Van drones die bosbranden in kaart brengen tot slimme cameravallen bij antistroperij; stichting Hack the Planet streeft naar positieve impact door middel van computertechnologie. 

‘Ze zijn gepakt!’, klinkt het voor softwareontwikkelaar Tim van Deursen begin deze maand vanaf de andere kant van de telefoonlijn: een compleet netwerk aan neushoornstropers verdwijnt met opzichter en al achter de tralies. Een ogenschijnlijk opmerkelijke mededeling aan een informaticus. Die verbazing verdwijnt bij de notie dat de cruciale informatie die tot de arrestaties heeft geleid, afkomstig is van de technologie van stichting Hack the Planet, opgericht door Thijs Suijten en Van Deursen zelf.

Niet onnodig compliceren
De twee mannen vormen wat Van Deursen het huidige ‘kernteam’ van Hack the Planet noemt. Daarnaast is er regelmatig een afstudeerder op kantoor te vinden en dragen een freelancer en een elektro-engineer parttime bij. Hacking, zo legt Van Deursen uit, bekent eigenlijk niet meer dan ‘efficiënte probleemoplossing’. Dat is volgens hem dan ook precies de kracht van de stichting: zaken niet onnodig compliceren, maar zo snel mogelijk op weg naar de gewenste uitkomst. 

Camera’s
De technologie van de stichting tackelt maatschappelijke en ecologische problemen, zowel dicht bij huis alsook ver over de grens. In Canada zorgen speciale AI-camera’s met een door Hack the Planet zelfgemaakt computermodel er bijvoorbeeld voor dat ecologen wolven kunnen monitoren zonder zelf het gebied in te hoeven. In het amazoneregenwoud laten diezelfde camera’s de lokale bevolking weten wanneer er een auto het gebied doorkruist; een potentieel voorteken van illegale houtkap. ‘Klassieke cameravallen slaan foto’s op een geheugenkaart op, die onderzoekers later moeten ophalen en checken om te weten wat is vastgelegd. Onze camera’s registeren live wie of wat er op beeld staat en maken daar direct melding van’, legt Van Deursen uit. Naast cameravallen ontwikkelt Hack the Planet onder andere een alarmsysteem om mens-dierconflicten te voorkomen en telefoonsensoren die mobiele telefoons kunnen detecteren in de strijd tegen stropers. 

Speelgoeddrones
Het allereerste Hack the Planet-project was er al ver voor de totstandkoming van de stichting. Gedreven door de wens om de wereld een beetje mooier te maken, gaat Van Deursen – die destijds nog werkzaam is voor digitaal productontwikkelingsbedrijf Q42 – in gesprek met natuurbehoudorganisaties. ‘Zij hebben zelf vaak niet de juiste technische expertise in huis, waardoor de deur wagenwijd voor ons openstond’, verklaart hij. Het resultaat is een geavanceerd luchtobservatiesysteem in opdracht van Greenpeace, uitgebouwd vanuit een stel relatief goedkope drones, dat bosbranden in kaart brengt en mogelijk ook aanstichters identificeert. Van Deursen reist af naar Indonesië om het lokale team te trainen in het gebruik van deze, aldus hemzelf, ‘speelgoeddrones’. Hij vertelt: ‘Dat was zo onwijs bijzonder. Je probeert ook maar wat, simpelweg omdat je geraakt bent door een probleem en hoopt wat te kunnen bijdragen, en dan plots blijkt iets daadwerkelijk impact te hebben. Dat gevoel is geweldig, maar ook zenuwslopend: welke andere mogelijkheden heb ik tot dusver laten liggen? Ik kon daarna onmogelijk weer zonder verder nadenken een commercieel project oppakken; een jaar later startten we met Hack the Planet.’

Opschaling
Het initiatief Hack the Planet opereert vervolgens nog bijna een decennium onder de Q42-vlag, maar is sinds 2025 officieel een opzichzelfstaande stichting. Waar Hack the Planet ooit zelf actief moest lobbyen voor een samenwerking, weten organisaties hen inmiddels maar al te goed te vinden. Van Deursen: ‘Dat alles betekent dat we ook externe financiering kunnen aanvragen en dat opschaling in de nabije toekomst hopelijk mogelijk is. Dit werkveld is een soort kat-en-muisspel, waarbij je telkens iets nieuws moet verzinnen om stropers en andere criminelen te slim af te zijn. Het zou fantastisch zijn als Hack the Planet ooit ook zonder mij voort zal gaan, als ik over echt heel wat jaren besluit te stoppen.’