Personaliarubriek voor biologen voor 2021, tweewekelijks aangevuld.

 

SOORTGENOTEN 2021

 

Charles Boucher †
Klinisch viroloog Charles Boucher (1958) is 26 februari in zijn woonplaats Utrecht overleden. Hij was sinds 2008 hoogleraar antivirale therapie bij het Erasmus MC in Rotterdam en sinds 2000 wetenschappelijk directeur van het in Utrecht gevestigde Virology Education, dat zich richt op de organisatie van virusgerelateerde symposia en medische kennisuitwisseling. Boucher studeerde geneeskunde in Amsterdam en promoveerde in 1993 bij Amsterdam Medisch Centrum op onderzoek aan het aids-virus hiv. Hij was onder meer coördinator van meerdere Europese projecten op het gebied van transmissie van resistente hiv en voorzitter van de European Society for Antiviral Research.

 

Marcel Levi
Medicus en nieuwe NWO-directeur Marcel Levi (1964) is per 1 april voor een dag in de week benoemd tot hoogleraar geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij was tot eind maart hoogleraar bij en bestuursvoorzitter van University College London Hospitals. Levi studeerde geneeskunde in Amsterdam en promoveerde daar in 1991 op het mechanisme van bloedstolling. Levi was daarna achtereenvolgens internist, hoogleraar interne geneeskunde en – van 2000 tot 2017 – bestuursvoorzitter van AMC Amsterdam. Bij NWO volgt hij als voorzitter biofysicus Stan Gielen op.

 

Amrapali Zaveri Awards
Systeembioloog Ilja Arts van het Maastricht Centre for Systems Biology (MaCSBio) kreeg 9 maart de Amrapali Zaveri Data Science Award voor haar voorstel om een MaCSBio Science Day te organiseren over Gender in Systems Biology. De Amrapali Zaveri Award for Early Career Data Scientists ging naar neurowetenschapper Anna Schueth, postdoc van Universiteit Maastricht (UM). De prijzen zijn een initiatief van het UM Institute of Data Science ter ere van hun in 2020 op zeer jonge leeftijd overleden collega, de Indiase bioinformaticus en postdoc Amrapali Zaveri.

 

NWO Perspectief
Onderzoeksfinancier NWO maakte 1 april de toekenning van 22 miljoen euro bekend voor zes consortia die in het Perspectief-programma gaan werken aan ‘technologische innovatie met economisch potentieel’. Het AquaConnect-consortium van de Wageningse milieutechnoloog Huub Rijnaarts gaat nieuwe waterzuiveringstechnologieën voor afvalwater en brak grondwater ontwikkelen. Het Smart Organ-onChip-consortium van de Eindhovense microtechnoloog Jaap den Toonder legt zich toe op ontwikkeling van organen op een chip die op industriële schaal geschikt zijn als darm-, huid- en gewrichtsmodellen.

 

Verschenen in Bionieuws 7 van 10 april 2021


 

Jan Bokdam †
Ecoloog Jan Bokdam (1946) is 22 januari in zijn woonplaats Bennekom overleden. Hij studeerde tropische houtteelt in Wageningen en promoveerde daar in 2003 op onderzoek aan begrazers op de Wolfhezerheide. Hij werkte als docent  plantkunde en bosecologie aan de Université Nationale du Zaire te Kisangani en ecoloog bij Staatsbosbeheer in Brabant. Hij was van 1980 tot zijn pensionering verbonden aan de leerstoelgroep natuurbeheer en plantenecologie van Wageningen Universiteit.

 

Ammodo Science Awards 2021
Aan vier Nederlandse mid-career levenswetenschappers is 8 maart een Ammodo Science Award voor fundamenteel onderzoek toegekend. Medisch geneticus Annemieke Aartsma-Rus (1977), hoogleraar translationele genetica bij het LUMC, krijgt de prijs voor haar fundamentele onderzoek aan de ziekte van Duchenne. Ze studeerde biomedische wetenschappen in Leiden en promoveerde daar in 2004 op onderzoek aan exon skipping. Biomedisch technoloog Patricia Dankers (1978), hoogleraar biomedische materialen en chemie in Eindhoven, is onderscheiden voor haar onderzoek aan synthetische biomaterialen. Zij studeerde biochemie in Nijmegen en promoveerde in 2006 op onderzoek aan supramoleculaire biomaterialen. Neurobioloog Floris de Lange (1977), hoogleraar waarneming en cognitie in Nijmegen, krijgt de prijs voor zijn onderzoek aan het ontstaan van waarnemingen uit neurobiologische processen in de hersenen. Hij studeerde kunstmatige intelligentie in Nijmegen en is sinds 2009 onderzoeksleider bij het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour. Oncoloog Louis Vermeulen (1984), hoogleraar moleculaire oncologie bij Amsterdam UMC, is onderscheiden voor zijn onderzoek aan de genetische ontsporingen die darmkanker veroorzaken. Hij studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde daar in 2010 op de rol van kankerstamcellen. De Ammodo Science Awards van ieder 300 duizend euro zijn dit jaar voor de vierde keer toegekend.

 

Future for Nature Awards
De jaarlijkse Future for Nature Awards voor getalenteerde, internationale natuurbeschermers worden dit jaar toegekend aan de Chileense Karolina Araya Sandoval (34), de Iraanse Mohsen Rezaie-Atagholipour (35) en de Guatamalteekse Monica Torres (32) voor de bescherming van respectievelijk de kolibrie Eulidia yarrellii, haaien en roggen, en de krokodilhagedis Abronia campbelli. De prijzen van 50 duizend euro worden 21 mei virtueel uitgereikt.

 

Verschenen in Bionieuws 6 van 27 maart 2021


 

Mette Hazenberg
Immunoloog Mette Hazenberg (1971) is aan de Universiteit van Amsterdam benoemd tot hoogleraar inwendige geneeskunde, in het bijzonder celtherapie in de hematologie. Ze studeerde geneeskunde in Amsterdam en promoveerde daar in 2002 op onderzoek bij Sanquin Research naar de rol van T-cellen bij hiv-infectie. Ze was postdoc bij Gladstone Institute of Virology and Immunology in San Francisco en UMC Utrecht. Sinds 2005 werkt ze bij AMC/Amsterdam UMC en doet als hematoloog onderzoek naar stamceltransplantatie en tumorimmunologie.

 

Jessica Zweers
Docent biologie en medisch laboratoriumonderzoek Jessica Zweers van Hanzehogeschool Groningen is een van de vier genomineerden voor Docent van het Jaar 2021. Ze studeerde farmaceutische wetenschappen in Groningen en promoveerde in 2011 bij het UMCG op onderzoek aan membraaneiwitoverproductie in Bacillus subtilis. De finale van Docent van het Jaar vindt 21 april plaats in de Jaarbeurs in Utrecht.

 

Nvbmb prize 2021 / Westenbrink Prize 2019/2020
De Nvbmb prize 2021 voor postdocs van de Nederlandse Vereniging voor Biochemie en Moleculaire Biologie is toegekend aan nanobioloog Thom Sharp van het LUMC. De H.G.K. Westenbrinkprijs 2019-2020 gaat naar de Utrechtse onderzoeker João Medeiros Silva voor zijn proefschrift Towards the physiologically relevant state with high-resolution solid-state NMR. Deze prijzen van ieder 2.000 euro worden uitgereikt op het Nvbmb-voorjaarssymposium van 31 maart.

 

Groenste Politicus 2020
Eurocommissaris Frans Timmermans is 3 maart door Natuurmonumenten uitgeroepen tot Groenste Politicus 2020,
vanwege zijn ‘onvermoeibare inzet om Europa op een groene koers te krijgen’.

 

C2W
Maandblad C2W voor chemici en levenswetenschappers wordt per 1 april door uitgeverij Bèta Publishers overgedragen aan de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging (KNCV). Het tijdschrift krijgt een nieuw uiterlijk, een nieuwe website en de digitale edities komen te vervallen. Medisch bioloog Erwin Boutsma blijft hoofdredacteur en gaat de nieuwe formule samen met de KNCV verder ontwikkelen. C2W begon in 1903 als Chemisch Weekblad en nieuwsorgaan van de KNCV. Vanaf 1999 verscheen het nog twintig keer per jaar en in 2004 werd de officiële titel C2W, uitgebracht door Bèta Publishers (sinds 2016 onderdeel van Vakbladen.com).

 

Verschenen in Bionieuws 5 van 13 maart 2021


 

Somaya Ben Allouch
Communicatiewetenschapper en kunstmatige intelligentie-expert Somaya Ben Allouch (1979) is benoemd tot bijzonder hoogleraar human-system interaction for health and wellbeing aan de Universiteit van Amsterdam. De leerstoel is ingesteld door de Stichting Bèta Plus in samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam (HvA), waar Ben Allouch als lector werkzaam blijft. Zij studeerde toegepaste communicatiewetenschap bij Universiteit Twente en promoveerde daar in 2008 op toepassingen van kunstmatige intelligentie in woningen. Ben Allouch leidde de onderzoeksgroep technology, health & care van Hogeschool Saxion, was gastonderzoeker bij Stanford University en is sinds 2018 lector digital life bij de HvA.

 

Rob Collin
Moleculair geneticus Rob Collin (1978) is in Nijmegen benoemd tot hoogleraar moleculaire therapie voor erfelijke netvliesaandoeningen. Hij studeerde scheikunde in Nijmegen en promoveerde daar in 2005 op de rol van eiwitten in de ziekte van Alzheimer. Collin werkte als postdoc bij Radboudumc, in 2010 met een veni-subsidie aan de University of Pennsylvania in Philadelphia, en is sindsdien verbonden aan de afdeling humane genetica van Radboudumc.

 

Eileen Moyer
Medisch antropoloog Eileen Moyer is benoemd tot hoogleraar anthropology of ecology, health and climate change aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Zij studeerde culturele antropologie en Engels aan de University of Iowa in Iowa City en promoveerde in 2003 in Amsterdam op gezondheidsrisico’s van straatjeugd in Dar es Salaam, Tanzania. Moyer werkt sindsdien aan de UvA aan sociale aspecten van hiv.

 

Durk Stegwee †
De Amsterdamse plantenfysioloog Durk Stegwee (1925) is 4 februari op 95-jarige leeftijd in Wageningen overleden. Hij studeerde biologie aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde daar in 1955 op het metabolisme van de wortelschimmel Ophiostoma multiannulatum. Hij werd in 1965 lector plantenfysiologie en was van 1967 tot 1975 hoogleraar
fysiologie der planten en farmacognosie en daarna tot 1987 hoogleraar plantenfysiologie in Amsterdam. Hij deed veel onderzoek aan fotosynthese en geniet bekendheid onder menig biologiestudent als mederedacteur van het leerboek Plantenfysiologie (1983), samen met zijn Leidse en Wageningse collega’s Anton Quispel en Rienk Brouwer.

 

Verschenen in Bionieuws 4 van 27 februari 2021


 

Jaap Mook †
Entomoloog Jaap Mook (1928) is 1 februari in Leiden overleden. Hij studeerde biologie in Groningen en promoveerde daar in 1967 op onderzoek naar verspreiding en overleving van rietvliegen. Hij werkte vanaf 1955 bij het biologisch veldlab voor de IJsselmeerpolders van het Instituut voor Oecologisch Onderzoek (nu NIOO-KNAW) in Kampen en later bij vestigingen hiervan in Arnhem en Heteren.

 

Jaap van der Meer
Wiskundig bioloog Jaap van der Meer (1959) is in Wageningen benoemd tot buitengewoon hoogleraar Sustainable Marine Food Production, een leerstoel gefinancierd door Wageningen Marine Research (WMR). Hij studeerde biologie aan de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam en promoveerde in 1997 in Groningen op populatiedynamiek van vogels en hun prooien. Van der Meer werkte van 1989 tot 2019 bij het NIOZ en is sinds 2019 bij WMR. Sinds 2007 is hij al bijzonder hoogleraar mariene populatiebiologie bij de VU.

 

Jaap Mennema †
Plantentaxonoom en stadsecoloog Jaap Mennema (1930) is in Den Haag overleden. Hij studeerde biologie in Leiden, werkte enige jaren als leraar in het middelbaar onderwijs en werd in 1965 medewerker bij het Rijksherbarium in Leiden. Daar werkte hij onder meer aan de Atlas van de Nederlandse Flora en promoveerde in 1989 op onderzoek aan het plantengeslacht Lamium (dovenetels). In 1988 werd hij stadsecoloog in Den Haag. Na zijn pensionering was Mennema actief voor de Heimans en Thijsse Stichting en KNNV-afdeling Den Haag.

 

Jac Niessen
Bioloog Jac Niessen (1955) nam 1 februari afscheid als wetenschapsvoorlichter van Wageningen University & Research (WUR). Hij deed de lerarenopleiding biologie en scheikunde in Tilburg en studeerde daarna biologie in Nijmegen. Niessen werkte vanaf 1986 als redacteur voor Foundation Scientific Research en Stam Tijdschriften, onder meer voor het Landbouwkundig Tijdschrift en Bionieuws. Hij werd in 1992 wetenschapsvoorlichter bij NWO en stapte in 2003 over naar de WUR.

 

ERC Proof of Concept Grants
De European Research Council heeft 55 onderzoekers een ERC Proof of Concept Grant van 150 duizend euro toegekend voor commerciële exploitatie van hun onderzoek. Hieronder bevinden zich biotechnoloog Frank Hollmann (TU Delft), medisch biotechnoloog Davide Iannuzzi (VU Amsterdam), biomechanicus Sarthak Misra (UT Enschede), celbioloog Rebekka Schneider-Kramann (Erasmus MC Rotterdam / Uniklinik RWTH Aachen, DE) en medisch bioloog Mangala Srinivas (CSO Cenya Imaging, Arnhem).

 

Verschenen in Bionieuws 3 van 13 februari 2021


 

Dirk Inzé
Moleculair bioloog Dirk Inzé (1957) van Universiteit Gent is benoemd als lid van de wetenschappelijke raad van de European Research Council. Hij studeerde biologie in Gent en promoveerde daar in 1984 op biotechnologisch onderzoek aan tumorvorming bij planten. Hij werd in 1990 onderzoeksdirecteur van het Franse instituut voor landbouwonderzoek INRA en in 1995 hoogleraar plantengenetica in Gent. Hij is oprichter van biotechbedrijf CropDesign, sinds 2006 onderdeel van BASF Plant Science. Inzé is sinds 2002 wetenschappelijk directeur van het Center for Plant Systems Biology van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie, ontving in 2017 de World Agriculture Prize en is in 2020 gekozen als lid van Academia Europaea.

 

Feike Sijbesma
Medisch bioloog en voormalig DSM-topman Feike Sijbesma (1959) ontving 22 januari een eredoctoraat van Rijksuniversiteit Groningen. Sijbesma studeerde medische biologie in Utrecht en bedrijfskunde in Rotterdam en begon zijn loopbaan bij Gist Brocades. Hij werd in 1998 directeur en was van 2007 tot 2020 bestuursvoorzitter van chemieconcern DSM. Sijbesma werd eind 2018 door de Volkskrant uitgeroepen tot de invloedrijkste Nederlander en stond in maart 2019 op nummer 1 in de Top Tien Biologische Boegbeelden van Bionieuws.

 

Beijerinck Virologie Prijzen
Moleculair viroloog Ralf Bartenschlager (1958) krijgt de M.W. Beijerinck Virologie Prijs van 35 duizend euro voor zijn bijdragen aan de strijd tegen hepatitis C. Hij is hoogleraar en hoofd moleculaire virologie bij de Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg en hoofd virus-geassocieerde kanker van het German Cancer Research Center. De Beijerinck Premie voor jonge virologen van 25 duizend euro gaat naar evolutiebioloog Sebastian Lequime (1988) van het Groningen Institute for Evolutionary Life Sciences. Hij ontvangt deze premie voor zijn onderzoek naar virusevolutie en zijn communicatie via YouTube-kanaal Vir(Ev)o. De prijzen zijn toegekend door de KNAW en worden 5 maart uitgereikt op het Dutch Annual Virology Symposium.

 

Redactieadviesraad Bionieuws
Wetenschapsjournalist Martin Enserink (Science) en ecoloog Liesbeth Bakker (NIOO/WUR) zijn toegetreden tot de Redactieadviesraad van Bionieuws voor respectievelijk de werkvelden ‘journalistiek’ en ‘ecologie’. Voor het werkveld ‘onderwijs’ treedt biologiedocent Arnoud van Zoest (De Werkplaats Kindergemeenschap, Bilthoven) aan als opvolger van Roon Bakels (Hogeschool Rotterdam). Als vertegenwoordiger ‘zoölogie’ namens de Koninklijke Nederlandse Dierkundige Vereniging neemt vijgwesponderzoeker Aafke Oldenbeuving (Naturalis) de zetel over van dierfysioloog Peter Klaren (RU).

 

Verschenen in Bionieuws 2 van 30 januari 2021


 

Jules Philippona †
Vogelonderzoeker Jules Philippona (1924) is 18 november in Warnsveld op 96-jarige leeftijd overleden. Hij was leraar aardrijkskunde, maar onder biologen vooral bekend als ganzenonderzoeker en lid van de Ganzenwerkgroep Nederland. In 1969 ontving hij de Heimans en Thijsse Prijs.

 

Descartes-Huygensprijs
De Groningse evolutie-ecoloog Rampal Etienne (1971) krijgt de Descartes-Huygensprijs 2020 van 23 duizend euro voor zijn onderzoek aan soortsvorming en bijdrage aan Frans-Nederlandse onderzoekssamenwerking. Hij studeerde fysica, wetenschapsfilosofie en milieuwetenschappen in Utrecht en Nijmegen, en promoveerde in 2002 in Wageningen op wiskundige modellering van metapopulaties. Etienne werkt sinds 2004 in Groningen en is daar sinds 2016 hoogleraar evolutionaire ecologie. De Descartes-Huygensprijs wordt 12 februari uitgereikt en is bestemd voor een verblijf als gastonderzoeker in Frankrijk.

 

Machiavelliprijs
De Machiavelliprijs 2020 is toegekend aan viroloog Marion Koopmans (Erasmus MC) en intensivist Diederik Gommers (Erasmus MC/Nederlandse Vereniging voor Intensive Care) voor hun ‘niet aflatende inzet om de wetenschap over het coronavirus toegankelijk te maken voor een breed publiek’. Marion Koopmans (1956) studeerde diergeneeskunde en microbiologie in Utrecht en promoveerde daar in 1990 op onderzoek aan het torovirus bij runderen. Ze was hoofd virologie bij het RIVM en is sinds 2006 hoogleraar in Rotterdam en hoofd Viroscience van Erasmus MC. In 2018 ontving Koopmans een Stevin Premie van NWO. Koopmans is adviseur van de World Health Organization en de Europese Commissie.

 

KNAW-Early Career Awards
Twaalf jonge onderzoekers krijgen 15 februari een KNAW Early Career Award van 15 duizend euro, waaronder drie levenswetenschappers: ecoloog Michiel Veldhuis (1985) van het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden krijgt de prijs voor zijn onderzoek naar ecosystemen en klimaatverandering, humaan geneticus Hieab Adams (1990) van Erasmus Universiteit Rotterdam voor zijn onderzoek aan hersenaftakeling en moleculair bioloog Tineke Lenstra (1984) van het Nederlands Kanker Instituut voor haar onderzoek naar genregulatie.

 

Museumprijs 2020
De BankGiro Loterij Museumprijs 2020 van 100 duizend euro is toegekend aan natuurmuseum Naturalis. Van het prijsgeld bouwt het Leidse museum een professionele studio.

 

Verschenen in Bionieuws 1 van 16 januari 2021