Word lid

Wandelende palm

Deel

De wortels van de wandelpalm (Socratea exorrhiza) in Costa Rica. Foto: Cyril Ruoso / Minden Pictures / Nature in Stock


Wie denkt aan migrerende organismen, denkt misschien niet meteen aan bomen die zelf op pad gaan. Toch is er een palm in Centraal- en Zuid-Amerika die zich kan verplaatsen. De wandelpalm is makkelijk van andere palmen te onderscheiden door een tiental stekelige wortels die boven de grond uitsteken. Door deze steltwortels kunnen ze goed op moerassige grond en hellingen groeien. De opmerkelijke wortels zijn niet alleen praktisch, maar geven ook de indruk dat de boom met een soort tentakels op de grond staat en wellicht elk moment zou kunnen gaan lopen.


Dat is ook precies wat lokale gidsen aan toeristen vertellen. Volgens legendes verplaatsen wandelpalmen zich al kruipend door het bos richting de zon. Door nieuwe wortels te laten aangroeien en oude te laten afsterven, zou de boom op zijn wortels door de tropische wouden van Centraal- en Zuid-Amerika lopen. Sommige gidsen beweren dat de wandelpalm wel zo’n 2 à 3 centimeter per dag of 20 meter per jaar aflegt.


De bijzondere wandelende wortels zijn ook terug te vinden in de naamgeving van de wandelpalm. Herman Wendland introduceerde de huidige naam Socratea exorrhiza (Bonplandia, 1860). De genusnaam Socratea verwijst naar de Griekse filosoof Socrates, die bekend stond om zijn denken dat buiten de oud-Griekse gangbare normen viel. Waarschijnlijk doelt deze verwijzing op de steltwortels die ook letterlijk buiten de gebaande paden treden. De soortstoevoeging exorrhiza, letterlijk uit het Oud-Grieks vertaald, betekent ‘buitenwortels’, wat een meer directe verwijzing is naar de bijzondere wortels waar de wandelpalm mee loopt.

Helaas is de legende wat overdreven. De wandelpalm kan wel degelijk nieuwe wortels laten aangroeien en oude laten afsterven, maar niet met de snelheid waar de gidsen over vertellen. Nadat een wandelpalm bijvoorbeeld door een storm is omgewaaid, kan de palm nieuwe wortels ontwikkelen om van de schade te herstellen en uiteindelijk weer rechtop te komen te staan (The First 100 Years of Research on Barro Colorado volume 2, 2024). Alhoewel de palm zich dus wel kan verplaatsen nadat hij omgewaait is, loopt de boom zeker geen 20 meter per jaar.

Lees nu ook