Wie rond de afgelopen feestdagen de betrekkelijke winterkou trotseerde, kon er bijna niet aan ontkomen: bloeiende madeliefjes. Het geelwitte bloemetje werd dan ook de roemruchte winnaar van de Floron Eindejaars Plantenjacht, waarbij vrijwilligers van 25 december tot 3 januari een uur lang winterse bloemen noteerden. Op nummer 2 en 3 eindigden respectievelijk de paardenbloem en straatgras. Op verspreidingskaarten van planten in Nederland is te zien dat het madeliefje in vrijwel elk atlasblok voorkomt. Maar: doorgaans van april tot september. De verlate hoge trefkans rond Kerst wijdt Floron aan het – toen nog – warme winterweer. Daardoor bloeiden er twee keer zoveel soorten en stonden er vijf keer zoveel voorjaarsplanten in bloei als normaal. Het madeliefje maakte zijn wetenschappelijk naam hiermee letterlijk waar: bellis betekent mooi en perennis overjarig of eeuwigdurend. Een eeuwige schoonheid dus, dat madeliefje. Meer algemeen is perennis een soortstoevoeging gegeven aan vaste planten.
Het bloemetje komt zo algemeen voor dat het ontelbaar veel namen heeft, zoals meizoentje en schapebloempje, met telkens een andere naamsverklaring. In het Nederlands stamt madeliefje af van maagdelief: een bloemetje dat de Heilige Maagd lief is. Het Engelse daisy is een verbastering van day’s eye , omdat de bloem alleen overdag open is en ’s nachts sluit. En in het Frans heet het bloemetje la pâquerette , dat typisch rond Pasen – Pâques – in bloei is.
Door zijn veelvuldige voorkomen wordt Bellis perennis soms als invasief beschouwd in graslanden en gazons. Hij is moeilijk uit te roeien en plant zich snel ongeslachtelijk voort via uitlopers in de oksels van de bladeren. Sommigen weten echter van de nood een deugd te maken: het eetbare madeliefje doet het leuk in salades en heeft ook homeopathische toepassingen in huidproblemen.
Voor anderen is het madeliefje vooral een fleurig bloemetje, en bovendien een van de weinige die bijna jaarrond in bloei zijn te aanschouwen. Al is het nog even de vraag of het madeliefje ook code rood in de ijselijke noordelijke provincies heeft overleefd.
foto ImageSelect