der Loos, Mart Karremans en Frank PerkPaperback, 304 pagina’s, 29,95 euro
Op smaaksafari in een getijdenpoel Donkerrood glimmend Iers mos...
In De Pest is plaats voor kunst van omstreeks 1520-1530 (beeld De Heilige Sebastiaan) én een onschuldig ogend meisje dat ratten verbergt, een creatie...
WILDERNIS-VERNIS – EEN FILOSOOF IN HET VONDELPARK - Norbert PeetersPaperback, 143 pagina’s, 17,90 euro
Wanneer een filosoof in het Vondelpark gaat wandelen, levert dat interessant...
De jaarringen op de schubben verraden dat de coelacant bijna een eeuw oud kan worden.
De hoogst haalbare leeftijd van de Afrikaanse coelacant is aangepast...
Doordat zebramangoeste-ouders (Mungos mungo) geen idee hebben welke jongen van hen zijn, zorgen ze het meest voor de jongen die dat het hardst nodig...
Het einde van de coronamaatregelen is in zicht. Docenten, leerlingen en anderen uit het onderwijsveld vertellen over een periode die problemen met zich meebracht,...
Zuiderzeekrabben ontsnappen in zoet water aan een parasiet die hen anders de wil oplegt en castreert.
Dertig jaar geleden leefden ze nog onbekommerd in de...
Ecotrons van het IJkcentrum Bodem, een recent opgestart langlopend experiment van het NIOO-KNAW naar de ontwikkeling van bodemkwaliteit in representatieve Nederlandse zand-, klei- en...
Celgeneticus Ferdinand Los, mede-oprichter en Chief Scientific Officer van Hudson River Biotechnology in Wageningen. Foto: Thomas Beelaerts, HRB
Het snelgroeiende Wageningse biotechbedrijf Hudson River Biotechnology...
Met gedetailleerde computersimulaties laten onderzoekers van onder meer het Hubrecht Instituut zien hoe nucleosomen steeds een beetje openen en sluiten (Plos Computational Biology, 3...
E. coli (groen) die geïnfecteerd wordt door T4-fagen (geel). De Syn61Δ3-stam heeft geen last van zulke infecties, omdat hij sommige codons niet op de...
De enige, nog levende, kikkersoort die zowel tanden in de boven- als onderkaak heeft: de Colombiaanse buidelkikker Gastrotheca guentheri. Foto: AmphibiaWeb
Er is slechts één...
Size matters, in ieder geval tijdens paringen van Nieuw-Zeelandse girafkevers (Lasiorhynchus barbicornis). Foto: ImageSelect
Na jaren van larvale ontwikkeling, hebben mannelijke Nieuw-Zeelandse girafkevers slechts enkele...
Op toerbeurt zingen gebeurt bij de wenkbrauwwinterkoning razendsnel en is mogelijk door het brein van de partner tijdelijk stil te leggen.
Van de wenkbrauwwinterkoning (Pheugopedius...
Bootgeluiden verstoren de serenades van Portugese kikvorsvissen. Foto: Clara Amorim
Het jankende geluid van motor- en veerboten verstoort de gecoördineerde koorzang waarmee Portugese kikvorsvissen hun...
Deelnemers aan een Floron-cursus grassen determineren. Foto: Anne Marie Beeke, Floron
Omdat er in coronatijd weinig andere mogelijkheden waren, bleven mensen thuis of gingen de...
Ook deze stabiele toestand bereikt een keer een kantelpunt. Foto: detail omslag Critical Transitions in Nature and Society-Marten Scheffer-Princeton Studies in Complexity-2009
Door de levensverwachting...
Koralen houden het langer vol in een opwarmende zee wanneer ze de algen waarmee ze samenleven inruilen voor soorten die beter tegen hoge temperatuur...
Een reconstructie van de walvis Aetiocetus weltoni met naast tanden ook baleinen zichtbaar in de bovenkaak. Illustratie: C. Buell.
In tegenstelling tot moderne verwanten had...
Het levermos Marchantia paleacea geeft vetten cadeau aan de schimmels bij zijn wortels, net als 80 procent van alle andere landplanten.
Zonder schimmels om mee...
Soorten zullen eerder bezwijken aan mannelijke onvruchtbaarheid dan aan dodelijke temperaturen door klimaatverandering, blijkt uit een studie bij fruitvliegen.
‘Waar soorten in de natuur overleven...
Hoewel veel Nederlanders in de zomermaanden hun heil zoeken in het buitenland, weten biologiedocenten als geen ander dat ook Nederland tal van bijzondere, interessante...
Bionieuws-redacteur en presentator Steijn van Schie stelt een vraag tijdens de online-pubquiz op NWO Life 2021, met linksonder als inzet de reactie van Oscar...
EMBL-directeur en geneticus Edith Heard (rechts): ‘Genen zijn de blauwdruk, maar er zijn nog heel veel schakelaars die de uiteindelijke vormgeving bepalen.’
Het bezit van...
Een moeder kan eigenschappen van haar kind beïnvloeden via het mitochondriaal dna. Beeld: University of Cambridge, Bruno Nascimento
Mutaties in mitochondriaal dna kunnen het risico...
De jaarlijkse Future for Nature Awards voor getalenteerde, internationale natuurbeschermers worden dit jaar toegekend aan de Chileense Karolina Araya Sandoval (34), de Iraanse Mohsen...
Greenpeace-activisten blokkeren eind april in Parijs de ingang het Franse ministerie voor ecologische transitie en roepen hun minister op zich uit te spreken tegen...
Stamboom vanaf de last bacterial common ancestor zoals de biologen in Science voorstellen door horizontale genoverdracht mee te nemen.
De laatste gemeenschappelijke voorouder van alle...
Schematische voorstelling van het aanvullende beademingssysteem EVA - Enteral Ventilation via Anus - bij muis, rat en varkens (linksonder), op termijn mogelijk ook inzetbaar...
Wanneer getande graankevers (Oryzaephilus surinamensis) zijn blootgesteld aan onkruidverdelger glyfosaat ontvangen ze geen aminozuren meer van hun symbiotische bacteriën, terwijl ze die bouwstenen wel...
Het brengen van voedsel door vaderhop blijkt af te hangen van de kleur van de eieren. Foto: ImageSelect
Mannetjeshoppen verzorgen hun broedende partner beter als...
Wilde gele bavianen die gedurende hun leven consequent kampen met chronische stress, verliezen gemiddeld 5,4 levensjaren (Science Advances, 21 april). Niet enkel stress op...
Door 25 humane geïnduceerde pluripotente stamcellen te injecteren in 6 dagen oude Ja va-aapembryo’s, creëerden biologen een em bryonaal mens-aapchimeer (Cell, 15 april). De...
SINAGOTE – HET LEVENSVERHAAL VAN EEN LEPELAAR – Theunis Piersma, Petra de Goeij, Willem Bouten en Carl ZuhornPaperback, 224 pagina’s, 22,50 euro
Levensloop van een...
De twee levenslange vrienden Gisbert van Baalen en Arjan Dwarshuis gaan in De Vogelspotcast samen op vogelsafari.
Twee jeugdvrienden in het Vondelpark op zoek naar...
Antigeen-testen zijn goedkoop en relatief simpel uit te voeren. Foto: ANP, Rob Engelaar
De langzame verschuiving richting groepsimmuniteit door vaccinatie versterkt de roep meer open...
Een nieuwe keversoort Pelretes vivificus uit het Krijt is ontdekt, en zijn dieet bestond volledig uit stuifmeelkorrels (Nature Plants, 12 april). Waar bijen en...
Vechtende Harpegnathos saltator-mieren. Afhankelijk van hun taak in de kolonie passen deze mieren de grootte van hun brein aan.
Paren en eitjes leggen stelt...
Illustratie van het waargenomen effect in Alaska dat de koolstof die bij brand vrij komt, ruimschoots wordt gecompenseerd door latere koolstofopslag door loof- in...
Genoomtechnoloog Johan den Dunnen geportretteerd in de Leidse tunnel met keramische verbeeldingen van dna-profielen.
Doordat twintig jaar geleden het complete menselijke genoom in kaart is...
Iconisch beeld van het 'verwilderde' amusementspark van Pripyat bij Chernobyl in 2013, dat in 1986 werd achtergelaten na de evacuatie vanwege de kernramp. Foto:...
Computermodel van een kamerwand van ammoniet Menuites oralensis, dat als basis diende voor een 3D-geprint model.
Een ingewikkeld gevormde ammonietwand houdt meer water vast, laten...
Iedereen heeft voor zijn ontwikkeling weleens een duwtje in de rug nodig. Ook dendritische cellen van het immuunsysteem, zoals deze zogeheten cDC1-cellen in het...
Muizengif hoeft helemaal niet dodelijk te zijn voor muizen; ooit kunnen ze wellicht zelf gif inzetten als wapen.
Muizen zien er misschien onschuldig uit, maar...
Borstkloppen bij een mannelijke zilverrug berggorilla. Foto: Dian Fossey Gorilla Fund
Het trommelen op de borst stelt berggorilla’s (Gorilla beringei beringei) in staat tot complexe...
Voorstelling van de moleculaire puzzel die het mogelijk maakte een kunstmatige cel te laten delen. Beeld: NIST, Copyright Emily Grace
Wetenschappers hebben een nieuwe stap...
In Brussel circuleert een actieplan voor 25 procent biologisch landbouwareaal in Europa. Nederland haalt nu zelf de 4 procent nog niet, dus is streven...
De vijf onderzochte vroege fossiele Homo-schedels van de vindplaats Dmanisi in Georgië met de interne breinstructuur zichtbaar gemaakt via computed tomography (CT) en virtuele...
Ontwikkeling van huidmondjes in het blad van Callitriche japonica zichtbaar gemaakt met FISH, fluorescent in situ hybridization (rechts). Inzet (links): de aquatische C. pallustris...
Eieren kennen een grote diversiteiten in vormen en kleurpatronen. Foto: Frans Lanting / ImageSelect
Eieren horen bij Pasen. Een mooi moment om te kijken naar...
Strandkrabben in de Californische Seadrift-lagune.
Als een ware hydra explodeert de populatie strandkrabben na een poging de invasieve exoot een kopje kleiner te maken....
Menselijke breinorganoïden (links) zijn na 5 weken substantieel groter dan die van gorilla (midden) en chimpansees (rechts). Foto's: S. Benito-Kwiecinski/MRC LMB/Cell
Een timingverschil in expressie...
Confocale microscoopbeelden van medium spiny neuronen in het brein van muizen gelabeld met rood fluorescente eiwitten. Beeld: Wikimedia Commons
Een epigenetisch mechanisme in het brein...
Kleurpatronen van de octopus (Octopus insularis) verraden dat hij in actieve slaap verkeert. Foto: Sylvia L. S. Madeiros
Octopussen hebben een actieve en stille slaapfase,...
Artist impression van Aquilolamna milarcae, die in het Laat-Krijt door de zee ‘vloog’.
Aquilolamna milarcae vloog als een rog al filtervoedend door het water, maar...
Voor de gewone zeekat is een levende grasgarnaal het wachten waard.
Na inkt spuiten en razendsnel van kleur verschieten, kunnen zeekatten een nieuwe vaardigheid aan...
Uitvergroot detail van de groepsfoto met Gregor Mendel in burgerkleding te midden van het Vergnügungzüge-reisgezelschap voor Grand Hotel in Parijs. Foto: Pierre Petit, 8...
Wie gek wordt van geroezemoes kan dankzij slimme algoritmes in een koptelefoon de boel dempen. Kikkers hebben die optie gewoon ingebouwd.
Voor mensen zijn cocktailparty’s...
Besmeur lege broedgebieden met vogelgeurtjes en predatoren verliezen al na enkele weken interesse. Kwetsbare vogelpopulaties in Nieuw-Zeeland knappen daarvan op.
In een poging kwetsbare vogelsoorten...
Jaap van Dissel-voorganger Roel Coutinho: ‘Vaccinatie is de enige manier om uit deze misère te komen en het vertrouwen in vaccins zal toenemen.’ Foto:...
Fluweelslak Elysia marginata heeft zich ontdaan van zijn lichaam om vervolgens vanuit het hoofd opnieuw volledig te regenereren. Fpto: Sayaka Mithoh
Om zichzelf te ontdoen...
3D-reconstructie van individuele cellen in de organoïde (elk verschillend gekleurd) met hun uitlopers, en collageen (cyaan), gebaseerd op elelektronenmicroscopie. Illustratie: Akiva et al., Advanced...
Wie buiten de supermarkt beschaamd de neus afveegt alvorens een mondkapje op te zetten, heeft misschien gewoon last van door kou gestimuleerde receptoren, in...
Bijna twintig jaar na de herintroductie leven er in Nederland weer 450 otters, dit jaar is uitgeroepen tot Jaar van de Otter. Foto: ImageSelect
Bijna...
Viroloog Sebastian Lequime: ‘De introducties van onze papers – die vaak starten met het doembeeld van een pandemie – worden nu waarheid.’ Foto: Reyer...
Een jong mannetje in het Zambiaanse opvangcentrum rust uit. In deze omgeving laten chimpansees prosociaal gedrag zien.
Tegen de verwachting in blijken chimpansees groepsgenoten te...
Verbeelding van het uitsterven van mammoeten in Noord-Amerika door dalende temperaturen in het Laat-Pleistoceen, terwijl prehistorische mensen slechts op een afstandje toekeken.
Veroorzaakte overbejaging of...
Met een akoestische illusie van predatoren overtuigen liervogelmannetjes vrouwtjes bij hen te blijven.
Met een akoestische illusie van een predator houden liervogels paringspartners voor de...
Het is onderzoekers van UCLA en Stanford University gelukt om een breinorganoïde 20 maanden lang te laten groeien (Nature Neuroscience, 22 februari). Na ongeveer...
Verbeelding van het 'dinogat' in middelmaten. Boven (A) de reeks vleesetersoorten die nu leven in Kruger National Park gerangschikt op gewicht. Onder (B) een...
Een simpel oogje op de kop van de dennenprocessierups registreert gepolariseerd licht. Zo weet de koploper in welke richting hij de colonne moet sturen.
De...
Waar de huid van voorwaarts bewegende slangen als Crotalus polystictus bedekt is met minuscule spikes in de richting kop-staart (foto rechts), bevat de huid...
Kateigenaren kunnen nu niet meer claimen dat ze er niks aan kunnen doen dat hun lieve huispoes buiten vogeltjes en zoogdiertjes uitmoordt. Een nieuwe...
Coelacant gefotografeerd tijdens de Gombessa-expeditie. Foto: Laurent Ballesta, Andromede Oceanology Lt.
De Afrikaanse kwastvinnige coelacant (Latimeria chalumnae) is geen levend fossiel. De vis lijkt uiterlijk...
Alleen kukrislangen wagen zich aan een hapje schildpadei, al braakt dit exemplaar de eidooier weer uit.
Van de zeeschildpadeieren zelf hebben ze weinig te vrezen,...
Bij het goed managen van geluidsvervuiling ziet de toekomst van het geluidslandschap onder water er een stuk ‘schoner’ uit dan nu.
Het geluidslandschap in de...
Mensen hebben behalve boven- ook onderarmbotten (roze, links), terwijl normale zebravissen in hun vin enkel botjes naast elkaar hebben (midden). Na een mutatie verschijnt...
De innige relatie tussen planten en mycorrhizaschimmels is een nog nauwelijks begrepen symbiose met slimme ruilhandel en enige speculatie.
‘Omdat ik de schimmelwereld heb verkend,...
Wetenschapsjournalist Nienke Beintema: ‘Ik heb mezelf moeten dwingen om mijn zwartgallige natuurbeeld van Nederland bij te stellen.’ Foto: Renuka Badhe
Terwijl onze natuur achteruit holt,...
Exemplaren van de kniptor Elater abruptus in de USDA-museumcollectie in Florida. Foto: Eastone, L. & B. Parks, Museum Collections: Coleoptera, USDA APHIS PPQ, Bugwood.org
Dankzij...
Boven: Landschap met de eerste landplanten op het moment dat ‘de eerste kriebeldiertjes’ – miljoenpoten, schorpioenen en spinnen – het land op kropen. Bron: Hoe...
Een Seychellenrietzanger op het eiland Cousin.
Als ze de zorg voor hun kinderen zelf niet meer aankunnen, schieten soortgenootjes Seychellenrietzangers te hulp.
Nakomelingen grootbrengen eist z’n...
Een mannetje (boven) en vrouwtje van de guppysoort Poecilia reticulata , die van nature voorkomt in poeltjes in het binnenland van Trinidad. Foto: Amy Deacon...
Om hongerige vogels of andere zoogdieren af te schrikken, spuugt de Mozambikaanse spugende cobra (Naja mossambica) zonder moeite gif in ogen van belagers. Foto:...
Mannelijke Heliconius melpomene-vlinders blijken hebberig: ze markeren vrouwtjes als ‘bezet’ met een parfum van bloemen.
Na de daad markeren mannetjesvlinders hun partner als ‘bezet’ met...
Afbeelding van een 3D atomair model van een sars-cov-2-virusdeeltje, op basis van cryo-electrontomografie-scans, machine learning en visuele algoritmen. Foto: Nanographics GMBH, NANOGRAPHICS.AT
In ijltempo...
De onderzoekers registreerden in totaal 36.190 tjilpen van 166 naakte molratten uit zeven labkolonies in Berlijn en Pretoria om verschillen in vocalisaties vast te...
‘Een mannelijk exemplaar dat met zonnestralen naar de hemel reikt, bevroren in de tijd.’ Zo bloemrijk en liefdevol beschrijft de Amerikaanse barnsteenexpert en Jurassic...
Hoewel de dolfijn van Cuvier in de bovenste waterkolom graag vertoeft in gezelschap van soortgenoten, zoekt hij in het pikkedonker van de diepzee zielsalleen...
Het was het ultieme goede nieuws rond Oud en Nieuw: het getijdepoelvisje de gewone drievin (Forsterygion lapillum) die baat heeft bij hoge CO2-uitstoot en...
Dit ultrakleine apparaatje, de PocketPCR, weegt slechts 50 gram en is met een usb-ingang aan een smartphone of computer te koppelen.
Sinds de covid-19-pandemie kent...
Met zijn gecamoufleerde camera en veel geduld lukte het bioloog Hilco Jansma om de ‘zoetwaterambassadeur van Nederland’ te filmen.
Drie jaar van lange dagen, veel...
Ze kunnen wel maar willen niet: voor kleine hommels heeft bloemlocaties uit het hoofd stampen gewoon weinig nut.
Gedemotiveerde hommels (Bombus terrestis) weigeren soms hun...
Sidderalen blijken niet per se solitair te leven; in het Amazonewoud hebben Braziliaanse en Amerikaanse biologen een klein meertje ontdekt waar meer dan honderd...
Welke virusvarianten gaan in de toekomst voor problemen zorgen? Een zelflerend algoritme uit de taalwetenschap poogt dat te achterhalen, ook voor sars-cov-2.
De mutaties waardoor...
Confocale opnamen van radiale doorsneden door de differentiatiezone van rijstworteltopjes bij groei in een gewone (links) of verdichte bodem (rechts). Foto's: Bipin K Pandey...
Timelapse van een Boiga irregularis-slang die met lasso-beweging omhoog klimt.
Bruine nachtboomslangen gebruiken een lasso-achtige manier van voortbewegen om verticale cilinders te beklimmen.
Bruine nachtboomslangen (Boiga...
De stap naar onafhankelijkheid is voor jonge ezelspinguïns (Pygoscelis papua) geen koud kunstje: een groot deel vindt binnen enkele weken nadat ze hun geboortekolonie...
De quetzal (Pharomachrus mocinno) van de nevelwouden van Midden-Amerika is een van de mooiste vogels ter wereld, met een iriserende smaragdgroene verenkleed en mannetjes...
Kaartje met als rode stippen de barrières in Europese rivieren en beken en als zwarte stippen bekende grote dammen.
Maar liefst 1,2 miljoen kunstmatige barrières...
Waar menig Nederlander Frank Visser moest inschakelen om een burenruzie op te lossen, weten sommige rode eekhoorns (Tamiasciurus hudsonicus) wel beter. Ondanks dat de...
Langstaarttroepialen (Quiscalus mexicanus) zijn in staat het knipperen met hun ogen te onderdrukken tijdens hun vlucht (Biology Letters, 16 december). Hoewel knipperen noodzakelijk is...
WIE WAT BEWAART – TWEE EEUWEN NEDERLANDSE NATUURHISTORIE - Menno Schilthuizen en Freek Vonk Hardcover, 352 pagina’s, 25 euro (e-book 13 euro)
Welke krachten hebben...
Ze lijken verdacht veel op mislukte oliebollen en hondendrollen: oliebolzwammen. Parasitaire bekerzwammen die opschieten op brandplekken, maar nooit rond oudjaar.
Volgens sommigen is het een...
Deze synthetische chloroplasten in druppels ter grootte van cellen blijken in staat fotosynthetische processen na te bootsen.
Dit jaar stond ontegenzeggelijk in het teken van...
Soorten zoals de Oostelijke gestreepte manakin (Machaeropterus regulus) ontstonden waarschijnlijk in een gebied met lage biodiversiteit.
Hoewel tropische gebieden rijk zijn aan een grote...
Bionieuws is het vakblad voor biologen en een uitgave van het Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI), de vereniging van ruim 5.500 wetenschappers, docenten, ondernemers,...
Beeld van de transcriptie-druppeltjes. Foto: Jon Henninger, Whitehead Institute
Bij transcriptie lijken rna-moleculen hun eigen productie te regelen via terugkoppeling.
Nieuw experimenteel onderzoek wijst erop dat...
Experiment met een rat in een doolhof. Foto: ImageSelect
Hoewel proefdiergebruik onmisbaar is voor veel onderzoek, blijft de politiek inzetten op een verdere afbouw ervan....
Moleculair bioloog Jennifer Doudna: ‘Genome editing is een combinatie van een door mensen bedachte en op de natuur geïnspireerde toepassing.’ Foto: Jussi Puikonen, KNAW
Op...
Het is het meest complete wereldwijde overzicht van alle bekende bijensoorten en gebaseerd op bijna 6 miljoen gegevens. Biologen uit China presenteren de op...
Tuimelaars verlagen vlak voor een duik hun hartslag. Daardoor verbruiken ze minder zuurstof en voorkomen ze complicaties als decompressieziekte. Dat concludeert een internationaal team...
Ingekleurde 3D-representatie van een stukje mottenvleugel (0,21 bij 0,28 millimeter), met verschillende soorten schubben.
Om te voorkomen dat vleermuizen ze opsporen, hebben sommige motten vleugelschubben...
Cyanobacteriën uit de zee met verschillende fotosynthetische pigmenten. Foto: Laurence Garczarek (Biologisch Station van Roscoff)
De verspreiding van fotosynthetiserende waterorganismen over de wereld is verklaarbaar...
Het coronavirus heeft het Jaar van de Plantgezondheid flink in de wielen gereden. Terwijl plantenziekten wereldwijd zelfs meer schade aanrichten en soms ook worden...
Om zonder botsingen nectar te bereiken, zijn hommels zich bewust van hun eigen omvang.
Aardhommels doen aan body awareness en kunnen daardoor veilig navigeren door...
Illustratie van C. auris, de schimmel waartegen een zakpijpbacterie dodelijke moleculen produceert.
Het microbioom van de zakpijp Ecteinascidia turbinata produceert een molecuul dat mogelijk effectief...
Een fossiele vogelschedel met grote en diepe snavel suggereert dat vogelsnavels al vroeg een opmerkelijke variatie kenden. Dat stellen paleobiologen na analyses van micro-CT-scans...
(Kader bij het achtergrondverhaal: Geluidloze plantaardige pandemieën)
Nederland stond er ooit vol mee: iepen of olmen (Ulmus-soorten). Prachtige, veelzijdige laan- en straatbomen die goed bestand...
(Kader bij het achtergrondverhaal: Geluidloze plantaardige pandemieën)
Europese burgers kunnen nog wel legaal zonder paspoort binnen Europa reizen, sommige planten niet. Die verordening is in...
Overweldigende herfstkleuren tijdens de Indian Summer in de Amerikaanse staat New Hampshire. Als klimaatopwarming doorzet, kan herfstverkleuring en bladval eerder in het jaar gaan...
2020 zal de geschiedenis in gaan als het jaar waarin iedereen worstelde met het coronavirus sars-cov-2. In het eindejaarsnummer willen we in het vakblad...
Voor dendrochronoloog Valerie Trouet was een boek schrijven ‘een uitgelezen kans om mij juist te focussen op al het moois dat de wetenschap biedt’.
Na...
Een slankpootvlieg van het eiland Waigeu van Nieuw-Guinea die entomoloog Johannes de Meyere de naam Psilopus obscuripennis gaf. Foto: Naturalis BioportalGrasduinen langs 42 miljoen...
Ingezonden reactie op het artikel 'We zijn met teveel' door Jelle Reumer (Bionieuws 17, 31 oktober), ingekort afgedrukt in Bionieuws 19. Door Esther Turnhout...
De olie-verzamelende bij Rediviva neliana bezoekt en bestuift een bloem van de orchidee Satyrium longicauda. Foto: Steve Johnson en Miguel Castañeda-Zárate, Universiteit van KwaZulu-Natal
Een...
Zoogdieren leefden al in het late Krijt sociaal samen. Het kleine knaagdier Filikomys primaevus verschool zich destijds vermoedelijk in holen, in groepen met meerdere...
Met een handig glazen buisje kunnen onderzoekers de schimmelboerderijen van Xyleborus affinis bestuderen. Foto: Peter H. Biederman.
Het is hard werken op een boerderij; ook...
Wolven in noordelijk Minnesota eten gemiddeld 4,5 bever per jaar. Hierdoor kunnen de ecosysteemingenieurs niet hun dam afmaken of onderhouden.
Wolven in Noord-Amerika eten...
Een verzameling van langetermijndata in hetzelfde format moet onderzoek naar dieren in het noordpoolgebied vergemakkelijken.
Om de effecten van klimaatverandering op dieren in het snel...
Mannelijke exemplaren van de bladneusvleermuis Centurio senex hebben hun mondkapje altijd bij de hand. Ze gebruiken het extra lapje huid onder hun kin niet...
De Nederlandse biologie kan belangrijke bijdragen leveren aan talrijke maatschappelijke uitdagingen, schetst een nieuw sectorbeeld.
‘We hebben ons als biologen in het verleden vaak uit...
De oorsprong van de voorste hypofyselob, die verantwoordelijk is voor hormoonproductie, is niet gedurende de evolutie van enkel endoderm naar enkel ectoderm veranderd. Het...
Biologiedocent Joanne Malotaux in megaschooltuin Plantarijn: ‘De tuin is een mooi voorbeeld van de echte wereld: het is complex, onvoorspelbaar.'
Een schooltuin is niet alleen...
Het Petrus Cadé Herbarium, een herbariumboek en de oudst bekende Nederlandse collectie van geneeskrachtige planten, via een omweg afkomstig uit Utrecht. Foto: Topstukken Naturalis.
Grasduinen...
Paleo-artistieke verbeelding van de vlucht van een pterodactylus. Illustratie: Mark Witton / University of Bristol
Pterosauriërs veroverden als eerste gewervelden het luchtruim, zo’n 245 miljoen...
Tijdens de jacht detecteert de netwerpende spin Deinopis spinosa geluid met zijn poten.
Laagfrequente tonen laten de netwerpende spin Deinopis spinosa een achterwaartse aanval uitvoeren.
De...
Deze nimf van een Rhithrogena-haft ondervindt sneller schade van het insecticide fipronil dan gedacht, en behoort zelfs tot een van de gevoeligste taxa.
In het...
Waar Mark Rutte al maanden enigszins tevergeefs een oproep doet aan zich voor supermarktschappen verdringende, in polonaise feestende en blokjesverjaardagvierende Nederlanders om toch echt...
Het is een bekende olifant in de kamer: overbevolking. Bioloog en publicist Jelle Reumer schreef over dit taboe-onderwerp het essay Teveel . Hier samengevat...
Dikwijls wordt de impact van de overbevolking ontkend. Een belangrkijk argument is dan dat niet de hoeveelheid mensen een probleen is, maar de ecologische...
Een cruciaal getal in demografische berekeningen is het zogeheten vervangingsgetal (total fertility rate). Dat is het aantal nakomelingen dat vrouwen baren.
Om een populatie (of...
Chinookzalmen paaien na vaak een spectaculaire trektocht stroomopwaarts. Foto: Kevin Belcher, YouTube
Complexe variatie in de timing van migratie en lichaamsbouw van zalmen blijkt bepaald...
De bruine basilisk (Basiliscus vittatus) valt tegenwoordig pas bij een temperatuur van zo’n 5,5 graden Celsius verlamd uit de boom.
Hagedissen in de stad Miami...
Waar de kat zijn ruwe tong onder meer inzet voor zelfhygiëne, doen zoetwaterslakken dat met een veel luguberder doeleinde: de opeenvolgende rijen naar achter...
Kan sars-cov-2 echt zeventien dagen buiten het lichaam overleven, zoals een NOS-bericht over een uitbraak op een cruiseschip in eerste instantie suggereerde?
Biologiedocenten leren leerlingen...
De Japanse reuzenkrab (Macrocheira kaempferi) kreeg zijn wetenschappelijke naam van Coenraad Temminck, de eerste directeur van het toenmalige Rijksmuseum van Natuurlijke Historie. Foto: Naturalis.
Grasduinen...
Beerdiertjes hebben bij ieder zichzelf respecterend bioloog natuurlijk allang een heldenstatus verkregen. Mocht dat niet het geval zijn, misschien kan de nieuw ontdekte soort...
Het zijn inderdaad intracellulaire calciumconcentraties die zorgen dat de venusvliegenval (Dionaea muscipula) pas na een tweede contact dichtklapt. Dit tonen Japanse botanici visueel aan...
De ogenschijnlijke samensmelting van een hamster en een rat ziet er schattig uit, maar stoer zijn ze ook: er schuilt heldenmoed in de gambiahamsterrat.
‘For...
In een poging ongewenste pathogenen het hoofd te bieden, bewapenen cellen de lipiden in het cytoplasma met antimicrobiële eiwitten.
De minuscule vetdruppeltjes in eukaryotische cellen...
Verbeelding van de zoektocht naar alom vertegenwoordigde microbiomen. Illustratie: Antoine Doré
Microbiomen zijn welhaast het nieuwe toverwoord van vrijwel alle biologen. Het Amsterdam Microbiome Initiative...
Reconstructie van de oerzoogdiertjes Morganucon (links) en Kuehneotherium (rechts) die zo'n 200 miljoen jaar geleden in Wales leefden en en veel ouder werden dan...
Met een coconnetje van bladeren beschermt S. bryoniifolius zijn vruchten tegen de kou.Wanneer het kwik daalt, maakt een Japanse klimplant zijn eigen broeikasjes: speciale...
Tarantula’s zien mogelijk meer kleuren dan gedacht. Door een verscheidenheid aan lichtgevoelige eiwitten kunnen ze de blauwe kleur van soortgenoten waarschijnlijk herkennen en daar...
De liederen van witkruingorzen verbeterden tijdens de lockdown in Californië.
Covid-19-restricties zorgen voor minder geluidsvervuiling waardoor witkruingorsen beter gaan zingen.
De vermindering van antropogeen geluid door...
De instroom eerstejaars biologie stijgt vooral in Utrecht tot recordhoogte. Illustratie: Beeldmateriaal Bachelor Biologie UU en Bionieuws.
Sars-cov-2 veroorzaakt ook een enorme golf extra eerstejaars...
De in Noord-Amerika gevestigde moerasden (Pinus palustris) kan niet alleen een hoogte van 35 meter bereiken, zo’n 150 jaar oud worden en een bosbrand...
De jacht op muizen vergt voor een kerkuil heel wat hersenkracht; hun breinarchitectuur lijkt op sommige punten dan ook op die van zoogdieren.
De indrukwekkende...
Twee dagen. Zo lang kunnen damesalligator-hagedissen met hun hoofd gevangen zitten in de bek van hun paringspartner. De mannetjes hebben speciale spiervezels om dit...
Maarten Merkx met een prototype antilichaam-biosensor (zie kader). Foto: TU Eindhoven.
De corona-testcapaciteit moet omhoog. De hoop is dat sneltesten een verschil gaan maken, en...
De recent in het Amsterdamse Vondelpark ontdekte nieuwe sluipwespsoort Aphaereta vondelparkensis , die parasiteert op poppen van bromvliegen.
Grasduinen langs 42 miljoen objecten in de...
Een compilatie van een aantal onderzochte vrijlevende zeevlinders, -engelen en -olifantjes. Compilatie: Katja Peijnenburg, Naturalis
Ondanks hun delicate schelpjes doorstonden planktonische zeeslakjes twee episodes van...
Een doorkijkje in het oude museum aan de Raamsteeg. Foto: Rijksgebouwendienst.
In twee eeuwen heeft Naturalis een ware metamorfose doorgemaakt. Het ooit zo gesloten pakhuis...
Voor de opdracht ‘Muurbloempjes’ zoeken 4-vwo-leerlingen van het Berlage Lyceum op bakstenen muren naar tong- en schubvarens.
Onkruid tussen stoeptegels, varens op bakstenen muurtjes en...
In de groen gekleurde spiervezels heeft RCas9 het giftige rna opgeruimd, terwijl in de donkergekleurde spiervezels zonder RCas9 nog wel toxisch rna (rood) aanwezig...
Een roodgekleurd mannelijk roodrugelfje (Malurus melanocephalus). Foto: Joseph Welkin
De felrode rug van het mannelijke roodrugelfje heeft het Australische vogeltje te danken aan testosteron: het...
Beeldend bioloog Rafael Martig: ‘Ik wilde weidevogels portretteren zoals mensen geportretteerd werden in de Gouden Eeuw.’
Met een expositie in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam brengt...
Wilde eenden kunnen virussen achterlaten in oppervlaktewater die na zeven maanden nog steeds infectieus zijn.
Lang nadat de laatste eenden zijn vertrokken naar hun overwinteringsgebied,...
De machtstrijd van eikelspechten om een broedplek is spectaculair. Dat vinden de vogels zelf blijkbaar ook: aan belangstelling geen gebrek.
Eikelspechten voeren dagenlange oorlogen die...
Grasduinen langs 42 miljoen objecten in de collecties van het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie – Naturalis, 1820 – 2020
Aflevering 14: Vissen
COLLECTIE: PiscesAANTAL EXEMPLAREN:...
Dna van Kata, een vrouwelijke skelet uit een Vikinggraf in het Zweedse Varnhem, is gesequenst in dit onderzoek naar de genetische achtergronden van de...
Zeeschorpioenen konden 340 miljoen jaar geleden wel ademen op het land. Dat bewijzen CT-scans van een Frans Adelophthalmus pyrrhae-fossiel (Current Biology, 10 september). Daaruit...
De winnaar van de columnestafette 2020 is Sytske Schep van de Amsterdamse studievereniging met haar column 'Plasticiteit'). Zij krijgt 100 euro en een oorkonde....
Gescheiden wandelstroken in een winkelstraat als maatregel tegen de overdracht van het coronavirus sars-cov-2. Foto: ImageSelect
De coronacrisis is ruim een half jaar oud. Welke...
Gedragsecoloog Antica Culina: ‘Je maakt haast vanzelf minder grote claims en formuleert voorzichtiger als je weet dat collega’s meekijken’. Foto: Perro de Jong (NIOO-KNAW)
Het...
Als steenkoralen afsterven, nemen zachte koralen de niches over. Foto: DAVID PAZ-GARCIA
In vroegere tijden zorgde verzuring van zeewater voor een afname van steenkoralen en...
Illustratie van de mogelijke effecten op celniveau van een mutatie in het TLR7gen in met sars-cov-2 besmette bloedcellen.
Een gemuteerd X-chromosoomgen TLR7 leidt tot een...
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen objecten in de collecties van het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie – Naturalis, 1820 – 2020
AFLEVERING 14:...
In deze stilstaande afbeelding zien mensen cirkels in verschillende richtingen draaien. Iets soortgelijk speelt ook bij - met facetogen uitgeruste - fruitvliegen. Foto: A....
Hoe verdeel je een schaars covid-vaccin eerlijk over de wereldbevolking? Illustratie: University of Pennsylvania School of Medicine.
Het op ‘eerlijke en billijke’ manier mondiaal verspreiden...
Een soort waaraan het Amsterdam Microbiome Initiative onderzoek doet is de eencellige mariene algensoort Caulerpa taxifolia. Deze alg met frisgroene bladeren is geliefd bij...
Visuele voorstelling van de mens en zijn microbioom als holobiont. Illustratie: Helen Spence-Jones
Een microscopische levensgemeenschap is de letterlijke betekenis van een microbioom. De Britse...
In hun glasaalstadium trekken palingen Europa in. Het ging lang slecht met ze, maar nu lijkt herstel te zijn ingezet.
Na tien jaar aalherstel gloort...
Het wapen dat wild kattenkruid inzet tegen insectenvraat, heeft een onbedoeld bijeffect: menig poezenbrein slaat ervan op hol.
Als een haai die bloed ruikt en...
Niet voor niks kreeg tuberculose als bijnaam de witte plaag: kleine witte knolletjes kunnen de menselijke long flink teisteren.
Mycobacterium tuberculosis
Hij is zo oud als...
Kleurrijke vogelbalgen van de roodhalsjufferduif (links) en de Wallace' jufferduif (rechts) getekend door Roos Holleman.
Kunstenaar Roos Holleman brengt met pastelkrijt de nog door Alfred...
Klaas Nanninga voor zijn collectie kolibries, schildpadden, zwaard- en maanvissen. Foto: Moebius.
Zijn woonhuis staat boordevol schelpen, glassponzen, opgezette vogels, kattenmummies, diorama’s en natuurtafereeltjes. Bioloog,...
Het kostte Amerikaanse biofysici ruim twintig jaar om een anatomisch nauwkeurig wiskundig 3D-model van de vlucht van de paradijsslang (Chrysopelea paradisi) te maken (Nature...
De spermawebben van giftige vogelspinnen in koepels zijn van alle kanten te bewonderen.
Felgekleurde pijlgifkikkers, beesten op sterk water en interactieve spelletjes. De tentoonstelling GIF...
De introductieweek voor studenten in Utrecht (hier nog in Tivoli) zal er dit jaar anders uitzien dan voorheen.
Het is hard werken, maar het onderwijs...
Kabeljauwembryo’s zijn extreem gevoelig voor temperatuurveranderingen. Net als veel andere vissoorten in deze fase van hun levenscyclus. Foto: Flemming Dahlke
De reproductieve fase van vis...
De longen van een in 1912 overleden tweejarig meisje, waaruit de onderzoekers het mazelenvirus isoleerden.
Honderden jaren voor Christus kwam het mazelenvirus al ten tonele....
De witkeelgors heeft een nieuwe zangdialect omarmd. Foto: Scott M Ramsay
Witkeelgorsen raakten in Canada in 25 jaar een hele noot van hun zang kwijt.
Regionale...
Afgestorven dopamineneuronen zijn lastig te vervangen; in een volwassen brein krijgt men niet zomaar nieuwe neuronen. Met een nieuwe methode lukt dat wel.
Slechts één...
Een verstrengeld koppeltje roofwantsen (Brontostoma basilis) uit Suriname, zijaanzicht (boven) en boven- en onderaanzicht (beneden). Foto: Naturalis
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen...
Carolus Linnaeus in Laps kostuum, detail uit een een schilderij van schilder Hendrik Hollander uit 1853. Bron: Wikipedia.
Moet Nijmegen het Linnaeusgebouw hernoemen om ‘verering...
Wereldwijd slijpen wetenschappers de messen om sars-cov-2 een kopje kleiner te maken. Wat zijn de belangrijkste voor-en nadelen van het wapenarsenaal dat daaruit voortvloeit?
Men...
Dolfijnen leren foerageertechnieken niet alleen van hun ouders, maar kunnen trucjes om prooien te bemachtigen ook van leeftijdsgenoten oppikken (Current Biology, 25 juni). Dat...
Foto: Jiyoon Lee, Boston Children's Hospital
Het is gelukt een menselijke huidorganoïde te kweken die ook haarzakjes genereert (te zien als uitstulpingen op de foto)...
Alom weerklinkt de roep om kringlooplandbouw. Dat vraagt wel een ingrijpende metamorfose en kent ook enige valstrikken.
‘Roepen dat we de veestapel moeten halveren is...
Scanning EM-Foto: National Institue of Allergy and Infectious Disease (NIAID RML, New Engeland Journal of Medicine, 17 maart 2020)
De wetenschappelijke ontdekkingen rondom sars-cov-2 en...
Een vrouwtjemozaïekkanarie (links) is minder gekleurd dan een mannetje (rechts) door extra activiteit van een gen dat orgt voor de afbraak van rode pigmenten....
Gerijpte helmknoppen van Arabidopsis thalania ; wild-type (links) en een RDP1 -mutant met een lager aantal pollen (rechts).
Voor zelfbevruchtende planten als Arabidopsis thalania is...
Als de zeespiegelstijging doorzet naar meer dan 7 millimeter per jaar, dreigen mangroven te verdrinken.
Een beetje zeespiegelstijging is voor een doorsnee mangrovebos geen probleem....
De slangster Gorgonocephalus. Foto: Naturalis Biodiversity Center
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen objecten in de collecties van het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie...
Visualisatie van het onderzoekslandschap rond coronavirussen vóór 2020 (links) en in de eerste vijf maanden van 2020 (rechts), waarbij de affiliatie van de betrokken...
‘Onze proeftuin heeft vergelijkbare uitgangspunten als die van kringlooplandbouw. We willen verlies aan biodiversiteit tegengaan, zetten in op een verbeterde bodemkwaliteit en proberen gewasbescherming...
Om echte transities te maken, heb je een crisis nodig. Aan crises is er momenteel geen gebrek. Naast de corona-, stikstof-, klimaat-, biodiversiteit- en...
De poten van glaskikkers blijken doorzichtiger dan de rest van hun lichaam. Foto: Brian Gratwicke
Het camouflagemechanisme van glaskikkers is ingewikkelder dan puur doorzichtig zijn.
Glaskikkers...
Een opgezette seychellenreuzenschildpad (Aldabrachelys gigantea). Foto: Naturalis Biodiversity Center
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen objecten in de collecties van het Rijksmuseum van...
Sterftekans (wekelijkse sterfte per honderdduizend inwoners) in Nederland, vergeleken tussen de huidige situatie, normale situatie en het sterke griepjaar 2017-2018. Bron: Demos, 26 mei
Vrijwel...
Bacteriën (groen) huizen in kankercellen. Artist Impression: Straussman, Wiezmann Institute of Science
Bacteriën blijken zich te verschuilen in de kanker- en immuuncellen van tumoren van...
Aanvankelijk leek het wuhanvirus flink terrein te winnen, maar na een korte tussenstop bij 2019-nCoV kwam uiteindelijk sars-cov-2 als winnaar uit de bus.
Als het...
Hij is in menig huishouden alom aanwezig, maar zelden van zo dichtbij in beeld gebracht: de doodnormale schimmel Aspergillus restrictus, waarvan de kleinste details...
Detail uit de stamboom van Nederlandse sars-cov-2-besmettingen (grote bolletjes) herleid op de reisgeschiedenis. Bron: Oude Munnink e.a., BioRxiv 25 april 2020 (met aanpassingen)
‘Wij hadden...
Nu de inmiddels jaarlijks terugkerende droogte in Nederland haast een voldongen feit is, rijst de vraag: kunnen planten zich hiertegen wapenen?
Na de extreme droogte...
Fluorescentie bij de ingekapselde fotosynthetische membranen van kunstmatige chloroplasten. Foto: Tarryn Miller (Science)
De constructie van een kunstmatige chloroplast biedt perspectief op de schone productie...
De zeldzame Neptunusbeker (Cliona patera), in 1919 door bioloog Jan den Doop op Sumatra verzamelde reusachtige bekerspons. Dit is waarschijnlijk het grootste exemplaar van...
Viroloog Vincent Munster onderzoekt in 2017 een hamerkopvleerhond in een grot in Congo op zoek naar het reservoir van ebolavirus: ‘Het opsporen van virusreservoirs...
Bioloog Jeanine de Bruin verzorgt media-, management- en leiderschapstrainingen voor wetenschappers. Foto: Suzanne Blanchard.
Bioloog Jeanine de Bruin gebruikt videotrainingen en schrijfoefeningen waardoor wetenschappers een...
Illustratie: Rode Kruis-Vlaanderen
De coronacrisis is nog in volle gang, maar de huidige pandemie zal vermoedelijk niet de laatste zijn. Welke maatregelen helpen in de...
Een Anolis carolinensis klampt zich met behulp van zijn teenkussentjes vast aan een tak tijdens een gesimuleerde storm.
Goed kunnen vastklampen tijdens een storm is...
Moleculair viroloog Eric Snijder: ’Dat een coronavirus dit kon doen is voor ons geen verrassing.’
Tot de uitbraak van sars in 2003 waren coronavirussen ‘iets...
De walvishaai is de grootste en vriendelijkste haai, en kan blijkens atoomproeven ook heel oud worden.
Alle duikers – zelfs waaghalzen als Freek Vonk –...
Woekerende coralita op Bonaire, aan de straat die de lokale bijnaam van deze mooie exoot draagt: Beyisima.
Massale invasie van de roze koraalklimmer heeft ingrijpende...
Darmorganoïden (blauw en groen), waarvan de rechter is geïnfecteerd met het coronavirus sars-cov-2 (wit). Foto: Joep Beumer, Hubrecht Institute
Sars-cov-2 vermenigvuldigt zich succesvol in organoïden...
De nieuwe soort zwarte leguaan op de rotskust van Saba. Foto: M. Brueil
Het Koninkrijk der Nederlanden is twee nieuwe soorten reptielen rijker. Deze zonaanbiddende...
Een Aziatische bosmug afkomstig van volkstuinen bij Lelystad. Foto: HANS SMID-BUGS IN THE PICTURE.
Onder labomstandigheden kan de bij Lelystad levende Aziatische bosmug het...
In 65 liter-tanks onderzoeken de studenten van ecotoxicoloog Martina Vijver de impact van stoffen op levensgemeenschappen in water. Met de komst van covid-19 is...
Een drinkende Europese hoornaar ( Vespa crabro ), de wesp waardoor Bouma als 17-jarige met bijna fatale afloop gestoken werd.
In een soepel verhaal met...
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen objecten in de collecties van het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie – Naturalis, 1820 – 2020
AFLEVERING 8: FOSSIELE...
Een verzameling Noord-Amerikaanse insectensoorten siert de omslag van Science. Foto: David Liittschwager
Ecologen schetsen een genuanceerder beeld van de wereldwijde afname van insecten. Met aquatische...
Een mannetjesmaki zwaait met zijn geurige staart naar een vrouwtjesmaki. Foto: Chigusa Tanaka, Japan Monkey Centre
Japanse onderzoekers achterhalen het recept van een woestaantrekkelijk, bloemig...
‘Bossen beschermen is nuttig, maar we moeten ook inzetten op natuurlijk bosherstel en -aanplant. We kunnen ons niet veroorloven maar op één paard te...
Volwassen doornenkronen hebben een verwoestende werking op koraal en uitbraken kunnen behoorlijk onvoorspelbaar zijn.
Gebrek aan koraal is geen probleem voor de doornenkroon: hij kan...
Producent van kaviaar en bijna een levend fossiel: de sterlet. Foto: Andreas Hartl
De kleine steursoort sterlet blijkt in miljoenen jaren maar weinig veranderd. Zelfs...
Vaccineren is een beproefde manier om langdurige immuniteit te verkrijgen. Foto: ImageSelect.
Om de covid-19-pandemie het hoofd te bieden, zou een vaccin zeer welkom zijn...
De nog onbeschreven nieuwe soort wandelend blad uit Nieuw-Guinea. Foto: Luc Willemse
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen objecten in de collecties van het...
Verschillende Aziatische landen lijken door recente ervaring met sars en mers beter voorbereid op de huidige pandemie. In Zuid-Korea wordt veel meer getest dan...
Door de schimmel Fusarium graminearum veroorzaakte aarziekte in graan. Foto: Hongwei Wang / Science
Het gen dat tarwe duurzaam resistent maakt tegen de gevreesde fusariumschimmel...
Schematische voorstelling van het nieuwe coronavirus sars-cov-2 (diameter 60-140 nanometer). Illustratie: Peiris e.a., Nature Medice Review, 2004 (met aanpassingen)
De bouw van een sars-cov-2-deeltje is...
Het microbiële ecosysteem op de menselijke tong kent een complexe ruimtelijke ordening (Cell Reports, 24 maart). Door eerst met dna-analyse zeventien verschillende bacteriegeslachten te...
Het mannelijke sluipwespenbrein verschilt nogal van het vrouwelijke. Met minutieuze chirurgische ingrepen legt student Aidan Williams die verschillen bloot.
'Oefening baart kunst. Zeker bij het...
Door te ruiken kunnen ratten bepalen of soortgenoten echt honger hebben. Foto: Jason Snyder, Washington DC
Ratten kunnen ruiken of een soortgenootje honger heeft, en...
De sprongen waarmee grote walvissen spectaculair uit het water opstijgen, zijn waarschijnlijk de duurste explosies van bravoure in de natuur. De paar seconden waarmee...
Een vrouwtje van de woelpadsoort Spea bombifrons (rechts) wordt bevrucht door een mannetje van de soort Spea multiplicata (links).
Om jongen te krijgen die zich...
Een goudhamster (Mesocricetus auratus) vult zijn wangzakken. Foto: Raining128
Hamsteren kan op weinig sympathie rekenen, terwijl de knager waaraan het werkwoord ontleend is toch echt...
Virusdeeltjes (geel) van SARS-CoV-2 blijven urenlang stabiel aan celoppervlak (paars/blauw), ontdekte de in Nijmegen opgeleide viroloog Neeltje van Doremalen (New Engeland Journal of Medicine,...
Ingekleurde CT-scans van de schedel van ‘s werelds oudste moderne vogel, Asteriornis maastrichtensis.
Oudste fossiel van moderne vogel maakt stamboom completer.
Een vogelfossiel uit de collectie...
Een herbariumblad van de reusachtige vlinderbloemige boom uit het oerwoud van Gabon, Xanthoceris rabiensis. Foto: Naturalis Biodiversity Center
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen...
Scheepsgeluiden veroorzaken waarschijnlijk zoveel stress bij strandkrabben dat ze zich niet meer goed kunnen camoufleren.
Strandkrabben (Carcinus maenas) kunnen van kleur veranderen om beter op...
Beeld uit de proefbrochure die Biologieles.nl uitbracht.
Biologieles-uitgever Gijs van Hengstum wil het middelbaar biologieonderwijs opschudden met een nieuwe lesmethode. ‘Wij willen leerlingen meer motiveren...
Het schedelkapje van Pithecanthropus erectus (nu: Homo erectus) behoort tot het holotype van deze beroemde oermens en is daarmee de 'Nachtwacht van de Nederlandse...
Ingekleurd electronenmicroscoopbeeld van Streptococcus pneumoniae, de longontstekingveroorzakende bacterie.Foto: Dr. Richard Facklam, USCDCP
Medicijnen die evolutie remmen in bacteriën vormen een interessante nieuwe aanpak om antibioticaresistentie...
Elektronenmicroscoop-opname van SARS-CoV-2-virussen met de typerende blauw-ingekleurde kroonachtige uitsteksels. Foto: NIAIS-RML
De mediane incubatietijd voor het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 is 5,1 dagen. Dat schatten Amerikaanse...
In een stuk barnsteen uit Noord-Myanmar vonden wetenschappers een 99 miljoen jaar oude vogeldino met formaat kolibrie.
Een vogelachtige schedel van slechts 7 millimeter...
Met een lengte van slechts 2 millimeter was dit miljard jaar oude fossiel van groen zeewier in eerste instantie nauwelijks waarneembaar. Daar was een...
Moderne neurowetenschappers kijken vaak op hem neer, maar Franz Joseph Gall was meer dan de grondlegger van een rare theorie over hobbels en bobbels...
Zeearendman Z663 (links) en zijn partner zeearendvrouw AF19 landen op hun favoriete uitkijkboom in de IJsseldelta. Ze zijn het best gemonitorde zeearendpaar van Nederland...
Aangevallen paardenbloemen produceren lichtere zaden. Foto: ImageSelect
Om aan een herbivorenaanval te ontsnappen, produceren paardenbloemen lichtere zaden.
Paardenbloemen die worden aangevallen door de larven van de...
Een hommel uit het experiment drinkt suiker uit een bolvormig lichaam. Foto: Amelia Kowalewska and Joanna Brebner
Hommels bezitten transzintuigelijke krachten: feilloos herkennen ze in...
Jonge kikkervisjes kunnen onmogelijk de oppervlaktespanning van water doorbreken. Om toch aan zuurstof te komen, doen ze aan bubble sucking.
Om aan zuurstof te komen...
Coco de Mer - het zaad van de zeekokosnootboom (Lodoicea maldivica) van de Seychellen. Foto: Naturalis Biodiversity Center
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen...
Zolang de ene bacteriestam de andere overtreft in migratie- of groeisnelheid, blijven de twee naast elkaar overleven.
De competitie tussen twee bacteriestammen, waarbij de ene...
Foto: ImageSelect
Net als bij SARS merken wetenschappers voor het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 vleermuizen aan als bron van het virus. Hoe komt zo’n ziekteverwekker bij...
Genealogische dna-databanken kunnen vastgelopen moordzaken oplossen en onbekende doden hun identiteit teruggeven. ‘Het is hoog tijd om ons te bezinnen of we dat in...
Stamboom coronavirussen, waarbij het nieuwe coronavirus sars-cov-2 thuishoort in sectie 2b van de betacoronavirussen. Bron: Jie Ciu e.a. Nature Reviews Microbiology, 2019 (met aanpassingen)
Coronavirussen...
Een volwassen Gallische tak gefotografeerd in de Nederlandse natuur. Foto: Jinze Noordijk, EIS Kenniscentrum Insecten
Entomologen hebben in Nederland een populatie Gallische wandelende takken gevonden...
Citrusbomen die lijden aan de gele-drakenziekte zien er lang hetzelfde uit als gezonde bomen. Foto: ImageSelect
De haast bovennatuurlijke krachten van de hondenneus onthullen welke...
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen objecten in de collecties van het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie – Naturalis, 1820 – 2020
AFLEVERING 3: WEEKDIEREN
COLLECTIE:...
In Den Bosch weet men van insecten een voedzaam product te maken.
Directeur Marian Peters van NGN laat een bak met verwerkte insectenproducten zien. Foto:...
Voor het tiende jaar op rij is in Groningen het Erasmus Mundus Master Programme in Evolutionary Biology van start gegaan.
Studenten van het Erasmus Mundus...
Met Crispr-Cas gemodificeerde T-cellen handhaven zich negen maanden lang in menselijke kankerpatiënten zonder nadelige bijeffecten te veroorzaken.Lichaamseigen T-cellen aanpassen met Crispr-Cas9 en terugplaatsen in...
Levercellen van muizen vertonen ook een 24-uursritmiek wanneer een onder zoogdieren universeel kernonderdeel van de biologische klok ontbreekt.
De dagelijkse ritmiek van rna- en eiwitexpressie...
Dwarsdoorsnede van een fossiele eierschaal van titanosaurus, een sauropoden-dinosaurus. De microscoopopname is gemaakt met gepolariseerd licht wat goed laat zien dat de calcietkristallen vanuit...
Leni Duistermaat op veldonderzoek in de Biesbosch. Foto: Theo Muusse
Na vijftien jaar komt een nieuwe versie van de beroemde Heukels’ Flora uit. Leni Duistermaat...
Bionieuws is het vakblad voor biologen en een uit-gave van het Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI). De vereni-ging van ruim 5500 weten-schappers, docenten, on-dernemers,...
Bionieuws is het vakblad voor biologen en een uit-gave van het Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI). De vereni-ging van ruim 5500 weten-schappers, docenten, on-dernemers,...
Bionieuws is het vakblad voor biologen en een uit-gave van het Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI). De vereni-ging van ruim 5500 weten-schappers, docenten, on-dernemers,...
In het voor ons zichtbare licht hebben vlindervleugels vaak prachtige kleurpatronen. Door de vleugels met een speciale supergedetailleerde infraroodcamera te bekijken, zagen wetenschappers ook...
Wereldwijd hakken dammen het leefgebied van vissen in stukjes, een fenomeen dat vooral in de tropen zal toenemen.Bestaande en geplande stuwdammen leveren weliswaar energie...
Een grote albatros met datalogger stijgt op om op zee te gaan patrouilleren.
Albatrossen met dataloggers maakten de eerste schatting van illegale scheepvaart mogelijk in...
Luchtwegvirus HMPV verschuilt zich dankzij rnamethylering voor het humaan immuunsysteem.Door zich te vermommen als menselijk rna weet het virus HMPV het immuunsysteem van mensen...
De grote opslag van de collectie zoogdieren heeft wel iets weg van de wachtkamer van de Ark van Noach. Foto: Bureau Voorlichting Naturalis
Serie: Uit...
Predatoren kunnen prachtkevers lastig vinden, juist door hun kleurrijke schild.
Het glanzende kleurenscala van prachtkevers (Sternocera aequisignata) zorgt ervoor dat de insecten minder opvallen. De...
Biologen zien het voor hun neus gebeuren: de ecosystemen waar ze al jarenlang onderzoek naar doen veranderen grondig door menselijk toedoen. Hoe gaan ze daarmee om?
Experiment waarbij een bakje sediment met toegevoegde nanoplastics in een sloot werd geplaatst. Foto Bart Koelmans, WUR
Hoge concentraties nano- en microplastics hebben op langere...
1: Jura-zeeleven (Aquarel Henry de la Beche, 1830). Collectie: National Museum Cardiff.
Reconstructies van prehistorisch leven door kunstenaars zijn zelden foutloos, maar vervullen zeker een...
Foto: Bureau Voorlichting Naturalis
Serie: uit de schatkamer
Grasduinen langs ruim 42 miljoen objecten in de collecties van het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie – Naturalis, 1820...
Het van oorsprong Belgische chemiebedrijf Solvay heeft de Chemistry for the Future Solvay Prize 2020 toegekend aan de Amerikaanse chemisch bioloog Carolyn Bertozzi (1966)...
Onderzoeksfinancier NWO heeft 13 januari zestien recent gepromoveerde onderzoekers een Rubicontoelage toegekend om maximaal twee jaar onderzoek te doen bij een buitenlands instituut. Hieronder...
Plantenecoloog Marielos Peña Claros (1969) is in Wageningen benoemd tot persoonlijk hoogleraar ecologie en beheer van tropische bossen. Ze studeerde biologie aan de Universiteit...
Siroon Bekkering bestudeert de rol van het aangeboren immuunsysteem bij het ontstaan van slagaderverkalking. In tegenstelling tot vaak gedacht, lijkt dit immuunsysteem een geheugen...
Weten welke planten bescherming nodig hebben bij klimaatverandering? Een nieuw model gaat hierbij helpen.‘Wat bepaalt de genetische variatie van plantenpopulaties op grote schaal? Ik...
De expositie Dinomakers in Teylers Museum is volgens cultuurhistoricus en gastconservator Esther van Gelder geïnspireerd op de recent verschenen boeken Paleoart van Zoë Lescaze...
PLANTENVADEMECUM – VOOR WILDE BIJEN, VLINDERS & BIODIVERSITEIT IN TUINEN Arie Koster Hardcover, 320 pagina’s, 35 euro‘Verbeter de wereld, begin bij je tuin’, is...
BEKENTENISSEN VAN EEN MILIEUACTIVIST Paul Kingsnorth Paperback, 336 pagina’s, 24,99 euroOoit was Paul Kingsnorth fanatiek voorvechter van de milieubeweging, nu beslist niet meer. De...
DE TURKSE TORTEL Hay Wijnhoven Paperback, 256 pagina’s, 14,99 euroZe zijn hulpvaardig, trouw en liefdevol; Turkse tortels zijn dikwijls partners voor het leven en...
GASTLESSEN PLASTIC SOEPPlastic in water is voor veel zeebewoners dodelijk. Per jaar komt naar schatting 8 miljoen ton plastic in onze oceanen terecht,...
MIEREN VAN EUROPA Claude Lebas e.a. Paperback, 416 pagina’s, 39,95 euroVoor nieuwsgierige wandelaars die in de bossen van Europa graag hun neus in mierennesten...
De Artistentoonstelling Ode aan het insect imponeert en verwondert met haarscherpe macrofoto’s, maar voelt door beperkte omvang en weinig inhoud ook als een gemiste...
In Egmond aan Zee dompelden docenten zich onder meer onder in mariene mysteries rond sponzen en walvisbotten.
Bezoekers bestuderen de schedel en onderkaak van een...
Omringd door honderden tot duizenden kanoetstrandlopers, eidereenden, zilverplezieren, wulpen en talloze andere vogels hield Barwolt Ebbinge enkele broedseizoenen samen met zijn vrouw de wacht...
Een zalfje voor huidaandoeningen blijkt bij aanbrenging op een muggenbeet ook te beschermen tegen onder andere het zikavirus.Door de immuunrespons op een muggenbeet te...
De landbouw en grazers van Europeanen veroorzaakten vanaf 1620 de open landschappen van New England. Foto: David Foster
Niet de oorspronkelijke bewoners, maar Europese kolonisten...
Een team van wetenschappers heeft een biologisch afbreekbaar buisje ontwikkeld dat grote gaten in zenuwen kan repareren (Science Translational Medicine, 22 januari). Het buisje...
Terwijl mannetjeschimpansees meestal hun hele leven in een groep blijven, trekken vrouwtjes vaak weg – hoewel dat niet voor alle vrouwtjes geldt. Na 45...
Ze lijken misschien doodnormale zoetwaterdobberaars, maar ook wilde eenden gaan al decennia in aantal achteruit. Daarom is 2020 uitgeroepen tot het Jaar van de...
Bij motten ligt de symmetrie in vleugelpatronen net niet op de middellijn. Foto: DUMI.
Camouflagepatronen op de vleugels van nachtvlinders liggen vaak net niet symmetrisch...
Ruim zeventig internationale wetenschappers publiceerden een zogeheten roadmap voor het behoud en herstel van insecten. Is dat een goed plan?
Dat het slecht gaat met...
Opgravingen uit 2010 bij Ngandong, het laatste bolwerk van Homo erectus op Java. Foto: Russell L. Ciochon, University of Iowa
Nieuwe dateringstudies laten zien dat...
3D-beeld van een muizenbrein, geïnfecteerd met Toxoplasma gondii.
Infectie met toxoplasma maakt muizen nieuwgieriger, minder gestrest én minder bang voor roofdieren.
De bekende hersenparasiet Toxoplasma gondii...
Apollovlinders: hiervan bezit Naturalis een van de volledigste verzamelingen ter wereld. Foto: Naturalis Biodiversity Center
Serie: Uit de schatkamer
Grasduinen langs 42 miljoen objecten in...
De PigeonBot, een op afstand bestuurbare vogelrobot met echte veren. Foto: Lentink Lab / Standford University
Ook bij hevige luchtturbulentie blijven vogelveren netjes aan elkaar...
Twee van de nieuwe vogelsoorten: Cyornis omissus omississimus (boven) en Locustella portenta (onder).
Op expeditie in Indonesië vinden biologen in een klap vijf nieuwe vogelsoorten...
Gevederde dinosauriërs werden geteisterd door vergelijkbare insecten als moderne vogelluizen (Nature Communications, 10 december). Dit nieuw ontdekte insect – Mesophthirus engeli – in zo’n...
Bothomeostase is een delicaat proces. Zonder een strakke coördinatie tussen botvormers en botafbrekers gaat het mis.
‘Het was flink zware kost om zomaar vanuit het...
Het mag dan vier keer dikker zijn dan een mensenhaar, olifantenhaar is maar half zo sterk (Matter, 11 december).Amerikaanse onderzoekers waren gefascineerd door de...
Resusapen (Macaca mulatta) met sterke vriendschappen hebben betere kansen op overleving. Dat concluderen onderzoekers van de University of Exeter 11 december in Proceedings of...
Bidsprinkhanen kunnen goed gecamoufleerde prooien opsporen. Met dit spacebrilletje achterhaalden Britse onderzoekers dat hij daarvoor een visueel systeem inzet, waarmee hij zogeheten bewegingen van...
Synthetische stoffen, zoals plastics en pfas, die nu tot milieucrises leiden zijn eigenlijk oude bekenden. ‘Het zou beter zijn als we voortaan vooraf de...
Goed nieuws voor sportersbreinen. Hoewel uit eerdere onderzoeken meermaals is gebleken dat vooral contactsporten als boksen en het koppen van voetballen nogal wat schade...
De kleinste ademhalingsdruppeltjes lekken door een gezichtsmasker dat is gemaakt van een opgevouwen zakdoek. Dit blijkt uit visualisaties die onderzoekers van de Florida Atlantic...
Bionieuws' jaaroverzicht - van pfas tot Humboldt
Wat waren de hoogte- en dieptepunten van de Nederlandse biologie in 2019? Bionieuws selecteerde tien onderwerpen die biologen...
De Netflixserie unnatural selection stelt terechte vragen over ontwikkelingen rondom Crispr-Cas, maar doet dat wel op bombastische wijze en gaat bovendien vaak te kort...
De kalkoen legde een lange weg af voor hij op Europese kerstdiners belandde, waar getuige zijn naam veel verwarring over de vogel ontstond.
Linnaeus had...
Oeverkruid werd na 85 jaar weer aangetroffen in de Kikkervallei.
Waterwinning schaadt de kwetsbare vegetatie in herstelde duinvalleien niet.
Ondanks de infiltratie met rivierwater verschijnen...
Verstoring van leefgebieden brandmerkt diersoorten en maakt ze weerbaarder voor toekomstige habitatfragmentatie.
Diersoorten die in het verleden regelmatig zijn opgeschud door ijstijden, bosbranden, orkanen of...
Darwins geromantiseerde wereldreis in stripvorm
Darwin - De reis met de HMS Beagle - Fabien Grolleau & Jérémie Royer Hardcover, 176 pagina’s, 26 euro
Geen samenvatting,...
Illustratie: Mendoza et al.Model uit het Nature-paper waarin te zien is dat Cas3, Cas9 en Cas12 het blaasje van de bacteriofaag (linksboven) niet binnen...
Groep A-streptokokken zijn verantwoordelijk voor keelontsteking en krentenbaard, maar kunnen in ernstige gevallen ook leiden tot bloedvergiftiging en weefselafsterving.
Streptokokbacteriën produceren een eiwit dat rode...
Papegaaivissen helpen zichzelf, maar ook het koraal.
Papegaaivissen doen zich te goed aan micro-organismen die op verbleekte koralen groeien, waarmee de vissen uiteindelijk bijdragen aan...
Artist impression van een bezoek aan Mars met astronauten, een nederzetting en de Mars 2020 Rover.
Mars of de maan koloniseren lijkt vooralsnog sciencefiction. Toch...
De vrijlevende Comatulid-zeeveer is een van de moderne vertegenwoordigers van de zeelelies.
Amerikaanse paleobiologen vonden de missing link tussen zeelelies en oer-stekelhuidigen.
‘De stekelhuidigen, een van...
Foto: Glock et al, CC BY 4.0
Celdeling, communicatie en beweging; zonder het zelforganiserend vermogen van eiwitten zijn levende cellen hopeloos de weg kwijt. Om...
Reconstructie van een Neanderthaler-man. Foto: Petr Kratochvil
Het populaire idee dat neanderthalers zijn verdwenen door competitie met moderne mensen kan op de helling. Het uitsterven...
Verwacht ’s winters geen klassieke concerten van de Noordse nachtegaal (Luscinia luscinia): tijdens zijn verblijf in Afrika is experimentele jazz meer het genre van...
Elsbeth Stassen, hier omringd door portretten van Wageningse oud-hoogleraren: 'Kern van het probleem is het te intensief houden van dieren.'
De intensivering van de veehouderij...
Er is haast geen ontkomen aan: cafeïne. Zelfs niet voor geheelonthouders die onverhoopt een bloedtransfusie ondergaan. De kans dat de opkikkerstof in het donorbloed...
De injectie van hartstamcellen helpt niet om schade aan het hart te herstellen door dode of beschadigde hartcellen te vervangen, maar doordat de injectie...
Amerikaanse onderzoekers hebben met een dna-structuur in de vorm van een ster een val gecreëerd waarmee ze het denguevirus in de bloedbaan effectief kunnen...
Gisten determineren met insectenhoofdjes? Het kan. ‘Ooit gaan bierbrouwers hier misschien van profiteren.’
‘Net zoals ik bij de geur van versgebakken brood in de stad...
Goed ontwikkelde achterpoten om makkelijk te wisselen tussen bloemen, fijne haartjes op borstkas en onderbuik om pollen op te pikken, de aanwezigheid van pollen,...
De microbioomhype heeft weer een tijdelijk hoogtepunt bereikt. Amerikaanse onderzoekers melden de vondst van 222 verschillende bacteriën in de tabak in vier cigarillo’s van...
NB: de komende Columnestafette 2020.
Ook in het studiejaar 2018-2019 hielden Bionieuws en het Landelijk Overleg Biologie Studenten (LOBS) weer een column-estafette. Hierbij verzorgden studenten...
Er starten dit jaar ruim 5 procent minder eerstejaars met een hbo-opleiding in de biowetenwetenschappen.Voor het tweede jaar op rij daalt de totale instroom...
Daphnia melanica beschermt zichzelf tegen de zon met melaninepigmenten. Foto Julia Musse.
De zon tast het dna van watervlooien flink aan. Melaninepigmenten steken daar een...
In 2018 spoelde er zoveel sargassum aan bij Lac Bay op Bonaire dat er een grote schoonmaakactie met vrijwilligers nodig was.
Een uitdijende massa drijvende...
Bij mitochondriale zelfmoord rekt een mitochondrion eerst uit (A), vormt dan een ringstructuur (B-D) en vernietigt zichzelf vervolgens van binnenuit (E-F).
Voor het eerst hebben...
Polytrichum juniperinum heeft net als andere mossoorten vermoedelijk een algvoorouder. Foto ImageSelect
Zo’n 580 miljoen jaar geleden hielp de horizontale genoverdracht van bodembacteriën naar een...
Analyses pleiten peetvader van genetica vrij van gesjoemel.
'Er is eigenlijk niets verdachts aan de gegevens en experimenten waarop Mendel zijn uitsplitsingsregels baseerde. Uit zowel...
Om de groei en morfologie van draadschimmels goed te volgen ontwikkelden Taiwanese wetenschappers de fungal feature tracker (FFT), beschreven in Plos Computational Biology van...
Heliconius telesiphe, een van de twintig onderzochte kleurrijke Heliconius-vlinders uit Zuid-Amerika. Foto Andrew Nield.
De diversiteit van vlinders in het Heliconius-geslacht is deels te danken...
Met neonicotinoïden gecoate rijstzaden in de natte rijstteelt leveren problemen op voor het voedselweb in het Japanse Shinzi-meer.
Het gebruik van insectendodende neonicotinoïden in de...
Drieteenstrandlopers broeden op Groenland, maar overwinteren elders.
Drieteenstrandlopers die voor verre overwinteringsplekken kiezen komen er bekaaid van af.
In Groenland broedende drieteenstrandlopers (Calidris alba) die ’s...
Het heideknotszwammetje groeit liefst op voedselarme grond. Foto: ImageSelect.
DOOR STEIJN VAN SCHIE_ De paddenstoel van het jaar is gek op heide en zure zandgrond,...
Impressie van een dwarsdoorsnede door een mazelenvirus. Het virus is omgeven door een lipidemembraan met eiwitten (roze en blauw) en bevat een viraal rna-genoom...
Imker en milieuactivist Sonne Copijn uit het Utrechtse Groenekan ontvangt 2 november de Heimans en Thijsse Prijs voor de bescherming van wilde bijen en...
Een kogelvrije mensenhuid en textiel van poep; de projecten van biokunstenaar Jalila Essaïdi zijn vakoverstijgend.
Biokunstenaar Jalila Essaïdi over haar van poep gemaakte kledingslijn: ‘Ik...
In zijn autobiografie Gebiologeerd vertelt Jan van Hooff de lezer aan de hand van smakelijke anekdotes over zijn bijzondere leven. Over zijn jongensjaren in...
Grofweg ter hoogte van Nederland is de soortenrijkdom van regenwormen het grootst. Foto Pixabay
Regenwormen zijn vooral gek op gematigde gebieden, daar is hun diversiteit...
Foto: NASA Earth Observatory image made by Joshua Stevens, using Landsat data from the U.S. Geological Survey.
De intensiteit van zomerse algenbloei is de afgelopen...
Hoera, het Koninkrijk der Nederlanden is een tweede palmensoort rijker. Uit taxonomische analyses blijkt dat de Sabalpalm op Bonaire een aparte soort is: Sabal...
Een gehoornde stier van een controle groep naast twee nakomelingen van een genoomgeredigeerde stier zonder hoorns. Foto Alison Van Eenennaam
Amerikanen hebben met genoomredigeren zes...
Veertig jaar aquatische ecologie leverde Ellen van Donk bijzondere inzichten op. ‘Mijn meest geciteerde papers komen voort uit toevalsontdekkingen.’
Thuis in Abcoude, waar aan de...
De fusie tussen vrouwelijke zeeduivels en de veel kleinere mannetjes tijdens het paren, is mogelijk doordat de diepzeevissen een belangrijke tak van het adaptieve...
De instroom aan biologische eerstejaarsstudenten stabiliseert dit jaar, met een positieve uitschieter voor de Vrije Universiteit Amsterdam.Dit studiejaar starten in totaal 3.913 eerstejaarsstudenten met...
Eikel is een scheldwoord, maar voor veel bosbewoners zijn de eikels die ieder najaar worden uitgestrooid juist een zegen.
Ze vallen als projectielen uit de...
Een das bij zijn burcht. Bij verstoring trekken dassen verder van huis. Foto ImageSelect
De jacht op dassen werkt averechts: de dassen vergroten hun leefgebied...
Veel vogels zijn de dupe van de wereldwijde dierenhandel, waaronder deze shamalijster (Copsychus malabaricus) op een vogelmarkt in Indonesië. Foto Gabby Salazar
Vooral vogels en...
Erfelijkheidsonderzoek werd lang gedreven door tweelingstudies; GWAS bracht daar verandering in.
GWAS is de eerste methode om de genetische achtergrond van complexe eigenschappen te onderzoeken,...
Schematische voorstelling van de verschillen tussen het veel gebruikte genredigeersysteem Cas9 (boven) en Cascade, dat tot de klasse-1 genredigeersystemen behoort. Bron: Gersbach Lab, Duke...
DOOR AAFKE KOK_ Geliefd, kleurrijk en hybride. De honderdbladige meiroos is bijna net zo veelzijdig als honderd jaar Vakblad voor Biologen.
De honderbladige roos is...
De genen die een rol spelen in fruitvlieglijnen met selectie op reproductie op latere leeftijd zijn andere dan bekende verouderingsgenen. Foto Sanjay Acharya, CC...
Witgestreepte dolfijnen (Lagenorhynchus obliquidens) bij Canada. Genverlies bij hun voorhouders hielp bij de overgang van land naar zee. Foto ImageSelect.
De voorouders van walvissen...
De Amerikaanse zijdeplant ( Asclepia tuberosa ) is een de onderzochte plantensoorten in het biodiversiteitsexperiment in moerasdenbossen in South Carolina.
De biodiversiteit herstelt zich sneller...
Foto: Flickr/Dan
De juiste bodembacteriën kunnen planten hun hele leven gezond houden, zelfs in de aanwezigheid van pathogenen.
Wanneer tomatenzaailingen in hun jonge leven in contact...
Alexander Fleming (1881–1955), de ontdekker van het antibioticum penicilline, Illustratie ImageSelect
De ontdekking van penicilline door de Schotse arts en microbioloog Alexander Fleming is winnaar...
Wat vinden biologen leuk aan Bionieuws en wat slaan ze het liefst over. Een rondje reacties, van student tot hoogleraar en met een belangrijk advies van de oudste lezer van Bionieuws .
Het laatste nummer van het Vakblad verscheen in September 1944. Thans schrijven wij Augustus 1945; elf maanden lang heeft ons maandblad niet kunnen verschijnen....
Niet alleen honden en kinderen hechten zich aan hun verzorgers. Ook katten zijn behoorlijk aanhankelijk: zo'n twee derde raakt echt gehecht aan zijn baasje.Zodra...
Still uit een 3D-animatie waarbij het Crispr-Cas9-complex (groen) een stuk menselijk dubbelstrengs-dna (wit) op een vooraf bepaalde plaats openknipt. Animatie: Visual Science and Skoltech,...
Nu popmuzikant en stijlicoon David Bowie aan zijn laatste ruimtereis is begonnen, kunnen biologen zich extra koesteren aan zijn letterlijk voortlevende herinnering. In...
Evenveel cafeïne als in vijfhonderd espressootjes werkt Hypothenemus hampei in zijn korte leventje naar binnen. Voor mensen zou dat dodelijk zijn, dus hoe...
Connecties tussen de hersenschors en hippocampus zorgen voor het opslaan van associatieve herinneringen, zoals het koppelen van angst voor slangen aan een bepaald...
redactie@bionieuws.nl Call ERA-net NeuronEnkele NWO afdelingen nemen ten behoeve van de topsector Life Sciences & Health deel aan een call van het Europese netwerk...
Van amoebe tot zebra en van aronskelk tot het varicella zostervirus. De biodiversiteit van het leven op aarde is onwaarschijnlijk groot en onmetelijk...
Vliegtuighal-TUD, DelftOnderzoeks- en testlaboratorium voor vliegende en lopende zwermrobots, zoals de libel-robot DelFly en de lopende zespotige robot Zebrohttps://www.robotics.tudelft.nl
agenda@bionieuws.nlBuitengewone Beesten, Raar maar Waar22 januari t/m 30 september 2016 Natura Docet Wonderryck Twente, Denekamp Tentoonstelling over vreemde scheppingen van de natuurhttps://www.wonderryck.nlForces of Nature22...
De eindejaarspuzzel uit de laatste Bionieuws van 2015 zal de geschiedenisboeken ingaan. Het was een van de moeilijkste puzzels die redacteur Jeroen Scharroo...
De hormonale regeling van de menstruatiecyclus is een lastig onderwerp. Lerarenopleider Caspar Geraedts bedacht daarom een dramatische werkvorm: met de hele klas de menstruatiecyclus...
Lang Leve de Liefde, het populaire lesprogramma over relaties en seksualiteit, bestaat 25 jaar. Grondlegger Jos Poelman blikt terug.De biologieleraar die stotterend staat te...
De Nijmeegse cognitief neurowetenschapper Erno Hermans heeft een ERC Consolidator Grant van 2 miljoen euro gekregen van de European Research Council, zo meldt Radboud...
Moleculair bioloog Jop Kind (1978) en biomedisch wetenschapper Lucas Jae (1985) hebben 11 januari de door farmaceut Roche gesponsorde Antoni van Leeuwenhoek Prijs 2016...
Onderzoekers wisten het eigenlijk al: kameleons beschikken over indrukwekkende tonguitroltechnieken om prooidieren als sprinkhanen te overmeesteren. Vanaf ongekend grote afstand verrassen ze hun prooi...
Australische onderzoekers hebben bij de Tasmaanse duivel een tweede vorm van kanker ontdekt die van dier op dier wordt overgedragen via levende kankercellen (...
Kleine mannetjes zijn aantrekkelijker voor vrouwelijke doodgraverkevers dan grote exemplaren. Die lopen namelijk minder risico in gevechten verzeild te raken, verklaren Britse en Amerikaanse...
Plankton in de oceaan blijkt minder efficiënt in fotosynthese dan tot nog toe werd aangenomen. Dat schrijven Amerikaanse en Koreaanse onderzoekers 7 januari in...
Als gevolg van een reorganisatie verdwijnen mogelijk 22 arbeidsplaatsen bij het verlieslijdende Imares, onderdeel van Wageningen UR. Ook heeft het zeeonderzoeksinstituut sinds 1 januari...
Moderne mensen danken een aantal voordelige immuungenen aan inmenging van vroegere mensachtigen als neanderthalers en denisovamensen. Dat blijkt uit twee onafhankelijke publicaties in American...
Drie plantstudies van Nederlandse onderzoekers leggen honderden zaden, planten en bomen langs de meetlat.Welke combinaties van eigenschappen komen voor bij planten, en welke zijn...
Het aantal mogelijk schadelijke mutaties neemt toe bij volkeren naarmate ze zich op grotere afstand van Afrika bevinden. Dat is het gevolg van vroege...
Amerikaanse onderzoekers zijn erin geslaagd bij muizen de voortgang van de ziekte van Duchenne te stoppen met behulp van genome editing . Dat schrijven...
Het karkas van een wolharige mammoet laat zien dat mensen al tien millennia eerder dan gedacht in het Arctische gebied leefden. Dat schrijven onderzoekers...
In afwezigheid van zonlicht tijdens de Arctische winter blijkt zoöplankton te migreren onder invloed van maanlicht. De massale verticale beweging komt overal voor in...
Sluipwesplarven van de soort Bathyplectes anurus kunnen met gastheer en al springen om een gunstige omgeving te bereiken. Dat laten Japanse onderzoekers zien in...
Honingbijen worden agressief als ze een vijand opmerken. Met een alarmferomoon roepen werksters die de kolonie bewaken hun nestgenoten dan op tot de strijd....
Synthetische moleculen gemaakt door Groningse onderzoekers kunnen niet alleen zichzelf repliceren, ze blijken ook te diversifiëren in onderscheidbare soorten. Dat observeerden de onderzoekers nadat...
Na twee overwinningen op de Nationale Biologie Olympiade en een historische uitslag tijdens de internationale wedstrijd werd Christine Moene Jongere van het Jaar. ‘Biologie...
Eiwitten of koolhydraten? Aardig wat mensen kwellen zichzelf met pogingen de laatste groep uit hun dieet te weren, uit angst voor vetrollen. Rupsen van...
Promoveren blijft voor veel biowetenschappers de eerste stap van hun loopbaan.‘De mooiste libellensoort van Nederland’ legde de 17-jarige Quinten Bulte uit Dalfsen vast bij...
Wie rond de afgelopen feestdagen de betrekkelijke winterkou trotseerde, kon er bijna niet aan ontkomen: bloeiende madeliefjes. Het geelwitte bloemetje werd dan ook de...
Detail uit een schilderij van Jan Verkolje (1680-1686), Rijksmuseum AmsterdamAntoni van Leeuwenhoek deed in de zeventiende eeuw voor het eerst verslag van de wereld...
Deelnemers van de landelijke onderwijsdag Natuurinclusieve Landbouw in Groen Onderwijs onderzoeken de biodiversiteit in aarde van verschillende plekken.
‘Er zijn ongeveer honderd vmbo-scholen die het...
