Personaliarubriek voor biologen voor 2021, tweewekelijks aangevuld.

 

SOORTGENOTEN 2021

 

Somaya Ben Allouch
Communicatiewetenschapper en kunstmatige intelligentie-expert Somaya Ben Allouch (1979) is benoemd tot bijzonder hoogleraar human-system interaction for health and wellbeing aan de Universiteit van Amsterdam. De leerstoel is ingesteld door de Stichting Bèta Plus in samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam (HvA), waar Ben Allouch als lector werkzaam blijft. Zij studeerde toegepaste communicatiewetenschap bij Universiteit Twente en promoveerde daar in 2008 op toepassingen van kunstmatige intelligentie in woningen. Ben Allouch leidde de onderzoeksgroep technology, health & care van Hogeschool Saxion, was gastonderzoeker bij Stanford University en is sinds 2018 lector digital life bij de HvA.

 

Rob Collin
Moleculair geneticus Rob Collin (1978) is in Nijmegen benoemd tot hoogleraar moleculaire therapie voor erfelijke netvliesaandoeningen. Hij studeerde scheikunde in Nijmegen en promoveerde daar in 2005 op de rol van eiwitten in de ziekte van Alzheimer. Collin werkte als postdoc bij Radboudumc, in 2010 met een veni-subsidie aan de University of Pennsylvania in Philadelphia, en is sindsdien verbonden aan de afdeling humane genetica van Radboudumc.

 

Eileen Moyer
Medisch antropoloog Eileen Moyer is benoemd tot hoogleraar anthropology of ecology, health and climate change aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Zij studeerde culturele antropologie en Engels aan de University of Iowa in Iowa City en promoveerde in 2003 in Amsterdam op gezondheidsrisico’s van straatjeugd in Dar es Salaam, Tanzania. Moyer werkt sindsdien aan de UvA aan sociale aspecten van hiv.

 

Durk Stegwee †
De Amsterdamse plantenfysioloog Durk Stegwee (1925) is 4 februari op 95-jarige leeftijd in Wageningen overleden. Hij studeerde biologie aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde daar in 1955 op het metabolisme van de wortelschimmel Ophiostoma multiannulatum. Hij werd in 1965 lector plantenfysiologie en was van 1967 tot 1975 hoogleraar
fysiologie der planten en farmacognosie en daarna tot 1987 hoogleraar plantenfysiologie in Amsterdam. Hij deed veel onderzoek aan fotosynthese en geniet bekendheid onder menig biologiestudent als mederedacteur van het leerboek Plantenfysiologie (1983), samen met zijn Leidse en Wageningse collega’s Anton Quispel en Rienk Brouwer.

 

Verschenen in Bionieuws 4 van 27 februari 2021


 

Jaap Mook †
Entomoloog Jaap Mook (1928) is 1 februari in Leiden overleden. Hij studeerde biologie in Groningen en promoveerde daar in 1967 op onderzoek naar verspreiding en overleving van rietvliegen. Hij werkte vanaf 1955 bij het biologisch veldlab voor de IJsselmeerpolders van het Instituut voor Oecologisch Onderzoek (nu NIOO-KNAW) in Kampen en later bij vestigingen hiervan in Arnhem en Heteren.

 

Jaap van der Meer
Wiskundig bioloog Jaap van der Meer (1959) is in Wageningen benoemd tot buitengewoon hoogleraar Sustainable Marine Food Production, een leerstoel gefinancierd door Wageningen Marine Research (WMR). Hij studeerde biologie aan de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam en promoveerde in 1997 in Groningen op populatiedynamiek van vogels en hun prooien. Van der Meer werkte van 1989 tot 2019 bij het NIOZ en is sinds 2019 bij WMR. Sinds 2007 is hij al bijzonder hoogleraar mariene populatiebiologie bij de VU.

 

Jaap Mennema †
Plantentaxonoom en stadsecoloog Jaap Mennema (1930) is in Den Haag overleden. Hij studeerde biologie in Leiden, werkte enige jaren als leraar in het middelbaar onderwijs en werd in 1965 medewerker bij het Rijksherbarium in Leiden. Daar werkte hij onder meer aan de Atlas van de Nederlandse Flora en promoveerde in 1989 op onderzoek aan het plantengeslacht Lamium (dovenetels). In 1988 werd hij stadsecoloog in Den Haag. Na zijn pensionering was Mennema actief voor de Heimans en Thijsse Stichting en KNNV-afdeling Den Haag.

 

Jac Niessen
Bioloog Jac Niessen (1955) nam 1 februari afscheid als wetenschapsvoorlichter van Wageningen University & Research (WUR). Hij deed de lerarenopleiding biologie en scheikunde in Tilburg en studeerde daarna biologie in Nijmegen. Niessen werkte vanaf 1986 als redacteur voor Foundation Scientific Research en Stam Tijdschriften, onder meer voor het Landbouwkundig Tijdschrift en Bionieuws. Hij werd in 1992 wetenschapsvoorlichter bij NWO en stapte in 2003 over naar de WUR.

 

ERC Proof of Concept Grants
De European Research Council heeft 55 onderzoekers een ERC Proof of Concept Grant van 150 duizend euro toegekend voor commerciële exploitatie van hun onderzoek. Hieronder bevinden zich biotechnoloog Frank Hollmann (TU Delft), medisch biotechnoloog Davide Iannuzzi (VU Amsterdam), biomechanicus Sarthak Misra (UT Enschede), celbioloog Rebekka Schneider-Kramann (Erasmus MC Rotterdam / Uniklinik RWTH Aachen, DE) en medisch bioloog Mangala Srinivas (CSO Cenya Imaging, Arnhem).

 

Verschenen in Bionieuws 3 van 13 februari 2021


 

Dirk Inzé
Moleculair bioloog Dirk Inzé (1957) van Universiteit Gent is benoemd als lid van de wetenschappelijke raad van de European Research Council. Hij studeerde biologie in Gent en promoveerde daar in 1984 op biotechnologisch onderzoek aan tumorvorming bij planten. Hij werd in 1990 onderzoeksdirecteur van het Franse instituut voor landbouwonderzoek INRA en in 1995 hoogleraar plantengenetica in Gent. Hij is oprichter van biotechbedrijf CropDesign, sinds 2006 onderdeel van BASF Plant Science. Inzé is sinds 2002 wetenschappelijk directeur van het Center for Plant Systems Biology van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie, ontving in 2017 de World Agriculture Prize en is in 2020 gekozen als lid van Academia Europaea.

 

Feike Sijbesma
Medisch bioloog en voormalig DSM-topman Feike Sijbesma (1959) ontving 22 januari een eredoctoraat van Rijksuniversiteit Groningen. Sijbesma studeerde medische biologie in Utrecht en bedrijfskunde in Rotterdam en begon zijn loopbaan bij Gist Brocades. Hij werd in 1998 directeur en was van 2007 tot 2020 bestuursvoorzitter van chemieconcern DSM. Sijbesma werd eind 2018 door de Volkskrant uitgeroepen tot de invloedrijkste Nederlander en stond in maart 2019 op nummer 1 in de Top Tien Biologische Boegbeelden van Bionieuws.

 

Beijerinck Virologie Prijzen
Moleculair viroloog Ralf Bartenschlager (1958) krijgt de M.W. Beijerinck Virologie Prijs van 35 duizend euro voor zijn bijdragen aan de strijd tegen hepatitis C. Hij is hoogleraar en hoofd moleculaire virologie bij de Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg en hoofd virus-geassocieerde kanker van het German Cancer Research Center. De Beijerinck Premie voor jonge virologen van 25 duizend euro gaat naar evolutiebioloog Sebastian Lequime (1988) van het Groningen Institute for Evolutionary Life Sciences. Hij ontvangt deze premie voor zijn onderzoek naar virusevolutie en zijn communicatie via YouTube-kanaal Vir(Ev)o. De prijzen zijn toegekend door de KNAW en worden 5 maart uitgereikt op het Dutch Annual Virology Symposium.

 

Redactieadviesraad Bionieuws
Wetenschapsjournalist Martin Enserink (Science) en ecoloog Liesbeth Bakker (NIOO/WUR) zijn toegetreden tot de Redactieadviesraad van Bionieuws voor respectievelijk de werkvelden ‘journalistiek’ en ‘ecologie’. Voor het werkveld ‘onderwijs’ treedt biologiedocent Arnoud van Zoest (De Werkplaats Kindergemeenschap, Bilthoven) aan als opvolger van Roon Bakels (Hogeschool Rotterdam). Als vertegenwoordiger ‘zoölogie’ namens de Koninklijke Nederlandse Dierkundige Vereniging neemt vijgwesponderzoeker Aafke Oldenbeuving (Naturalis) de zetel over van dierfysioloog Peter Klaren (RU).

 

Verschenen in Bionieuws 2 van 30 januari 2021


 

Jules Philippona †
Vogelonderzoeker Jules Philippona (1924) is 18 november in Warnsveld op
96-jarige leeftijd overleden. Hij was leraar aardrijkskunde, maar onder biologen vooral bekend als ganzenonderzoeker en lid van de Ganzenwerkgroep Nederland. In 1969 ontving hij de Heimans en Thijsse Prijs.

 

Descartes-Huygensprijs
De Groningse evolutie-ecoloog Rampal Etienne (1971) krijgt de Descartes-Huygensprijs 2020 van 23 duizend euro voor zijn onderzoek aan soortsvorming en bijdrage aan Frans-Nederlandse onderzoekssamenwerking. Hij studeerde fysica, wetenschapsfilosofie en milieuwetenschappen in Utrecht en Nijmegen, en promoveerde in 2002 in Wageningen op wiskundige modellering van metapopulaties. Etienne werkt sinds 2004 in Groningen en is daar sinds 2016 hoogleraar evolutionaire ecologie. De Descartes-Huygensprijs wordt 12 februari uitgereikt en is bestemd voor een verblijf als gastonderzoeker in Frankrijk.

 

Machiavelliprijs
De Machiavelliprijs 2020 is toegekend aan viroloog Marion Koopmans (Erasmus MC) en intensivist Diederik Gommers (Erasmus MC/Nederlandse Vereniging voor Intensive Care) voor hun ‘niet aflatende inzet om de wetenschap over het coronavirus toegankelijk te maken voor een breed publiek’. Marion Koopmans (1956) studeerde diergeneeskunde en microbiologie in Utrecht en promoveerde daar in 1990 op onderzoek aan het torovirus bij runderen. Ze was hoofd virologie bij het RIVM en is sinds 2006 hoogleraar in Rotterdam en hoofd Viroscience van Erasmus MC. In 2018 ontving Koopmans een Stevin Premie van NWO. Koopmans is adviseur van de World Health Organization en de Europese Commissie.

 

KNAW-Early Career Awards
Twaalf jonge onderzoekers krijgen 15 februari een KNAW Early Career Award van 15 duizend euro, waaronder drie levenswetenschappers: ecoloog Michiel Veldhuis (1985) van het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden krijgt de prijs voor zijn onderzoek naar ecosystemen en klimaatverandering, humaan geneticus Hieab Adams (1990) van Erasmus Universiteit Rotterdam voor zijn onderzoek aan hersenaftakeling en moleculair bioloog Tineke Lenstra (1984) van het Nederlands Kanker Instituut voor haar onderzoek naar genregulatie.

 

Museumprijs 2020
De BankGiro Loterij Museumprijs 2020 van 100 duizend euro is toegekend aan natuurmuseum Naturalis. Van het prijsgeld bouwt het Leidse museum een professionele studio.

 

Verschenen in Bionieuws 1 van 16 januari 2021