Personaliarubriek voor biologen voor 2024, tweewekelijks aangevuld.

 

SOORTGENOTEN 2024

 

Lizan Freijsen †
Biokunstenaar Lizan Freijsen (1960) is 15 februari door een fietsongeluk overleden in Rotterdam. Ze studeerde aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam en Jan van Eyck Academie in Maastricht. In 2002 begon ze met het fotograferen van schimmels en maakte vooral kunstwerken van natuurlijk materiaal: handgetufte wollen wandkleden, mosbehang en schimmeltapijten. In samenwerking met het Westerdijk Fungal Biodiversity Institute publiceerde zij in 2017 het ‘alternatieve biologieboek’ The Living Surface, waarmee ze een European Design Award (2018) en German Design Award (2019) won.

Toos van Noordwijk
Ecoloog Toos van Noordwijk is de nieuwe directeur van Wij.land, een bij Abcoude gevestigde stichting die samen met boeren werkt aan landschapsherstel op basis van nieuwe verdienmodellen. Ze vervangt oprichter en bodemkundige Danielle De Nie, die wel betrokken blijft bij Wij.land. Van Noorwijk studeerde ecologie in Utrecht en promoveerde daar in 2014 op onderzoek aan populatieherstel van insecten in graslanden. Ze werkte als postdoc in Liverpool en vervolgens vanaf 2016 bij EarthWatch Europe.

Maarten Schutyser
Bioprocestechnoloog Maarten Schutyser is in Wageningen benoemd tot persoonlijk hoogleraar Drying and Dense Food Processing. Hij studeerde daar bioprocestechnologie en promoveerde er op onderzoek aan fermentatie. Hij werkte daarna bij Akzo Nobel Chemicals en NIZO food research en is sinds 2008 werkzaam bij het Wageningse Laboratorium voor Levensmiddelenproceskunde (WUR).

Linda Verhoef
Viroloog Linda Verhoef is benoemd tot bijzonder hoogleraar microbiële voedselveiligheid, in het bijzonder de epidemiologische bepaling van microbiologische risico’s in voedselketens, aan de Universiteit van Amsterdam. De leerstoel is ingesteld door haar werkgever de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Verhoef studeerde voedingswetenschap in Wageningen en promoveerde in 2011 in Rotterdam op onderzoek aan uitbraken van norovirussen. Ze werkte daarna als epidemioloog bij het RIVM en sinds 2018 als adviseur microbiologie bij de NVWA.

Cogem
Bij de Commissie Genetische Modificatie zijn drie nieuwe leden toegetreden: bioethicus Nienke de Graeff (Julius Centrum, LUMC) trad toe als lid van de subcommissie Ethiek en Maatschappelijke Aspecten en ecoloog Koen Verhoeven (NIOO-KNAW) en evolutiebioloog Hans Breeuwer (IBED-UvA) nemen zitting in de subcommissie Landbouw.

Verschenen in Bionieuws 4 van 1 maart 2024


Halbe Hettema †
De Friese natuurjournalist Halbe Hettema (1956) is 29 januari in Goutum overleden. Hij werkte ruim 34 jaar als natuurverslaggever voor de Leeuwarder Courant en ontving bij zijn afscheid de Sulveren Swanneblom van It Fryske Gea. In 2004 verscheen zijn boek Grondrecht voor de grutto en in 2022 Het gruttoparadijs.


Bastiaan Krom
Moleculair microbioloog Bastiaan Krom is in Amsterdam benoemd tot hoogleraar orale microbiologie bij de faculteit tandheelkunde (ACTA-UvA). Hij studeerde biologie in Groningen en promoveerde daar in 2002 op citraattransport in
Bacillus subtilis. Hij werkte daarna bij Georgetown University Medical Center (Washington DC) en UMC Groningen, en is sinds 2011 onderzoeker en docent preventieve tandheelkunde bij ACTA.

Wiepk Voskamp-Harkema
Dierwetenschapper Wiepk Voskamp-Harkema is bij Hogeschool Van Hall Larenstein (HVHL) benoemd tot lector dier & omgeving. Zij studeerde zoötechniek in Wageningen en promoveerde in 1996 in Utrecht op onderzoek aan spermacellen van varkens bij ID-DLO in Lelystad. Voskamp werkte daarna bij Beckman Coulter en van 2003 tot 2015 in directeursfuncties bij coöperatieve rundveeveredelaar CRV in Arnhem. Sindsdien is zij lector duurzame veehouderij bij HVHL in Leeuwarden. Ze wordt in haar nieuwe lectoraat ondersteund door ‘associate lectoren’: Martijn Weterings (wilde dieren) en Marko Ruis (diervriendelijke houderij van productie- en recreatiedieren).

Peernel Zwart †
Pathobioloog Peernel Zwart (1930), emeritus hoogleraar ziektekunde bijzondere dieren in Utrecht, is 26 januari overleden. Hij studeerde diergeneeskunde in Utrecht en promoveerde daar in 1963 op nierziekten bij reptielen. Zwart werd in 1970 lector en was van 1979 tot 1990 hoogleraar bij de Utrechtse faculteit Diergeneeskunde. Hij was actief in de Dutch Society of Wildlife Health en is medeauteur van meerdere edities van studieboek Krankheiten der Heimtiere.

De Levende Natuur / Natura
Natuurjournalist Koos Dijksterhuis, columnist bij Trouw en Bionieuws, is gestopt als duo-hoofdredacteur van De Levende Natuur, het oudste natuurblad van Nederland, opgericht in 1896. Natuurjournalist Rob Buiter, ook bekend van Trouw, Vroege Vogels en Bionieuws, zet het hoofdredacteurschap in zijn eentje voort. Natuur- en wetenschapsjournalist Koen Moons, ook bekend van Trouw en Bionieuws, is de nieuwe hoofdredacteur van Natura, het tijdschrift van Natuurvereniging KNNV, dat al sinds 1903 bestaat. Beide bladen worden uitgegeven door VirtùMedia in Zeist.

Verschenen in Bionieuws 3 van 16 februari 2024


Joris Koene
Gedragsbioloog Joris Koene (1972), tevens opleidingsdirecteur van de bachelor biologie van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU), ontving 18 januari de Education Innovation Award van de VU-Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica. De prijs bekroont het educatieve project waarin een anatomisch correct 3D-geprint model van de poelslak (Lymnaea stagnalis) is gemaakt op schaal 4:1 in samenwerking met Mieke Roth van het bedrijf Anitomical. Koene studeerde biologie aan de VU en promoveerde in 1999 aan de McGill University in Canada. Hij werkte als postdoc aan de Wilhelms-Universität Münter en is sinds 2002 aan de VU groepsleider van het onderzoek aan de voortplanting van hermafrodiete (poel)slakken.

Pieter Oomen†
Bioloog Pieter Oomen (1946) is 19 januari in zijn woonplaats Wageningen overleden. Hij studeerde biologie in Utrecht en promoveerde in 1982 in Wageningen op onderzoek aan de palmmijt Brevipalpus phoenicis als plaag in de teelt van thee in Indonesië. Oomen werkte vanaf 1971 als deskundige voor de FAO, DGIS en WOTRO in Mexico, Boven-Volta en Indonesië en van 1982 tot 2009 als entomoloog en expert geïntegreerde gewasbescherming voor de Plantenziektenkundige Dienst. Van 2002 tot 2011 was hij voorzitter van de Bee Protection Working Group van de International Commission on Plant Pollinator Relations, hij werkte van 2009 tot 2018 voor PUM Netherlands senior experts en was van 2012 tot 2020 voorzitter van KNNV-afdeling Wageningen en omstreken.

ERC Proof of Concept Grants
De European Research Council heeft 18 januari Proof of Concept Grants van 150 duizend euro toegekend aan 102 onderzoekers, waaronder neurobioloog Nienke van Atteveldt (VU), biofysicus Chirlmin Joo (TUD), nanobioloog Giovanni Maglia (RUG), biomechanicus Sarthak Misra (UT), gedragsbioloog Marco Tamietto (TU) en biotechnoloog Jaap den Toonder (TUE).

Future for Nature Awards
Zeven getalenteerde, internationale natuurbeschermers zijn dit jaar genomineerd voor de Future for Nature Awards 2024 van 50 duizend euro: Alifa Haque (haaien en roggen, Bangladesh), Callie Veelenturf (zeeschildpadden, Panama), Dick Lock (slangen, Suriname), Hana Weaver (Amerikaanse sperwers, Puerto Rico), Letícia Benavalli (jaguars, Brazilië), Rinzin Lama (sneeuwluipaarden, Nepal) en Takudzwa Mutezo (pangolins, Zimbabwe). De uitreiking aan drie winnaars is op 19 april tijdens het FFN Award Event in Burgers’ Zoo.

Verschenen in Bionieuws 2 van 2 februari 2024


Carolien Kroeze
Bioloog Carolien Kroeze (1964) wordt per 10 maart de eerste vrouwelijke rector magnificus en vice-voorzitter van de Raad van Bestuur van Wageningen University & Research. Zij volgt milieusocioloog Arthur Mol op die sinds 2015 rector was. Kroeze studeerde biologie in Groningen en promoveerde in 1993 aan de Universiteit van Amsterdam op onderzoek naar de rol van halokoolwaterstoffen (hcfk’s) en lachgas op klimaatverandering. Ze begon in 1995 als postdoc bij de Wageningse leerstoelgroep milieusysteemanalyse en werd daar in 2016 hoogleraar watersystemen en klimaatverandering. Ook was Kroeze van 2016 tot 2022 in deeltijd hoogleraar milieutoekomstverkenningen bij de Open Universiteit in Heerlen. In 2019 werd Kroeze directeur van de Wimek-onderzoekschool voor milieu- en klimaatstudies en in 2022 leerstoelhouder milieusysteemanalyse.

Entomologieprijzen
Op de 35ste entomologendag van 15 december is de NEV-Dissertatieprijs 2023 van de Nederlandse Entomologische Vereniging van 1.000 euro toegekend aan het proefschrift Evolution in action: drivers of rapid adaptation to climate change in the winter moth, waarop entomoloog Natalie van Dis van NIOO-KNAW op 6 juni in Groningen promoveerde. De Uyttenboogaart-Eliasen Stichting-Masterprijs van 500 euro ging naar de masterthesis Testing the suitability of museum samples to explore the genetic basis of colour polymorphism in Apamea over de nachtvlinderfamilie uilen van biologiestudent Lisa Schuart bij het Wageningse laboratorium voor erfelijkheidsleer.

NWO-prijzen ENW
Het NWO-domein Exacte en Natuurwetenschappen (ENW) heeft 28 november vijf prijzen uitgereikt op het gebied van maatschappelijke impact, teamwork, diversiteit en communicatie. Een Athena Award van 50.000 euro voor vrouwelijke wetenschappers ging naar immunoloog Femke de Wijk van UMC Utrecht. De Communication Initiative Award van 50.000 euro ging naar het Leidse initiatief De Grachtwacht van de biologen Liselotte Rambonnet en Auke-Florian Hiemstra. De Stairway to Impact Award ging naar medisch microbioloog Nina van Sorge van Amsterdam UMC voor haar strijd tegen ernstige streptokokkeninfecties.

Venture Challenge & Investor Forum Prize
Het Leidse bedrijf XS-Innovations heeft op de 19de Dutch Life Sciences conferentie van 7 december de najaarseditie van de Venture Challenge van 25.000 euro gewonnen voor hun innovatieve apparaat dat de slagader en ader alleen tijdens hemodialyse met elkaar verbindt. De Investor Forum Prize van 2.500 euro ging naar Predica Diagnostics uit Nijmegen, voor ontwikkeling van de diagnostische test CervicaDx voor baarmoederhalskanker.


Waarnemers van verdienste 1
Tijdens de jubileumeditie van de Landelijke Dag van Sovon Vogelonderzoek op 25 november zijn vijf ‘Waarnemers van Verdienste’ in het zonnetje gezet: Greet Boomhouwer (Almere), Hidde Bult (Bergen op Zoom), Marc Buise (Zeeuws-Vlaanderen), René Oosterhuis (Leek) en Harry Smit (Alkmaar) kregen een oorkonde en een ingelijste foto van hun favoriete vogelsoort.

Verschenen in Bionieuws 1 van 19 januari 2024 (met uitzondering van 1)