Of ze het nou ruiken of niet, angst verbergen voor een hond is lastig.

 

‘Als je bang bent voor honden, hebben ze het meteen door. Dat ruiken ze.’ Het is een volkswijsheid waardoor bij sommige mensen de moed gauw in de schoenen zakt. Maar is het ook waar?

 

‘Honden kunnen absoluut angst bij ons waarnemen’, vertelt gedragsbioloog Claudia Vinke van de Universiteit Utrecht. ‘Het verschilt per ras of ze dat vooral op basis van visuele aanwijzingen of juist op basis van geur doen. Ze kunnen waarschijnlijk allerlei dingen opmerken; we maken ons kleiner, maken een vluchtbeweging, onze ogen staan misschien net anders.

 

Angstzweet
‘Er is niet echt specifiek onderzoek naar gedaan voor zover ik weet. Maar op basis van mijn klinische ervaring durf ik dit wel te stellen. In Utrecht hebben we bij diergeneeskunde een gedragsunit waar mensen kunnen langskomen met hun hond, kat of papegaai met gedragsproblemen. Honden hebben een veelzijdig communicatiepalet. Dat ze angstzweet kunnen ruiken lijkt me logisch, ze hebben natuurlijk een geweldige neus – ter illustratie: sommige hulphonden kunnen bijvoorbeeld kanker met hun neus opsporen.

 

‘Dat honden angst ruiken kan vervelend zijn, want een angstreactie is natuurlijk een sympathische reactie. Zelfs al sta je heel stoer te zijn en probeer je je gedrag in bedwang te houden, angstzweet kun je lastig tegenhouden’, aldus Vinke. ‘De reactie van honden op bange mensen is erg wisselend. Het gevaarlijkste is als honden achter iemand aan gaan. Kinderen kunnen weleens heel hoog gaan gillen, en met de armpjes omhoog wegrennen. Dat triggert sommige honden. Dat kan een spelachtig element zijn, maar in gevaarlijke gevallen is het prooivang-gedrag, met soms ook echt bijten.’

‘Ook als je bijvoorbeeld al aan het hardlopen bent, kun je beter stoppen’

 

Stil
De beste tip is volgens Vinke dan ook om stil te gaan staan. ‘Ook als je bijvoorbeeld al aan het hardlopen bent, kun je beter stoppen. Veel eigenaren denken dat hun hond alleen wil spelen, maar dat is helaas niet altijd zo. Wij krijgen natuurlijk alleen de ernstige gevallen, maar als particulier maak ik op straat ook het nodige mee.’

 

Honden zijn heel erg gericht op mensen, vertelt Vinke. ‘En ze worden ook steeds meer op mensen gericht. Daar is veel onderzoek naar. Wolven kijken bijvoorbeeld helemaal niet in elkaars gezicht. Aankijken is voor hen een dreigement. Het is een sociale soort, dus conflicten met elkaar vermijden ze liever. Honden daarentegen kijken mensen wel middenin hun gezicht aan – met een ‘zachte blik’. Ze volgen ook onze gebaren, blijkt uit experimenteel onderzoek. Die wisselwerking is echt frappant.’


Dreigement
Nog zo’n volkswijsheid is dat het niet verstandig is honden aan te kijken. ‘Dat klopt. Dat komt voort uit dat wolvengedrag. Gefixeerd aanstaren kunnen ze als dreigement opvatten. De ene hond wordt daar agressief van, de andere zal juist wijken. Die gedragsreacties verschillen ook per ras. Honden die voor de jacht met jager zijn gefokt, interacteren veel meer met de eigenaar dan honden die voor zelfstandige jacht zijn gefokt. Daar doorheen heb je nog individuele verschillen van honden die meer en minder naar de eigenaar kijken.’

 

Vermoedelijk nemen honden dan ook niet alleen angst bij mensen waar. Vinke: ‘In onze gedragskliniek hebben we soms frappante voorbeelden van honden die de stemming van hun baasje ogenschijnlijk overnemen. Ik denk dat ze veel meer waarnemen dan wij überhaupt vermoeden. Die mens-dier-relatie is gigantisch interessant, en er valt nog veel aan te onderzoeken.’

 

Dwarse vragen van leerlingen? Mail uw vragen naar redactie@bionieuws.nl.