Een groep vertakte vetzuren lijkt katten te helpen bij langdurige herkenning van individuele urinegeuren en te hinten naar een mogelijke rol van de mysterieuze lipidendruppels in kattennieren. Dat concludeert een internationaal onderzoeksteam in Current Biology van 19 augustus.

De onderzoekers bevestigen eerst dat huiskatten urine van verschillende individuen van elkaar kunnen onderscheiden: als een kat een urinemonster herhaaldelijk aantreft, besnuffelt het dier deze telkens korter. Maanden later zijn de snuffelreacties op eerder waargenomen urinegeuren daarbij nog altijd verminderd. Ook het zogenaamde fleemgedrag, waarbij katten met open bek geuren analyseren, neemt af naarmate het individu dezelfde urine meermaals aangeboden krijgt.  

Het team gebruikt de fleemgedragingen vervolgens als aanwijzing om urinemoleculen te identificeren die mogelijk bijdragen aan herkenning. Zo komen ze uit bij dertien vertakte vetzuren, waarvan de combinaties en relatieve verhoudingen sterk variëren tussen katten, maar relatief stabiel blijven binnen hetzelfde individu. Wanneer de onderzoekers in een voor de katten bekend urinemonster enkel de vertakte vetzuurfractie experimenteel veranderen, vertonen de dieren wederom een verhoogde snuffelreactie. Deze specifieke moleculen blijken bovendien vrij persistent te zijn; in urinemonsters bij 25 graden Celsius blijven de individuele profielen minstens 24 uur stabiel.

Opmerkelijk genoeg vindt het onderzoeksteam de groep vertakte vetzuren later terug in lipidedruppels in de nierschors: vettige bolletjes waarvan de functie in kattennieren al honderd jaar onbekend is. Volgens de auteurs wijzen hun bevindingen erop dat de druppels als opslagplaats voor de omschreven vetzuurmoleculen zouden kunnen bijdragen aan het behoud van een uniek individueel urineprofiel.